UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ambicja

Chronologizacja

1553, SPXVI

Pochodzenie

internac.

łac. ambitiō 'chodzenie wokół; ubieganie się o urząd; starania o poparcie'

1. godność

Definicja

poczucie własnej wartości i wynikający z niego szacunek wobec samego siebie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:

godność

Połączenia

młodzieńcza, podrażniona, urażona ambicja
ambicja i duma, honor i ambicja
sprawa ambicji
ambicja każe, nakazuje
mieć; podrażnić, ranić, urazić czyjąś ambicję
unieść się ambicją

Cytaty

Uniósł się ambicją i złożył rezygnację. Pomimo licznych propozycji nigdy już nie wrócił do pracy w sekcji.

źródło: NKJP: Marek Styka: Ćwierć wieku od największego triumfu, Dziennik Polski, 2000-12-30

W naszym społeczeństwie jest wciąż wiele osób, które nie zwracają się o pomoc do opieki społecznej, kierując się ambicją i dumą.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 05.07.1996

[...] dodał gazu i przyśpieszył szybkość do stu czterdziestu kilometrów. Odezwała się w nim żyłka sportowca i urażona ambicja, że taka pokraka chce go wyprzedzić.

źródło: NKJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1987

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	ambicja	ambicje
D.	ambicji	ambicji	neut
D.	ambicji	ambicyj	char
C.	ambicji	ambicjom
B.	ambicję	ambicje
N.	ambicją	ambicjami
Ms.	ambicji	ambicjach
W.	ambicjo	ambicje

Inne uwagi

Zwykle lp

2. pragnienie

Definicja

silne pragnienie osiągnięcia w jakiejś dziedzinie czegoś szczególnie ważnego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	ambicyjka, aspiracja
	hiperonimy:	pragnienie

Połączenia

niebywała, niesamowita, niezwykła, ogromna, olbrzymia ambicja; chore, duże, nadmierne, nieposkromione, niezdrowe, przesadne, spore, wielkie, wybujałe, wygórowane, wysokie; ludzkie, osobiste, personalne, życiowe; sportowe; europejskie, lokalne ambicje; ambicje artystyczne, estetyczne, kulturalne, literackie, muzyczne, poetyckie, twórcze; edukacyjne, intelektualne, naukowe; imperialne, polityczne, przywódcze, prezydenckie, zawodowe; powiatowe, terytorialne
ambicja autorów, gospodarzy, gości, mieszkańców, organizatorów, piłkarzy, prezesa, szefa; firmy, gminy, Polski, rządu, spółki, zespołu; awansu, gry, powrotu, walki o coś; dorównania czemuś, kierowania czymś, odgrywania jakiejś roli, posiadania czegoś, stworzenia czegoś, tworzenia czegoś, zdobycia czegoś; ambicje działaczy, liderów, polityków, prezydenta, przywódców, rodziców, trenera, twórców, uczniów, zawodników; kierownictwa, klubu, władz czegoś
ambicje bez pokrycia
ambicje na awans
ambicja w grze
ambicja i chęć, ambicja i determinacja, ambicja i nieustępliwość, ambicja i umiejętności, ambicja i waleczność, ambicja i walka, ambicja i wola walki, ambicja i zaangażowanie, ambicja i zaciętość; ambicje i aspiracje, ambicje i dążenia, ambicje i marzenia, ambicje i możliwości, ambicje i nadzieje, ambicje i oczekiwania, ambicje i plany, ambicje i pragnienia; siły i ambicja, upór i ambicja; interesy i ambicje, potrzeby i ambicje
brak, doza, maksimum, nadmiar, przerost, szczyt; przejaw, wyraz; realizacja, spełnienie ambicji
rezygnacja z ambicji
brawa, nagroda, pochwała, słowa uznania za ambicję
drużyna, klub, ludzie, zespół z ambicjami
pełen, pozbawiony ambicji
odmówić komuś ambicji; ograniczenie, zaspokojenie ambicji
pokazać, przeciwstawić komuś ambicję; mieć, przejawiać, realizować, zaspokoić/zaspokajać; pogodzić ambicje, podporządkować czyjeś ambicje czemuś
imponować, nadrobić/nadrabiać, zaimponować ambicją
grać bez ambicji, rezygnować, zrezygnować z ambicji
liczyć na ambicję, pochwalić za ambicję
zagrać z ambicją

Cytaty

	Staramy się lepiej poznać ambicje i aspiracje pracowników, bo wtedy jest łatwiej znaleźć dla nich odpowiednie miejsce w firmie [...]. źródło: NKJP: Zbigniew Paruch, Gazeta Wyborcza, 1995-03-02
	Niektórzy restauratorzy mają jednak ambicje, żeby animować życie kulturalne. źródło: NKJP: Piotr Stasiak: Familie ze smakiem, Polityka, 2005-03-26
	Ambicją każdego starosty jest posiadanie szpitala, niezależnie od tego, czy ma to uzasadnienie ekonomiczne, czy nie. źródło: NKJP: Sprawozdanie z 10. posiedzenia Senatu RP z dnia 27.02. 2002
	Aktualnie partią (PR) kieruje F. Leotard, młody, energiczny polityk, pełen ambicji odgrywania dużej roli politycznej. źródło: NKJP: Wiesław Skrzydło: Ustrój polityczny Francji, 1992
	Inni mają ambicję dogonić, a może nawet prześcignąć mistrzów, ale śmiem wątpić, czy może się to udać w atmosferze kłótni, wzajemnych żalów i pretensji. źródło: NKJP: (R-BO): Czy uda się zażegnać łyżwiarski konflikt?, Express Ilustrowany, 2002-11-28

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	ambicja	ambicje
D.	ambicji	ambicji	neut
D.	ambicji	ambicyj	char
C.	ambicji	ambicjom
B.	ambicję	ambicje
N.	ambicją	ambicjami
Ms.	ambicji	ambicjach
W.	ambicjo	ambicje

Składnia

	+	ambicja	+	(CZEGO)
	+	ambicja	+	(żeby ZDANIE\|BEZOKOLICZNIK)

Frazeologizmy

ktoś chowa ambicję do kieszeni
ktoś schował ambicję do kieszeni
ktoś wchodzi na ambicję komuś
ktoś wjeżdża na ambicję komuś
ktoś bierze na ambicję kogoś
ktoś wszedł na ambicję komuś
ktoś wjechał na ambicję komuś
ktoś wlazł na ambicję komuś
ktoś wziął na ambicję kogoś

Data ostatniej modyfikacji: 08.03.2024