UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przypatrywać się

Chronologizacja

SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL: pod: przypatrzyć się, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. patrzeć

1. obrazowi

Definicja

uważnie i z zainteresowaniem patrzeć na kogoś lub coś przez jakiś czas

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przyglądać się
hiperonimy:  patrzeć

Połączenia

  • celnik, tłum przypatruje się
  • przypatrywać się fotografii, gościom, inscenizacji, popisom, rysunkowi, jakiejś scenie, czyjejś twarzy, walce, występom, zbrodni
  • przypatrywać się osłupiałym wzrokiem
  • przypatrywać się przez chwilę; przez zmrużone powieki
  • przypatrywać się w milczeniu
  • przypatrywać się z ciekawością, z rozbawieniem, z upodobaniem, z uśmiechem, z uwagą, z zaciekawieniem, z zainteresowaniem; ze spokojem, ze wzruszeniem, ze zdumieniem; z ukrycia
  • przypatrywać się bacznie, badawczo, bezczynnie, biernie, ciekawie, dokładnie, milcząco, natarczywie, obojętnie, pilnie, podejrzliwie, spokojnie, uważnie; chwilę, często, długo
  • zacząć przypatrywać się

Cytaty

Specjalni agenci w cywilu uważnie przypatrują się podróżnym, usiłując wyłowić z tłumu pasażerów ewentualnych podejrzanych.

źródło: NKJP: Zagadka kryminalna, Detektyw, 1999, nr 1

Egzekucji przypatrywało się dość liczne audytorium - przedstawiciele służby sądowniczej, prokuratury, dziennikarze i świadkowie.

źródło: KWSJP: ODDO: Bestia zginęła na „iskrowniku”, Super Express, 1998, nr 25

[...] uszatka zachowuje się czasem dosyć zabawnie dla postronnego obserwatora. Przypatrując się czemuś wnikliwie, kiwa się na wszystkie strony.

źródło: NKJP: HEL: Sowa uszata, Dziennik Polski, 2003-05-22

Szewc Gerszon biegał tam i sam. Zbierał chłopców z ulicy i dorosłych z domów [...]. Chłopcy dali się namówić, a dorośli przypatrywali się, jak inni kopią doły.

źródło: KWSJP: Julian Stryjkowski: Austeria, 1966

Wybrał się [...] na tydzień do malowniczej Australii. Ma tam przypatrywać się, w jaki sposób powstają mieszkania w starych pofabrycznych halach.

źródło: NKJP: Dariusz Kucharski: Tomaszewski w krainie kangurów, Super Express, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przypatruję się
przypatrujemy się
2 os. przypatrujesz się
przypatrujecie się
3 os. przypatruje się
przypatrują się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przypatrywałem się
+(e)m się przypatrywał
przypatrywałam się
+(e)m się przypatrywała
przypatrywałom się
+(e)m się przypatrywało
przypatrywaliśmy się
+(e)śmy się przypatrywali
przypatrywałyśmy się
+(e)śmy się przypatrywały
2 os. przypatrywałeś się
+(e)ś się przypatrywał
przypatrywałaś się
+(e)ś się przypatrywała
przypatrywałoś się
+(e)ś się przypatrywało
przypatrywaliście się
+(e)ście się przypatrywali
przypatrywałyście się
+(e)ście się przypatrywały
3 os. przypatrywał się
przypatrywała się
przypatrywało się
przypatrywali się
przypatrywały się

bezosobnik: przypatrywano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się przypatrywał
będę się przypatrywać
będę się przypatrywała
będę się przypatrywać
będę się przypatrywało
będę się przypatrywać
będziemy się przypatrywali
będziemy się przypatrywać
będziemy się przypatrywały
będziemy się przypatrywać
2 os. będziesz się przypatrywał
będziesz się przypatrywać
będziesz się przypatrywała
będziesz się przypatrywać
będziesz się przypatrywało
będziesz się przypatrywać
będziecie się przypatrywali
będziecie się przypatrywać
będziecie się przypatrywały
będziecie się przypatrywać
3 os. będzie się przypatrywał
będzie się przypatrywać
będzie się przypatrywała
będzie się przypatrywać
będzie się przypatrywało
będzie się przypatrywać
będą się przypatrywali
będą się przypatrywać
będą się przypatrywały
będą się przypatrywać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przypatrujmy się
2 os. przypatruj się
przypatrujcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przypatrywałbym się
bym się przypatrywał
przypatrywałabym się
bym się przypatrywała
przypatrywałobym się
bym się przypatrywało
przypatrywalibyśmy się
byśmy się przypatrywali
przypatrywałybyśmy się
byśmy się przypatrywały
2 os. przypatrywałbyś się
byś się przypatrywał
przypatrywałabyś się
byś się przypatrywała
przypatrywałobyś się
byś się przypatrywało
przypatrywalibyście się
byście się przypatrywali
przypatrywałybyście się
byście się przypatrywały
3 os. przypatrywałby się
by się przypatrywał
przypatrywałaby się
by się przypatrywała
przypatrywałoby się
by się przypatrywało
przypatrywaliby się
by się przypatrywali
przypatrywałyby się
by się przypatrywały

bezosobnik: przypatrywano by się

bezokolicznik: przypatrywać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: przypatrując się

gerundium: przypatrywanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przypatrywanie się
przypatrywania się
D. przypatrywania się
przypatrywań się
C. przypatrywaniu się
przypatrywaniom się
B. przypatrywanie się
przypatrywania się
N. przypatrywaniem się
przypatrywaniami się
Ms. przypatrywaniu się
przypatrywaniach się
W. przypatrywanie się
przypatrywania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: przypatrujący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przypatrujący się
przypatrujący się
przypatrujący się
przypatrujące się
przypatrująca się
D. przypatrującego się
przypatrującego się
przypatrującego się
przypatrującego się
przypatrującej się
C. przypatrującemu się
przypatrującemu się
przypatrującemu się
przypatrującemu się
przypatrującej się
B. przypatrującego się
przypatrującego się
przypatrujący się
przypatrujące się
przypatrującą się
N. przypatrującym się
przypatrującym się
przypatrującym się
przypatrującym się
przypatrującą się
Ms. przypatrującym się
przypatrującym się
przypatrującym się
przypatrującym się
przypatrującej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przypatrujący się
przypatrujący się
przypatrujące się
przypatrujące się
D. przypatrujących się
przypatrujących się
przypatrujących się
przypatrujących się
C. przypatrującym się
przypatrującym się
przypatrującym się
przypatrującym się
B. przypatrujących się
przypatrujących się
przypatrujących się
przypatrujące się
N. przypatrującymi się
przypatrującymi się
przypatrującymi się
przypatrującymi się
Ms. przypatrujących się
przypatrujących się
przypatrujących się
przypatrujących się

odpowiedniki aspektowe: przypatrzeć się , przypatrzyć się

Składnia

Rzżywotny + przypatrywać się +
KOMU/CZEMU
Rzżywotny + przypatrywać się +
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

2. sprawie

Definicja

zajmować się jakimś zagadnieniem lub sprawą jakiś czas, aby je lepiej poznać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przyglądać się

Połączenia

  • przypatrywać się debiutowi, koncepcji, czyimś poczynaniom, wydarzeniom; jakiejś sprawie, sytuacji, światu
  • przypatrywać się od dawna, od dłuższego czasu

Cytaty

Od trzech lat świat przypatruje się agonii Rwandy i Burundi, gdzie ludy Tutsi i Hutu prowadzą ze sobą krwawą wojnę. W ten weekend doszło do kolejnej, makabrycznej rzezi.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Burundi. Hutuland i Tutsiland na kolonialnych zgliszczach?, Gazeta Wyborcza, 1996-07-24

Od dłuższego czasu związkowcy przypatrują się warunkom pracy w sprywatyzowanym od 1995 r. sektorze pocztowym.

źródło: KWSJP: Izabella Jachimska: Konkurencja w kopercie, Trybuna, 2006

Rządowemu projektowi ustawy antykorupcyjnej przypatrują się teraz poszczególne ministerstwa. Z tego, co wiem, nie mają zasadniczych zastrzeżeń.

źródło: NKJP: Minister nie chce walczyć z Kościołem, Dziennik Polski, 2003-10-21

Dawniej nie szafowano tak chętnie pojęciami psychologicznymi, a tym bardziej psychopatologicznymi [...]. Teraz takim zjawiskom przypatrujemy się dokładniej i potrafimy je lepiej wyjaśnić.

źródło: NKJP: Powakacyjny blues, Dziennik Polski, 2006-09-07

Trzech przedstawicieli gminy Lipnica Murowana gościło w dniach od 2 do 6 lutego w niemieckim Brodowinie - 60 kilometrów od Berlina. [...] Przypatrywali się, jak u naszych zachodnich sąsiadów funkcjonuje system sprzedaży bezpośredniej produktów rolnych.

źródło: NKJP: PB: Sprawdzali, jak działa skrzynka, Dziennik Polski, 2003-02-13

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przypatruję się
przypatrujemy się
2 os. przypatrujesz się
przypatrujecie się
3 os. przypatruje się
przypatrują się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przypatrywałem się
+(e)m się przypatrywał
przypatrywałam się
+(e)m się przypatrywała
przypatrywałom się
+(e)m się przypatrywało
przypatrywaliśmy się
+(e)śmy się przypatrywali
przypatrywałyśmy się
+(e)śmy się przypatrywały
2 os. przypatrywałeś się
+(e)ś się przypatrywał
przypatrywałaś się
+(e)ś się przypatrywała
przypatrywałoś się
+(e)ś się przypatrywało
przypatrywaliście się
+(e)ście się przypatrywali
przypatrywałyście się
+(e)ście się przypatrywały
3 os. przypatrywał się
przypatrywała się
przypatrywało się
przypatrywali się
przypatrywały się

bezosobnik: przypatrywano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się przypatrywał
będę się przypatrywać
będę się przypatrywała
będę się przypatrywać
będę się przypatrywało
będę się przypatrywać
będziemy się przypatrywali
będziemy się przypatrywać
będziemy się przypatrywały
będziemy się przypatrywać
2 os. będziesz się przypatrywał
będziesz się przypatrywać
będziesz się przypatrywała
będziesz się przypatrywać
będziesz się przypatrywało
będziesz się przypatrywać
będziecie się przypatrywali
będziecie się przypatrywać
będziecie się przypatrywały
będziecie się przypatrywać
3 os. będzie się przypatrywał
będzie się przypatrywać
będzie się przypatrywała
będzie się przypatrywać
będzie się przypatrywało
będzie się przypatrywać
będą się przypatrywali
będą się przypatrywać
będą się przypatrywały
będą się przypatrywać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przypatrujmy się
2 os. przypatruj się
przypatrujcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przypatrywałbym się
bym się przypatrywał
przypatrywałabym się
bym się przypatrywała
przypatrywałobym się
bym się przypatrywało
przypatrywalibyśmy się
byśmy się przypatrywali
przypatrywałybyśmy się
byśmy się przypatrywały
2 os. przypatrywałbyś się
byś się przypatrywał
przypatrywałabyś się
byś się przypatrywała
przypatrywałobyś się
byś się przypatrywało
przypatrywalibyście się
byście się przypatrywali
przypatrywałybyście się
byście się przypatrywały
3 os. przypatrywałby się
by się przypatrywał
przypatrywałaby się
by się przypatrywała
przypatrywałoby się
by się przypatrywało
przypatrywaliby się
by się przypatrywali
przypatrywałyby się
by się przypatrywały

bezosobnik: przypatrywano by się

bezokolicznik: przypatrywać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: przypatrując się

gerundium: przypatrywanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przypatrywanie się
przypatrywania się
D. przypatrywania się
przypatrywań się
C. przypatrywaniu się
przypatrywaniom się
B. przypatrywanie się
przypatrywania się
N. przypatrywaniem się
przypatrywaniami się
Ms. przypatrywaniu się
przypatrywaniach się
W. przypatrywanie się
przypatrywania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: przypatrujący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przypatrujący się
przypatrujący się
przypatrujący się
przypatrujące się
przypatrująca się
D. przypatrującego się
przypatrującego się
przypatrującego się
przypatrującego się
przypatrującej się
C. przypatrującemu się
przypatrującemu się
przypatrującemu się
przypatrującemu się
przypatrującej się
B. przypatrującego się
przypatrującego się
przypatrujący się
przypatrujące się
przypatrującą się
N. przypatrującym się
przypatrującym się
przypatrującym się
przypatrującym się
przypatrującą się
Ms. przypatrującym się
przypatrującym się
przypatrującym się
przypatrującym się
przypatrującej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przypatrujący się
przypatrujący się
przypatrujące się
przypatrujące się
D. przypatrujących się
przypatrujących się
przypatrujących się
przypatrujących się
C. przypatrującym się
przypatrującym się
przypatrującym się
przypatrującym się
B. przypatrujących się
przypatrujących się
przypatrujących się
przypatrujące się
N. przypatrującymi się
przypatrującymi się
przypatrującymi się
przypatrującymi się
Ms. przypatrujących się
przypatrujących się
przypatrujących się
przypatrujących się

odpowiednik aspektowy: przypatrzyć się

Składnia

Rzosobowy + przypatrywać się +
CZEMU
Rzosobowy + przypatrywać się +
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
Data ostatniej modyfikacji: 03.11.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json