UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wykrzywić się

Chronologizacja

STR, SL, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wykrzywię się
wykrzywimy się
2 os. wykrzywisz się
wykrzywicie się
3 os. wykrzywi się
wykrzywią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wykrzywiłem się
+(e)m się wykrzywił
wykrzywiłam się
+(e)m się wykrzywiła
wykrzywiłom się
+(e)m się wykrzywiło
wykrzywiliśmy się
+(e)śmy się wykrzywili
wykrzywiłyśmy się
+(e)śmy się wykrzywiły
2 os. wykrzywiłeś się
+(e)ś się wykrzywił
wykrzywiłaś się
+(e)ś się wykrzywiła
wykrzywiłoś się
+(e)ś się wykrzywiło
wykrzywiliście się
+(e)ście się wykrzywili
wykrzywiłyście się
+(e)ście się wykrzywiły
3 os. wykrzywił się
wykrzywiła się
wykrzywiło się
wykrzywili się
wykrzywiły się

bezosobnik: wykrzywiono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wykrzywmy się
2 os. wykrzyw się
wykrzywcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wykrzywiłbym się
bym się wykrzywił
wykrzywiłabym się
bym się wykrzywiła
wykrzywiłobym się
bym się wykrzywiło
wykrzywilibyśmy się
byśmy się wykrzywili
wykrzywiłybyśmy się
byśmy się wykrzywiły
2 os. wykrzywiłbyś się
byś się wykrzywił
wykrzywiłabyś się
byś się wykrzywiła
wykrzywiłobyś się
byś się wykrzywiło
wykrzywilibyście się
byście się wykrzywili
wykrzywiłybyście się
byście się wykrzywiły
3 os. wykrzywiłby się
by się wykrzywił
wykrzywiłaby się
by się wykrzywiła
wykrzywiłoby się
by się wykrzywiło
wykrzywiliby się
by się wykrzywili
wykrzywiłyby się
by się wykrzywiły

bezosobnik: wykrzywiono by się

bezokolicznik: wykrzywić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wykrzywiwszy się

gerundium: wykrzywienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wykrzywienie się
wykrzywienia się
D. wykrzywienia się
wykrzywień się
C. wykrzywieniu się
wykrzywieniom się
B. wykrzywienie się
wykrzywienia się
N. wykrzywieniem się
wykrzywieniami się
Ms. wykrzywieniu się
wykrzywieniach się
W. wykrzywienie się
wykrzywienia się

odpowiednik aspektowy: wykrzywiać się

Pochodzenie

Zob. krzywy

1. obcas

Definicja

zmienić swój kształt, stając się krzywym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Relacje znaczeniowe

synonimy:  skrzywić się
antonimy:  wyprostować się
hiperonimy:  zniekształcić się

Połączenia

  • obcas wykrzywił się; nogi wykrzywiły się

Cytaty

Obcas prawego buta starł się i dziwacznie wykrzywił się do środka, stwarzając wrażenie, jakbyś miała jedną nogę krótszą.

źródło: KWSJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997

W wyniku uderzenia mogła np. pęknąć rama albo wykrzywić się [...] obręcz koła.

źródło: KWSJP: Zbigniew Zbyszewicz: Po upadku lub zderzeniu, Motor, 1975, nr 37

Potem zaczęły się kłopoty z jego nogami. - Strasznie się wykrzywiły - opowiada pan Michał.

źródło: KWSJP: Maciej Stempurski: Kondor na krzywych łapach. Jutro ortopeda zoperuje ptaka w gdańskim zoo, Super Express, 1998, nr 24

Składnia

Rznieżywotny + wykrzywić się + bez ograniczeń

Odesłania

Zob. też:

wykoślawić się

2. twarz

Definicja

przybrać nienaturalny układ rysów twarzy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Relacje znaczeniowe

synonimy:  skrzywić się, zgrymasić się

Połączenia

  • gęba, twarz wykrzywiła się; usta wykrzywiły się komuś
  • wykrzywić się w grymasie, w uśmiechu
  • wykrzywić się z bólu, z wściekłości, ze złości; z niesmakiem, z pogardą, ze wstrętem
  • wykrzywić się błazeńsko, ironicznie, pociesznie, sarkastycznie, strasznie, szyderczo, złośliwie, złowrogo, żałośnie; w podkówkę

Cytaty

Krew brocząca z nosa plamiła mundur. Sierżant wykrzywił się z niesmakiem.

źródło: KWSJP: Tadeusz Klimaszewski: Febra, 1967

Popatrzył na mnie i aż się wykrzywił ze złości.

źródło: KWSJP: Stanisław Kowalewski: Czarne okna, 1961

Naraz twarz wykrzywiła się mu błazeńsko i zalał się łzami.

źródło: KWSJP: Stanisław Rembek: Ballada o wzgardliwym wisielcu, 1977

Powieki leżącego opadły na chwilę, a usta wykrzywiły się w bladym uśmiechu.

źródło: KWSJP: Maciej Kuczyński: Atlantyda, wyspa ognia, 1967

3. na coś

Definicja

wyrazić negatywną ocenę kogoś lub czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  skrzywić się

Cytaty

Podczas jednego ze spotkań Kisielewski czytał pisaną do szuflady powieść, ale wykrzywili się na nią Tyrmand i Jan Józef Szczepański, więc jej nie skończył.

źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Kisielewscy, 2006

Data ostatniej modyfikacji: 28.07.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json