UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

cmentarny

Chronologizacja

1825, Stefan Witwicki, Ballady i romanse, t. 2, polona.pl

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. cmentarny
cmentarny
cmentarny
cmentarne
cmentarna
D. cmentarnego
cmentarnego
cmentarnego
cmentarnego
cmentarnej
C. cmentarnemu
cmentarnemu
cmentarnemu
cmentarnemu
cmentarnej
B. cmentarnego
cmentarnego
cmentarny
cmentarne
cmentarną
N. cmentarnym
cmentarnym
cmentarnym
cmentarnym
cmentarną
Ms. cmentarnym
cmentarnym
cmentarnym
cmentarnym
cmentarnej
W. cmentarny
cmentarny
cmentarny
cmentarne
cmentarna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. cmentarni
cmentarni
cmentarne
cmentarne
D. cmentarnych
cmentarnych
cmentarnych
cmentarnych
C. cmentarnym
cmentarnym
cmentarnym
cmentarnym
B. cmentarnych
cmentarnych
cmentarnych
cmentarne
N. cmentarnymi
cmentarnymi
cmentarnymi
cmentarnymi
Ms. cmentarnych
cmentarnych
cmentarnych
cmentarnych
W. cmentarni
cmentarni
cmentarne
cmentarne

Pochodzenie

Zob. cmentarz

1. związany z cmentarzem

Definicja

związany z cmentarzem - terenem, na którym grzebie się zmarłych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

Relacje znaczeniowe

synonimy:  cmentarzowy, nekropolijny, nekropoliowy, smętarny

Połączenia

  • cmentarny strażnik, stróż, urzędnik; rabuś, wandal, złodziej; mur, płot; kościół, kościółek, nagrobek, pomnik, obiekt, zabytek; drzewostan; okręg, teren cmentarny; cmentarna płaczka; aleja, alejka, brama, furta, ścieżka; cerkiew, kaplica, kapliczka, kostnica, synagoga; kwatera, mogiła, płyta; skarpa, ziemia cmentarna; ogrodzenie; wzgórze cmentarne

Cytaty

Ślady po dziurach w cmentarnym murze to pozostałości strzelnic wykutych przez rosyjskich żołnierzy w 1915 roku (i oni pozostawili tu swe kości).

źródło: NKJP: Zdzisław Skrok: Wielkie Rozdroże: ćwiczenia terenowe z archeologii wyobraźni, 2008

Nad grobem zagrana na trąbce „Cisza” wycisnęła niejedną łzę, pogrążyła w jeszcze większym smutku zebranych, których nie mogły pomieścić cmentarne alejki.

źródło: NKJP: (BH): Z godnością i dostojeństwem, Dziennik Polski, 2005-01-10

Parafianie już wychodzili z kościoła i skręcali w stronę bramy cmentarnej. Wysocy dziś i godni w żałobnym przebraniu.

źródło: NKJP: Marian Pankowski: Fara na Pomorzu, 1997

Starego cmentarza właściwie już nie ma [...] Obelisk pani Kazimiery unosi się niczym samotna arka Noego wśród morza chaszczów i chwastów na samym skraju skarpy cmentarnej.

źródło: NKJP: Zdzisław Skrok: Podolska legenda: powstanie i pogrzeb polskiego Podola, 2007

Kiedy moja mama wróciła z Syberii, gmina zakwaterowała ją w domku dawnego cmentarnego stróża.

źródło: NKJP: (O): O, jadą Żydzi!, Życie Podkarpackie, 2007-10-17

Składnia

Rz + cmentarny + bez ograniczeń
szyk: neutralny

2. posępny

Definicja

ponury i posępny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  grobowy, ponury, posępny, smętarny, smętny, zasmęcony, zesmutniały

Połączenia

  • cmentarny nastrój; cmentarna cisza, powaga

Cytaty

Była duża i silna, jej nerwowe ruchy przenosiły się na zawieszenie malucha. Wiedziałem, co teraz nastąpi. Po minucie cmentarnej ciszy wiedza zamieniła się w absolutną pewność. Chciało mi się krzyczeć.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Góra Trzech Szkieletów, 2003

Jakimś dowcipkowaniem, jakąś grą usiłujemy pokrywać to napięcie. Bo cmentarna powaga też nie jest dobra.

źródło: NKJP: Aleksandra Rzążewska: Tylko jedno życie, Polityka, 2007-06-16

Frazeologizmy

hiena cmentarna
Data ostatniej modyfikacji: 24.10.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json