UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

stereotyp

Chronologizacja

1832, F. Ząbkowski: Teorya sztuki drukarskiej..., books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. stereotyp
stereotypy
D. stereotypu
stereotypów
C. stereotypowi
stereotypom
B. stereotyp
stereotypy
N. stereotypem
stereotypami
Ms. stereotypie
stereotypach
W. stereotypie
stereotypy

Pochodzenie

fr. stéréotype

Od: gr. stereós 'stanowiący bryłę' + gr. týpos 'odcisk, ślad'

1. Polaka

Definicja

książk. 
wyobrażenie o kimś lub o czymś, utrwalone w świadomości dużej grupy osób i niełatwo poddające się zmianom, nie zawsze przy tym zgodne z rzeczywistością

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • antypolskie, rasistowskie; błędne, fałszywe; głupie, krzywdzące, negatywne, niekorzystne, złe; narodowe, romantyczne; odwieczne, powszechne, stare, utarte, utrwalone, zakorzenione stereotypy; stereotypy etniczne, kulturowe, poznawcze, społeczne
  • dużo, mnóstwo, wiele stereotypów
  • stereotyp Amerykanina, Niemca, Polaka, Rosjanina, Żyda; kobiety, mężczyzny; matki; wroga
  • stereotypy i schematy; stereotypy i uprzedzenia
  • konsekwencje, rola, siła; rewizja; świat stereotypów
  • stereotyp dominuje; działa, funkcjonuje; głosi, mówi; kształtuje (myślenie, uprzedzenia); obowiązuje, panuje, pokutuje; stereotypy krążą; powstają
  • przeczyć; ulegać stereotypom
  • burzyć, łamać, przełamać/przełamywać, złamać; obalać, odrzucić, odrzucać, rozbijać, zmienić, zwalczać; kreować, przyjąć; stworzyć, tworzyć, wykreować; podtrzymywać, rozpowszechniać; utrwalać; wykorzystywać stereotypy
  • myśleć; operować stereotypami

Cytaty

Stereotyp dzielnego Polaka, który, prędzej niż pomyśli, chwyta za szablę, jest takim samym tworem kiepskiej literatury jak stereotyp tchórzliwego Czecha, podstępnego i okrutnego Ukraińca, samolubnego, oddanego kuchni i miłosnym igraszkom Francuza, zapatrzonego tylko w swe bankowe konto Amerykanina bądź czyhającego z nożem w zębach na Gdańsk i Wrocław Niemca.

źródło: NKJP: Jerzy Surdykowski: Duch Rzeczypospolitej, 1989

Ideą autorskiego programu Urzędu Miasta było odejście od stereotypu studenckich praktyk, który dla wielu oznacza... parzenie kawy.

źródło: NKJP: Magda Gościńska: Ostra walka o staż, Gazeta Poznańska, 2004-02-21

Kultura powinna pomagać w zrozumieniu innych i poznawaniu ich. Ale też nie powinniśmy się sugerować stereotypami kulturowymi, np. jeśli znamy Amerykę tylko z filmów, mamy mylny obraz kraju. Trudno na podstawie kina czy telewizji stworzyć wiarygodny obraz, tak jak i polskie filmy nie mówią wszystkiego o waszej rzeczywistości i kraju.

źródło: NKJP: Szukanie przeciwnika, Dziennik Polski, 2002-11-16

Nauczyciele boją się burzyć stereotypy, nie stawiają na naszą wyobraźnię i tłumią kreatywne myślenie. Czułam w szkole ograniczanie samodzielnego myślenia [...].

źródło: NKJP: Michał Paluch: Poruszyć człowieka, Dziennik Zachodni, 2001-07-20

Czyż nie jest stereotypem rozpowszechniane przekonanie, że kobieta jest zawsze lepszą opiekunką dla swojego dziecka - zawsze i bez względu na okoliczności, przymioty charakteru lub ich brak?

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 12.06.2003

Składnia

bez ograniczeń + stereotyp +
(KOGO/CZEGO)

Informacja normatywna

Uznawane za niepoprawne: stereotyp o kimś/o czymś

2. drukarski

Definicja

edytor. 
stosowana dawniej w drukarstwie kopia pierwotnej formy drukarskiej, odlana z metalu albo z tworzywa sztucznego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Środki masowego przekazu wydawnictwa

Cytaty

Galwanotyp to odmiana stereotypu; otrzymuje się go nie przez odlanie, lecz za pomocą elektrolizy. Kopie takie są dokładniejsze i trwalsze od stereotypowych.

źródło: Jan Stanisław Kopczewski: 500 zagadek dla milośników ksia̧żek, 1966 (books.google.pl)

Na szerszą skalę rozwinięto [...] stereotypię. Była ona jedną z możliwości druku wypukłego, polegającą na drukowaniu nie bezpośrednio ze składu typograficznego, lecz ze stereotypów, będących metalową kopią składu zecerskiego. Możliwość wytwarzania stereotypów półokrągłych znalazła szerokie zastosowanie w szybkobieżnych maszynach rotacyjnych.

źródło: Ryszard Ergetowski: Książki, czasopisma, biblioteki Krakowa XIX i XX wieku, 1988 (books.google.pl)

Wiemy z historii rozwoju technik poligraficznych, że przechowuje się matryce, z których można odlewać stereotypy służące do odbicia nowego wydania. Takie niezmienione wydanie dokonane ze stereotypu nazywa się wydaniem stereotypowym.

źródło: Władysława Wasilewska: Wiedza o książce, 1966 (books.google.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 02.10.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json