Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. godny
1. ludzka
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Połączenia
- ludzka, własna godność; godność osobista; z wielką godnością
- godność człowieka, dziecka, kobiety, osoby
- godność i autonomia, godność i dobro, godność i prawa, godność i spokój, godność i wiara, godność i wolność, godność i życie; godność i autorytet, godność i cześć, godność i człowieczeństwo, godność i honor, godność i dobra osobiste, godność i dobre imię, godność i odwaga, godność i szacunek, godność i tożsamość, godność i uczciwość, godność i uczucia, godność i wartość (jednostki, osoby); honor i godność
- poczucie; obrona, poszanowanie; uchybienia godności
- prawo do godności
- walka o godność
- sprzeczny z godnością
- coś uwłacza godności
- mieć, zachować (swoją) godność; naruszać, przywrócić, szanować godność
- dbać, upomnieć się o (swoją) godność
- przyjąć, odejść, pogodzić się z czymś, przyjąć coś, starzeć się, żyć z godnością; coś nie licuje z godnością
Cytaty
|
Konstytucja stwierdza, że godność ludzka jest nienaruszalna i jej ochrona jest obowiązkiem państwa [...]. źródło: NKJP: (MK/app): Za zniesławienie nawet więzienie, Gazeta Krakowska, 2006-10-31 |
|
|
Naruszenia prawa pacjenta do poszanowania godności osobistej, intymności w szpitalach następują najczęściej przez beztroskę, brak wyobraźni czy właściwych nawyków w tej mierze. źródło: NKJP: Bogdan Lewicki: Być pacjentem / Mam prawo do... Przy otwartej kurtynie? Gdzie są parawany? Studenci bez zgody, Polska Głos Wielkopolski, 2005-10-06 |
|
|
Wskazywał, jak można zachować w różnych sytuacjach godność i wiarę we własną wartość. źródło: NKJP: (KR): Mów co myślisz, Gazeta Krakowska, 2006-06-16 |
|
|
Wolne media muszą pamiętać o prawie człowieka do godności osobistej i dobrego imienia. źródło: NKJP: ROM: Dziennikarze u arcybiskupa, Gazeta Poznańska, 2003-01-20 |
|
|
Decyzję o odwołaniu przyjął z godnością, ale i żalem za mundurem, w którym spędził większość swojego życia. źródło: NKJP: (ATA): Z żalem żegna się z mundurem, Gazeta Krakowska, 2006-03-16 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: , ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | godność |
godności |
|
| D. | godności |
godności |
|
| C. | godności |
godnościom |
|
| B. | godność |
godności |
|
| N. | godnością |
godnościami |
|
| Ms. | godności |
godnościach |
|
| W. | godności |
godności |
Inne uwagi
Zwykle lp
2. zawodu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | szacunek |
Cytaty
|
Duchowni muzułmańscy starali się zapewnić godność pochówku ofiar tragedii, których grzebano w masowych grobach. źródło: NKJP: Dariusz Zalega: Miasto duchów, Gazeta Krakowska, 2004-01-09 |
|
|
Powinno się ograniczyć ilość obiektów budowanych przez obcy kapitał i przywrócić godność pracy zatrudnionym w hipermarketach. źródło: NKJP: Jacek Zduńczyk: Hipermarkety są bezlitosne, Gazeta Poznańska, 2001-11-22 |
|
|
Przez całe swoje zawodowe życie walczyła o godność zawodu pielęgniarki źródło: NKJP: X: Jesteśmy z was dumne. Strajk, Polska Głos Wielkopolski, 2007-06-26 |
|
|
Zgodnie z rozporządzeniem dotyczącym postępowania z osobami zmarłymi w szpitalu, spoczywa na nas obowiązek przechowania w chłodni, umycia i wydania ciała w sposób zapewniający godność zmarłego [...]. źródło: NKJP: (oby): Chcieli pieniędzy za ubranie zmarłej?, Dziennik Łódzki, 2007-06-20 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: , ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | godność |
godności |
|
| D. | godności |
godności |
|
| C. | godności |
godnościom |
|
| B. | godność |
godności |
|
| N. | godnością |
godnościami |
|
| Ms. | godności |
godnościach |
|
| W. | godności |
godności |
Inne uwagi
Zwykle lp
3. króla kurkowego
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | tytuł |
Połączenia
- najwyższa; arcybiskupia, kardynalska godność
- godność arcybiskupa, biskupa, doktora honoris causa, kardynała, króla kurkowego, prałata, prezydenta, prymasa, rektora, senatora; honorowego członka, Honorowego Obywatela Miasta (Kalisza, Piły...), Lidera Pracy Organicznej; bazyliki mniejszej, katedry, sanktuarium
- nadać komuś; otrzymać, pełnić, piastować, sprawować godność
- podnieść, wynieść do godności kogo/czego
- strzelanie o godność (króla kurkowego)
Cytaty
|
W 2005 roku, na który przypadała dwusetna rocznica urodzin Andersena, ambasador Królestwa Danii w Polsce nadał godność Honorowych Ambasadorów Hansa Christiana Andersena czterem Polakom [...]. źródło: NKJP: (kaw): Andersen rozdaje nagrody, Dziennik Zachodni, 2006-11-24 |
|
|
Generał ojciec Adam Studziński, bohater spod Monte Cassino, kawaler orderu wojennego Virtuti Militari, Obywatel Honorowy Miasta Krakowa otrzymał godność brata honorowego krakowskiego Bractwa Kurkowego. źródło: NKJP: (MAS): Generał ojciec honorowym bratem, Gazeta Krakowska, 2007-04-07 |
|
|
Będąc profesorem Akademii Krakowskiej, trzykrotnie piastował godność rektora. źródło: NKJP: RD: Blisko Poznania, Gazeta Poznańska, 2002-07-17 |
|
|
Kult Matki Bożej, jak również położenie kościoła, w pobliżu międzynarodowych tras szybkiego ruchu, sprawiły, że 27 czerwca 1987 roku kościół wyniesiono do godności sanktuarium maryjnego. źródło: NKJP: (BA): Wojkowice Kościelne, Dziennik Zachodni, 2005-10-01 |
|
|
Kobieta i mężczyzna mają w szczególności równe prawo do kształcenia, zatrudnienia i awansów, do jednakowego wynagradzania za pracę jednakowej wartości, do zabezpieczenia społecznego oraz do zajmowania stanowisk, pełnienia funkcji oraz uzyskiwania godności publicznych i odznaczeń. źródło: NKJP: Marek Twaróg: Niezniszczalny szklany sufit, Dziennik Zachodni, 2002-03-08 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: , ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | godność |
godności |
|
| D. | godności |
godności |
|
| C. | godności |
godnościom |
|
| B. | godność |
godności |
|
| N. | godnością |
godnościami |
|
| Ms. | godności |
godnościach |
|
| W. | godności |
godności |
4. nazwisko
Definicja
Noty o użyciu
Forma używana w w zwrotach grzecznościowych, np.: Jak pańska godność?, Jak pana, pani godność?
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | nazwisko |
Cytaty
|
Pana godność? – spytała kobieta o dość wyrazistych rysach twarzy, pulchnej sylwetce i przemiłym uśmiechu. – Przepraszam, zapomniałem się przedstawić. źródło: Marta Grzebuła: Obsesja, 2014 (books.google.pl) |
|
|
A więc, młoda damo. jak brzmi pani godność właściwie? źródło: Sarah Lark, tłum. Sonia Draga: Krzyk Maorysów, 2014 (books.google.pl) |
|
|
O godność pyta mnie zawsze fotograf, u którego wywołuję zdjęcia z wakacji. źródło: Internet: dwatysiace-11.blogspot.com |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: , ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | godność |
godności |
|
| D. | godności |
godności |
|
| C. | godności |
godnościom |
|
| B. | godność |
godności |
|
| N. | godnością |
godnościami |
|
| Ms. | godności |
godnościach |
|
| W. | godności |
godności |
Inne uwagi
Zwykle M. i B. lp