UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

honor

Chronologizacja

2 połowa XVII w., Bańk

Pochodzenie

łac.

1. żołnierza

Definicja

poczucie własnej wartości wynikające z bycia kimś lub z przynależności do jakiejś grupy, zobowiązujące do określonych zachowań uznawanych za właściwe

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie prawdy i wartości życiowe

Połączenia

osobisty, własny; rycerski, męski, szlachecki honor; honor oficerski, żołnierski; narodowy, zawodowy
honor generała, mężczyzny, oficera, żołnierza; armii, drużyny, narodu, rodu, rodziny, wspólnoty; Polaków
honor i chwała, honor i godność, honor i męstwo, honor i sława, honor i uczciwość; odwaga i honor, patriotyzm i honor, przyzwoitość i honor, sprawiedliwość i honor, wiara i honor; Bóg, honor, ojczyzna
człowiek, obrońca; kwestia, sprawa; poczucie; odrobina, resztki; brak, utrata honoru
honor nakazuje coś, wymaga czegoś
strzec honoru
ocalić, odzyskać, ratować, uratować, zachować; plamić, splamić, stracić, szargać honor
unieść się/unosić się; ręczyć honorem
dbać, grać, walczyć o honor; godzić w honor kogoś
odejść, wyjść, zginąć z honorem; (nie) licować z honorem kogoś
zapomnieć o honorze

Cytaty

	Słowo i przysięgę złamał, plamiąc tym honor monarszy i rycerski. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002
	Polak nie czyściłby butów Niemcowi, nawet gdyby miał za to ponieść śmierć. Francuz zrobiłby to chyba dopiero pod grozą rewolweru. A i Niemiec, gdyby - przeciwnie - miał czyścić buty Anglikowi, uznałby to za poniżenie honoru narodowego. źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Jezioro Bodeńskie, 1946
	Człowiek z taką dumą, honorem i ambicjami bardzo źle znosi porażki. źródło: NKJP: Rafał Szymański: Najważniejsze mecze, Głos Pomorza, 2006
	Obrus — najczęściej biały — musi być idealnie czysty, bo nawet mało widoczny ślad plamy jest — jak powiadają wytrawne gospodynie — plamą na honorze pani domu. źródło: NKJP: Tadeusz Rojek: Jak to się je: savoir-vivre przy stole, 1994
	[...] kłamaliśmy, podporządkowywaliśmy naszą pisaninę dyrektywom partyjnym, a więc sprzeniewierzyliśmy się honorowi zawodowemu i powinniśmy odejść. źródło: NKJP: Tomasz Peczina: Nieznośna wolność słowa, Gazeta Wyborcza, 1999-02-26

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	honor	honory
D.	honoru	honorów
C.	honorowi	honorom
B.	honor	honory
N.	honorem	honorami
Ms.	honorze	honorach
W.	honorze	honory

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

	+	honor	+	(KOGO)
	+	honor	+	(CZYJ)

2. zaszczyt

Definicja

książk.

coś, co stanowi dla kogoś duże wyróżnienie i powód do dumy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie prawdy i wartości życiowe

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	zaszczyt
	antonimy:	dyshonor, niehonor

Połączenia

prawdziwy, wielki; wątpliwy honor
honor i zaszczyt; przyjemność i honor
mieć honor
być dla kogoś honorem

Cytaty

To wielki honor i przyjemność wygrać tutaj po raz trzeci z rzędu.

źródło: NKJP: bk: Czwarty raz Henin, Gazeta Krakowska, 2007-06-11

[...] młodzi chcą służyć, a posiadanie kategorii A jest dla nich honorem.

źródło: NKJP: (hod): Pierwszego dnia zawsze tak jest..., Dziennik Łódzki, 2006-02-07

Panie pośle, mam honor od 1991 r. reprezentować ziemię północnego Mazowsza w tym parlamencie [...].

źródło: NKJP: Stenogram z 18. posiedzenia Komisji Śledczej, 27 października 2004 r.

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	honor	honory
D.	honoru	honorów
C.	honorowi	honorom
B.	honor	honory
N.	honorem	honorami
Ms.	honorze	honorach
W.	honorze	honory

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

	+	honor	+	(dla KOGO)
	+	honor	+	(BEZOKOLICZNIK)

3. w kartach

Definicja

karc.

w niektórych grach karcianych karta o wartości wyższej niż dziewiątka

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny gry i zabawy

Relacje znaczeniowe

	sprzeczne:	blotka
	hiperonimy:	karta

Połączenia

honory i blotki

Cytaty

Manewr Worka [...] to w brydżu manewr rozgrywającego polegający na zagraniu niskiej karty spod jednego honoru do drugiego honoru w tym kolorze [...].

źródło: NKJP: Internet

Na końcu sprawdza honory, bez honorów nie ma gry, możesz mieć łeb nie od parady, ale przegrasz, kiedy masz w kartach drobnicowaty chłam.

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: As w rękawie, 1998

[...] nie chodzi tu o wysokie honory (choć co najmniej jeden taki zawsze by się przydał), co o tak zwane środki, to jest niższe honory i wysokie blotki. Te ostatnie przyniosą nam bowiem przy grze w kiery dodatkowe lewy - spoza bilansu honorowego.

źródło: Internet: bridge24.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	honor	honory
D.	honoru	honorów
C.	honorowi	honorom
B.	honor	honory
N.	honorem	honorami
Ms.	honorze	honorach
W.	honorze	honory

Frazeologizmy

ktoś chowa ambicję do kieszeni
ktoś chowa honor do kieszeni
ktoś oddał sprawiedliwość komuś/czemuś
ktoś oddał honor komuś/czemuś
ktoś pełni honory domu
ktoś czyni honory domu
ktoś ujął się honorem
ktoś ujmuje się honorem
na słowo honoru
punkt honoru
zwracam honor

Data ostatniej modyfikacji: 10.11.2016