Chronologizacja
Pochodzenie
Z przedrostkiem za- od psł. -*pinati; zob. piąć się
1. o suwaku
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań
Relacje znaczeniowe
| antonimy: | odpinać się, rozpinać się | |
| hiperonimy: | łączyć się |
Cytaty
|
Kiedy auto zbliży się do linki (kierowca zasnął lub zasłabł), zatrzask automatycznie zapina się na niej, w aucie włączają się światła awaryjne, wyłącza się zapłon i po kilku metrach pojazd zatrzymuje się bez udziału kierowcy. źródło: NKJP: Izabela Kolasińska: Głowa pełna wynalazków, Gazeta Poznańska, 2003-07-25 |
|
|
Ze świstem zapinają się zamki błyskawiczne kurtek. źródło: NKJP: Kyle Marffin: Gothique, Esensja, 2007-06 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zapinam się |
zapinamy się |
|||
| 2 os. |
zapinasz się |
zapinacie się |
|||
| 3 os. |
zapina się |
zapinają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapinałem się +(e)m się zapinał |
zapinałam się +(e)m się zapinała |
zapinałom się +(e)m się zapinało |
zapinaliśmy się +(e)śmy się zapinali |
zapinałyśmy się +(e)śmy się zapinały |
| 2 os. |
zapinałeś się +(e)ś się zapinał |
zapinałaś się +(e)ś się zapinała |
zapinałoś się +(e)ś się zapinało |
zapinaliście się +(e)ście się zapinali |
zapinałyście się +(e)ście się zapinały |
| 3 os. |
zapinał się |
zapinała się |
zapinało się |
zapinali się |
zapinały się |
bezosobnik: zapinano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się zapinał będę się zapinać |
będę się zapinała będę się zapinać |
będę się zapinało będę się zapinać |
będziemy się zapinali będziemy się zapinać |
będziemy się zapinały będziemy się zapinać |
| 2 os. |
będziesz się zapinał będziesz się zapinać |
będziesz się zapinała będziesz się zapinać |
będziesz się zapinało będziesz się zapinać |
będziecie się zapinali będziecie się zapinać |
będziecie się zapinały będziecie się zapinać |
| 3 os. |
będzie się zapinał będzie się zapinać |
będzie się zapinała będzie się zapinać |
będzie się zapinało będzie się zapinać |
będą się zapinali będą się zapinać |
będą się zapinały będą się zapinać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zapinajmy się |
|
| 2 os. |
zapinaj się |
zapinajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapinałbym się bym się zapinał |
zapinałabym się bym się zapinała |
zapinałobym się bym się zapinało |
zapinalibyśmy się byśmy się zapinali |
zapinałybyśmy się byśmy się zapinały |
| 2 os. |
zapinałbyś się byś się zapinał |
zapinałabyś się byś się zapinała |
zapinałobyś się byś się zapinało |
zapinalibyście się byście się zapinali |
zapinałybyście się byście się zapinały |
| 3 os. |
zapinałby się by się zapinał |
zapinałaby się by się zapinała |
zapinałoby się by się zapinało |
zapinaliby się by się zapinali |
zapinałyby się by się zapinały |
bezosobnik: zapinano by się
bezokolicznik: zapinać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
zapinając się
gerundium: zapinanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zapinanie się |
zapinania się |
| D. | zapinania się |
zapinań się |
| C. | zapinaniu się |
zapinaniom się |
| B. | zapinanie się |
zapinania się |
| N. | zapinaniem się |
zapinaniami się |
| Ms. | zapinaniu się |
zapinaniach się |
| W. | zapinanie się |
zapinania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: zapinający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zapinający się |
zapinający się |
zapinający się |
zapinające się |
zapinająca się |
| D. | zapinającego się |
zapinającego się |
zapinającego się |
zapinającego się |
zapinającej się |
| C. | zapinającemu się |
zapinającemu się |
zapinającemu się |
zapinającemu się |
zapinającej się |
| B. | zapinającego się |
zapinającego się |
zapinający się |
zapinające się |
zapinającą się |
| N. | zapinającym się |
zapinającym się |
zapinającym się |
zapinającym się |
zapinającą się |
| Ms. | zapinającym się |
zapinającym się |
zapinającym się |
zapinającym się |
zapinającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zapinający się |
zapinający się |
zapinające się |
zapinające się |
| D. | zapinających się |
zapinających się |
zapinających się |
zapinających się |
| C. | zapinającym się |
zapinającym się |
zapinającym się |
zapinającym się |
| B. | zapinających się |
zapinających się |
zapinających się |
zapinające się |
| N. | zapinającymi się |
zapinającymi się |
zapinającymi się |
zapinającymi się |
| Ms. | zapinających się |
zapinających się |
zapinających się |
zapinających się |
odpowiednik aspektowy: zapiąć się
Składnia
| Rznieżywotny | + | zapinać się | + |
|
2. pod szyją
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań
Relacje znaczeniowe
| antonimy: | rozpinać się |
Cytaty
|
Już po paru chwilach zapinam się, jak tylko mogę, bo atakuje mnie ponad 20 stopni mrozu. źródło: KWSJP: Maciej Rysula: Direttissima, Tygodnik Podhalański, 1996, nr 8 |
|
|
Nie wiem jak wy, ale w Tatrach zapinam się i zawijam twarz szalikiem jak tylko trochę wieje. Po za tym mam kominiarkę. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Nawet guziki są prawdziwe, jednego brakuje, ale nie muszę zapinać się na ostatni guzik. źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Złodziejka pamięci, 1998 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zapinam się |
zapinamy się |
|||
| 2 os. |
zapinasz się |
zapinacie się |
|||
| 3 os. |
zapina się |
zapinają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapinałem się +(e)m się zapinał |
zapinałam się +(e)m się zapinała |
zapinałom się +(e)m się zapinało |
zapinaliśmy się +(e)śmy się zapinali |
zapinałyśmy się +(e)śmy się zapinały |
| 2 os. |
zapinałeś się +(e)ś się zapinał |
zapinałaś się +(e)ś się zapinała |
zapinałoś się +(e)ś się zapinało |
zapinaliście się +(e)ście się zapinali |
zapinałyście się +(e)ście się zapinały |
| 3 os. |
zapinał się |
zapinała się |
zapinało się |
zapinali się |
zapinały się |
bezosobnik: zapinano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się zapinał będę się zapinać |
będę się zapinała będę się zapinać |
będę się zapinało będę się zapinać |
będziemy się zapinali będziemy się zapinać |
będziemy się zapinały będziemy się zapinać |
| 2 os. |
będziesz się zapinał będziesz się zapinać |
będziesz się zapinała będziesz się zapinać |
będziesz się zapinało będziesz się zapinać |
będziecie się zapinali będziecie się zapinać |
będziecie się zapinały będziecie się zapinać |
| 3 os. |
będzie się zapinał będzie się zapinać |
będzie się zapinała będzie się zapinać |
będzie się zapinało będzie się zapinać |
będą się zapinali będą się zapinać |
będą się zapinały będą się zapinać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zapinajmy się |
|
| 2 os. |
zapinaj się |
zapinajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapinałbym się bym się zapinał |
zapinałabym się bym się zapinała |
zapinałobym się bym się zapinało |
zapinalibyśmy się byśmy się zapinali |
zapinałybyśmy się byśmy się zapinały |
| 2 os. |
zapinałbyś się byś się zapinał |
zapinałabyś się byś się zapinała |
zapinałobyś się byś się zapinało |
zapinalibyście się byście się zapinali |
zapinałybyście się byście się zapinały |
| 3 os. |
zapinałby się by się zapinał |
zapinałaby się by się zapinała |
zapinałoby się by się zapinało |
zapinaliby się by się zapinali |
zapinałyby się by się zapinały |
bezosobnik: zapinano by się
bezokolicznik: zapinać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
zapinając się
gerundium: zapinanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zapinanie się |
zapinania się |
| D. | zapinania się |
zapinań się |
| C. | zapinaniu się |
zapinaniom się |
| B. | zapinanie się |
zapinania się |
| N. | zapinaniem się |
zapinaniami się |
| Ms. | zapinaniu się |
zapinaniach się |
| W. | zapinanie się |
zapinania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: zapinający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zapinający się |
zapinający się |
zapinający się |
zapinające się |
zapinająca się |
| D. | zapinającego się |
zapinającego się |
zapinającego się |
zapinającego się |
zapinającej się |
| C. | zapinającemu się |
zapinającemu się |
zapinającemu się |
zapinającemu się |
zapinającej się |
| B. | zapinającego się |
zapinającego się |
zapinający się |
zapinające się |
zapinającą się |
| N. | zapinającym się |
zapinającym się |
zapinającym się |
zapinającym się |
zapinającą się |
| Ms. | zapinającym się |
zapinającym się |
zapinającym się |
zapinającym się |
zapinającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zapinający się |
zapinający się |
zapinające się |
zapinające się |
| D. | zapinających się |
zapinających się |
zapinających się |
zapinających się |
| C. | zapinającym się |
zapinającym się |
zapinającym się |
zapinającym się |
| B. | zapinających się |
zapinających się |
zapinających się |
zapinające się |
| N. | zapinającymi się |
zapinającymi się |
zapinającymi się |
zapinającymi się |
| Ms. | zapinających się |
zapinających się |
zapinających się |
zapinających się |
odpowiednik aspektowy: zapiąć się
Składnia
| Rzosobowy | + | zapinać się | + |
|