UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

grubo I

II

przysłówek

Chronologizacja

1534, SPXVI

Odmiana

część mowy: przysłówek

stopień równy grubo
stopień wyższy grubiej

Pochodzenie

Zob. gruby

1. posmarować

Definicja

pot. 
tak, że tego, o czym mowa, jest na czymś dużo

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

Relacje znaczeniowe

antonimy:  cienko

Połączenia

  • grubo owinąć, grubo posmarować

Cytaty

Bułkę posmarowałam grubo masłem.

źródło: NKJP: Ewa Przybylska: Dotyk motyla, 1995

Grubo tkana, jasna wełna ze skórzanymi wstawkami na ramionach, wytłaczanymi w postacie smoków.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

Czerwone usta, pomalowane grubo szminką, brwi i rzęsy uczernione, oczy przedłużone czarną kreską, na policzkach - bielidło i róż.

źródło: NKJP: Stefan Chwin: Hanemann, 1998

Reynevan dokładnie i grubo obandażował głowę rannego poprutym na pasy lnem.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Przekroił dwie bułki, obłożył je grubo plasterkami salami i usiadł przed komputerem.

źródło: NKJP: Tomasz Klarecki, Izabela Smolarek: Wilk... i śmierć bankiera, 2006

2. pokroić

Definicja

w taki sposób, że przeciwległe powierzchnie lub krawędzie tego, o czym mowa, są znacznie oddalone od siebie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

Relacje znaczeniowe

antonimy:  cienko

Połączenia

  • grubo kroić, pokroić, skroić

Cytaty

Stawiałam przed nim talerz zupy, kładłam łyżkę i grubo pokrojony chleb.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Hiszpańskie oczy, 1990

[...] przed nimi pyszniła się micha jajecznicy gęsto okraszonej kawałkami boczku, grubo skrojone pajdy chleba, miód w glinianym garnuszku i gorące mleko z kożuchem.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Salaterkę wykładam grubo pociętymi chipsami kartoflanymi o smaku paprykowym

źródło: NKJP: Maria Janicka: Gotowanie mam w genach, 2001-08-24

Powstałe ciasto dość grubo rozwałkować omączonym wałkiem na arkuszu folii.

źródło: NKJP: Teresa Miazgowska: Specjały, Kuchnia nr 12, 1998

3. wyglądać

Definicja

w sposób świadczący o zbyt dużej masie ciała

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Relacje znaczeniowe

antonimy:  chudo

Połączenia

  • grubo wyglądać

Cytaty

Okazało się, że nie nastąpiły żadne zmiany w sposobie widzenia własnego ciała i w stosunku do otyłości: 43% uważało, że ma nadwagę; 31% obawiało się, że wygląda grubo; 82% chciało schudnąć; 39% martwiło się, że je za dużo; a 19% bało się, że utyje

źródło: NKJP: Bożena Zambrzycka::I ty możesz schudnąć : hipnoza, najnowsze diety, programy odchudzające, leczenie farmakologiczne i chirurgiczne, 2001

Jak pisałam 38, to mi chodziło o spodnie z racji szerokich bioder, a bluzki noszę 34/36 czyli XS S[ ...] Ja mam 38 i dobrze mi z tym. Tzn. nie wyglądam grubo ani też strasznie za chudo.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

tylko Cz + grubo + bez ograniczeń

4. śpiewać

Definicja

wydając niski dźwięk

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nisko
antonimy:  cienko

Połączenia

  • grubo mówić, śpiewać,

Cytaty

Kiedy był Portosem, starał się mówić grubo, a kiedy kobietą - cienko.

źródło: NKJP: Andrzej Bart: Fabryka Muchoapek, 2008

Przechodził mutację i głos zmieniał mu się z minuty na minutę. Raz śpiewał nisko i grubo , a raz wysoko i piskliwie

źródło: NKJP: Anna Skonka: Najważniejsze, żeby śpiewać, Dziennik Łódzki, 2004-05-21

5. ubrany

Definicja

w ubranie z takiego materiału, że zapobiega utracie ciepła przez człowieka

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie cechy ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ciepło II
antonimy:  cienko, lekko

Połączenia

  • ubrać się grubo

Cytaty

Mam 15,5 st. C, ale dogrzewam zapalając w kuchni palniki kuchenki gazowej. Jest tak zimno, że muszę siedzieć w mieszkaniu grubo ubrana .

źródło: NKJP: Już będzie ciepło, Trybuna Śląska, 2001-11-17

Ubrania farbują naturalnymi barwnikami: na żółto, zielono, czerwono, brązowo. Niektórzy mają futrzane czapki. Jedni są grubo odziani , drudzy przypominają wyglądem Indian - skórzane opaski na ramionach, długie włosy, często skręcane w warkoczyki.

źródło: NKJP: Wojciech Jachim: Między nami wikingami, 1993-07-07

Wielką radość daje mi piękna, ciepła i słoneczna jesień - uwielbiam słońce. I nie trzeba się jeszcze grubo ubierać

źródło: NKJP: Dziennik Bałtycki, 2005-10-14

6. wyraz brzmiący

Definicja

książk. 
w sposób niewyszukany, a nawet charakterystyczny dla kogoś o niskim poziomie intelektualnym lub braku kultury

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Cytaty

Nie wiadomo, dlaczego na Zwierzyńcu kamienie nazywano kamulcami. Może dlatego, że „kamulec” brzmi grubo, nieco po chamsku, nieco groźnie.

źródło: NKJP: Kamulce i proce, Dziennik Polski, 2001-12-15

Jak było możliwe, że tak dojrzały intelektualnie człowiek był w stanie, choć na krótko, poddać się krwawej utopii? Grubo mówiąc, od łez wylanych nad losem Nemeczka do „nowej wiary” droga nie była bardzo długa - może paradoksalnie wrażliwość połączona z zanurzeniem w świecie idei była podglebiem oczadzenia, niewrażliwości na fakty?

źródło: NKJP: Andrzej Franaszek: O pocieszeniu, którego nie przynosi filozofia, 2008- 01-02

7. ekscytująco

Definicja

młodz. 
używane w odniesieniu do czegoś, co wiąże się z wieloma atrakcyjnymi i ekscytującymi zdarzeniami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Cytaty

W sobotę na Skateplazie będzie grubo! Przed nami kolejne spektakularne wydarzenie organizowane na leszczyńskiej Skateplazie.

źródło: Internet: leszno24.pl

Byłem w sobotę z kumplami w Sosnowcu, ale bardzo spontanicznie. 2x po 15 minut jazdy nieźle nas sponiewierało. Siniaki na plecach i kolanach, wszystkie mięśnie naciągnięte i lekkie zawroty głowy od spalin. Ale grubo było, niezłe czasy kręciłem.

źródło: Internet: forum.subaru.pl

Składnia

BYĆ + grubo + bez ograniczeń

8. nieakceptowalnie

Definicja

pot. 
tak, że to, o czym mowa, przekracza przyjęte normy akceptowalnego postępowania w danych okolicznościach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Cytaty

[...] zobaczymy za jakiś czas po sprawozdaniach, jaki był naprawdę bałagan w portfelu, ale licha spółka - pojedynczy emitent i 7%,kolejny - 5 %, no, grubo pojechali z ryzykiem i są efekty.

źródło: Internet: samcik.blox.pl/2014/01

[...] Internet obiegła mrożąca krew w żyłach [...] informacja, ze w garażu apartamentowca w Warszawie znaleziony został martwy generał z przestrzeloną głową. Złapałem za telefon, wystukałem numer i wyjąkałem do słuchawki:
- Uuuu grubo!
- No grubo – usłyszałem na drugim końcu.

źródło: Gadowski: O dziurze w skroni, chińskim wieśniaku i dygoczących inaczej, 2012-07-11 (wpolityce.pl)

Prezesi wolą odejść ze stanowiska, niż firmować swoją twarzą działanie na szkodę spółki, wymuszone przez rząd. Grubo.

źródło: Internet: twitter.com/KuczynskiM

9. oceniać

Definicja

pot. 
ogólnie i przez to niedokładnie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

Na świecie jest, grubo oceniając, 3 miliardy ludzi wierzących w bóstwo osobowe.

źródło: Internet: autodafe.salon24.pl/

A pamiętając jaką mamy armię, to śmiem twierdzić, że doświadczenie 100 000 (niesamowicie grubo mówiąc) żołnierzy za bardzo nam się nie przyda.

źródło: Internet: sadistic.pl

W USA żyje, grubo szacując, 20% prawników świata.

źródło: NKJP: forum.gazeta.pl

Frazeologizmy

grubo ciosany
Data ostatniej modyfikacji: 21.05.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json