UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ściągać

Chronologizacja

XV w., SStp
W XV w. bezokolicznik miał postać ścięgać; postać ściągać jest późniejsza, oparta na temacie czasu przeszłego.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	ściągam	ściągamy
2 os.	ściągasz	ściągacie
3 os.	ściąga	ściągają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ściągałem +(e)m ściągał	ściągałam +(e)m ściągała	ściągałom +(e)m ściągało	ściągaliśmy +(e)śmy ściągali	ściągałyśmy +(e)śmy ściągały
2 os.	ściągałeś +(e)ś ściągał	ściągałaś +(e)ś ściągała	ściągałoś +(e)ś ściągało	ściągaliście +(e)ście ściągali	ściągałyście +(e)ście ściągały
3 os.	ściągał	ściągała	ściągało	ściągali	ściągały

bezosobnik: ściągano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę ściągał będę ściągać	będę ściągała będę ściągać	będę ściągało będę ściągać	będziemy ściągali będziemy ściągać	będziemy ściągały będziemy ściągać
2 os.	będziesz ściągał będziesz ściągać	będziesz ściągała będziesz ściągać	będziesz ściągało będziesz ściągać	będziecie ściągali będziecie ściągać	będziecie ściągały będziecie ściągać
3 os.	będzie ściągał będzie ściągać	będzie ściągała będzie ściągać	będzie ściągało będzie ściągać	będą ściągali będą ściągać	będą ściągały będą ściągać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		ściągajmy
2 os.	ściągaj	ściągajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ściągałbym bym ściągał	ściągałabym bym ściągała	ściągałobym bym ściągało	ściągalibyśmy byśmy ściągali	ściągałybyśmy byśmy ściągały
2 os.	ściągałbyś byś ściągał	ściągałabyś byś ściągała	ściągałobyś byś ściągało	ściągalibyście byście ściągali	ściągałybyście byście ściągały
3 os.	ściągałby by ściągał	ściągałaby by ściągała	ściągałoby by ściągało	ściągaliby by ściągali	ściągałyby by ściągały

bezosobnik: ściągano by

bezokolicznik: ściągać

imiesłów przysłówkowy współczesny: ściągając

gerundium: ściąganie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	ściąganie	ściągania
D.	ściągania	ściągań
C.	ściąganiu	ściąganiom
B.	ściąganie	ściągania
N.	ściąganiem	ściąganiami
Ms.	ściąganiu	ściąganiach
W.	ściąganie	ściągania

imiesłów przymiotnikowy czynny: ściągający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	ściągający	ściągający	ściągający	ściągające	ściągająca
D.	ściągającego	ściągającego	ściągającego	ściągającego	ściągającej
C.	ściągającemu	ściągającemu	ściągającemu	ściągającemu	ściągającej
B.	ściągającego	ściągającego	ściągający	ściągające	ściągającą
N.	ściągającym	ściągającym	ściągającym	ściągającym	ściągającą
Ms.	ściągającym	ściągającym	ściągającym	ściągającym	ściągającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	ściągający	ściągający	ściągające	ściągające
D.	ściągających	ściągających	ściągających	ściągających
C.	ściągającym	ściągającym	ściągającym	ściągającym
B.	ściągających	ściągających	ściągających	ściągające
N.	ściągającymi	ściągającymi	ściągającymi	ściągającymi
Ms.	ściągających	ściągających	ściągających	ściągających

imiesłów przymiotnikowy bierny: ściągany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	ściągany	ściągany	ściągany	ściągane	ściągana
D.	ściąganego	ściąganego	ściąganego	ściąganego	ściąganej
C.	ściąganemu	ściąganemu	ściąganemu	ściąganemu	ściąganej
B.	ściąganego	ściąganego	ściągany	ściągane	ściąganą
N.	ściąganym	ściąganym	ściąganym	ściąganym	ściąganą
Ms.	ściąganym	ściąganym	ściąganym	ściąganym	ściąganej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	ściągani	ściągani	ściągane	ściągane
D.	ściąganych	ściąganych	ściąganych	ściąganych
C.	ściąganym	ściąganym	ściąganym	ściąganym
B.	ściąganych	ściąganych	ściąganych	ściągane
N.	ściąganymi	ściąganymi	ściąganymi	ściąganymi
Ms.	ściąganych	ściąganych	ściąganych	ściąganych

odpowiednik aspektowy: ściągnąć

Pochodzenie

Z przedrostkiem s- (< *sъ) od *tęgati; zob. ciągnąć

1. flagę z masztu

Definicja

zdejmować i zabierać coś z miejsca położonego na pewnej wysokości

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	zdejmować
	antonimy:	wciągać

Połączenia

ściągać banderę, flagę, żagiel... z masztu; bieliznę, pranie.. ze sznurka; obrus, talerz (z zupą)... ze stołu; walizkę z pawlacza, z szafy...

Cytaty

Bez trudu radził sobie z opornym sterem, ściągał żagiel, wiosłował.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Kto wie, jak długo potrwałoby ściąganie nas ze skalnej ściany.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

Składnia

ściągać

KOGO/CO + (SKĄD)

2. buty

Definicja

ciągnąc, zdejmować coś, co przylega do ciała

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	zwlekać
	antonimy:	naciągać, wciągać
	hiperonimy:	zdejmować

Połączenia

ściągać buty, kurtkę, płaszcz, sweter, ubranie

Cytaty

Chłopiec podnosi się z ziemi. Nie spuszczając z oczu pająka, ściąga koszulę.

źródło: NKJP: Stanisław Mrożek: Jak zostałem filmowcem, 1975

Potwornie zaczyna boleć mnie noga, ściągam spodnie i okazuje się, że dostałem plastikową kulą i od uda do kostki mam siniaka.

źródło: NKJP: Wojciech Stamm: Czarna matka, 2008

Podskoczył do mnie i zaczął ściągać mi z ręki bransoletkę. Nasze oczy spotkały się.

źródło: NKJP: Beata Ostrowicka: Kraina kolorów: księga intryg, 1999

Składnia

ściągać

CO + (z CZEGO)

3. paskiem

Definicja

owijać ciasno i ściskać ze wszystkich stron

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:

opasywać

Połączenia

ściągać spodnie, włosy
ściągać gumką, paskiem, sznurkiem, rzemieniem
ściągać mocno

Cytaty

- Rzecz w tym, że nie wiem, co będzie dalej - rzuciłam egzystencjalnie, ściągając włosy gumką.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Pudełko ze szpilkami, 2002

Błękitna szarfa, ściągająca jego bluzę w luźne fałdy, oznaczała, że on także jest magiem, ale na tym kończyły się podobieństwa.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

Składnia

ściągać

CO + CZYM

4.a lejce

Definicja

ciągnąc, skracać, kierując zwierzęciem lub zaprzęgiem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Połączenia

woźnica, jeździec ściąga
ściągać cugle, lejce, wodze

Cytaty

Materna umiał ściągać lejce, szarpać wędzidło - czasem nawet batem podcinał naszego konika o gwiaździstych oczach.

źródło: NKJP: Jerzy Broszkiewicz: Doktor Twardowski, 1981

- Znam ten herb... - Ja też! - rzekł ostro Szarlej, ściągając wodze.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Składnia

ściągać

CO[sub]pl[/sub]

4.b konia

Definicja

ciągnąc za lejce, zmuszać zwierzę do zwolnienia lub zatrzymania się

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Połączenia

woźnica, jeździec ściąga
ściągać konia

Cytaty

Zdziwiona tak gwałtownym wjazdem córki wyjrzała przez okno i spostrzegła, że Krysia ściąga konia wodzami i jeszcze w biegu zeskakuje z niego.

źródło: Internet: Włodzimierz Gruszczyński: Przeminęli, 2013 (basinski.net)

Ale to wygląda, jakby drzewo zsunęło się z wozu przy zjeździe po pochyłym i uderzyło konia, a woźnica chcąc ratować sytuację, ściąga konia na prawo.

źródło: Internet: re-volta.pl/forum

Składnia

ściągać

5. do rowu

Definicja

powodować nagłe zjeżdżanie pojazdu z drogi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Połączenia

auto, samochód ściąga
ściągać na lewo, na prawo

Cytaty

Była już prawie po drugiej stronie, kiedy usłyszała suchy trzask i samochód zaczęło ściągać do tyłu.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Powrót do Lwowa, 2008

Zauważyłem dzisiaj, że auto ściąga do prawej strony. W zasadzie przy mniejszych i przy większych prędkościach i z uwzględnieniem nierówności jezdni.

źródło: Internet: forum.subaru.pl

Od niedawna jadąc na prostej drodze ściąga mi auto na lewą stronę.

źródło: Internet: forum.vwgolf.pl

Składnia

	+	ściągać	+	CO + (GDZIE)
Ø	+	ściągać	+	CO + (GDZIE)

6. brwi

Definicja

powodować kurczenie się lub fałdowanie skóry twarzy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:

marszczyć

Połączenia

ściągać brwi, usta, rysy, twarz

Cytaty

Odchylał kapelusz poza czoło. To znów nasuwał, ściągając twarz w jakąś tajemniczą minę.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Traktat o łuskaniu fasoli, 2007

– Lizette ściąga usta i wypuszcza powietrze przez uszminkowany tunel.

źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Magiczne oko. Opowiadania zebrane, 2006

Składnia

ściągać

7. paliwo ze zbiornika

Definicja

pompując lub wsysając, wydobywać płyn z czegoś, w czym się znajdował

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Połączenia

ściągać piwo, wino
ściągać z antałka, z beczki

Cytaty

Codziennie od miesiąca byłam na nogach od piątej rano. Ściąganie mleka, szykowanie się do pracy, poranne korki ledwo pozwalały dotrzeć do biura na ósmą trzydzieści.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Pudełko ze szpilkami, 2002

Składnia

ściągać

8. kogoś z łóżka

Definicja

nakłaniać kogoś do opuszczenia jakiegoś miejsca lub stawienia się gdzieś w pilnej potrzebie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:

sprowadzać, wzywać

Połączenia

ściągać lekarza, kolegę, policję, pomoc, posiłki
ściągać kogoś z łóżka, z posłania; z pracy, z urlopu

Cytaty

Ilekroć rankiem ściągano nas z łóżek wyścielonych słomą [...], on już był.

źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: Półbaśnie, 1976

[...] bez wyników badań ci z Rzeszowa nie chcieli ściągać zespołu operacyjnego.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Drzymalski przeciw Rzeczpospolitej, 2004

Składnia

ściągać

KOGO + (SKĄD) + (DOKĄD)

9.a o turystach

Definicja

książk.

przybywać w pewnej liczbie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

przybywać

Połączenia

ściągać ze wszystkich stron

Cytaty

Młyn będzie jeszcze miesiąc. Trzy kampanie naraz [...]. Na dodatek w takie zwariowane dni ściągają do firmy szaleńcy.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Namiętnik, 1998

Wrona siwa jest u nas szczególnie liczna w zimie, gdyż ściąga z północy.

źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego , 1996

Składnia

Rzpl

ściągać

DOKĄD

9.b turystów

Definicja

wzbudzać zainteresowanie i powodować czyjeś gromadne przybycie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

ściągać fanów, turystów

Cytaty

Koncerty ściągały masy ludzi nie tylko dla muzyki.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz!, 2000

Pokażemy, że Rojno ściąga ciekawych ludzi.

źródło: NKJP: Jan Grzegorczyk: Chaszcze, 2009

Składnia

ściągać

KOGO/CO + DOKĄD

10. sprzęt

Definicja

gromadzić w jednym miejscu dużo obiektów tego samego rodzaju, pochodzących z różnych miejsc

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	zwlekać
	hiperonimy:	gromadzić

Połączenia

ściągać drewno, materiał, samochody, złom; akta; kapitał

Cytaty

	Załoga nakręciła się więc niemało, ściągając paliwo ze wszystkich stron wyspy. źródło: NKJP: Irena Jurgielewiczowa: Ten obcy, 1961
	Tu, gdzie teraz stoi blok przy ulicy Kościuszki, był postój dla furmanów ściągających drewno z gór, wożących węgiel czy… lód. źródło: NKJP: (SOR): Strażnik latarni, Gazeta Krakowska, 2007-05-25
	Kamień był drogi, ściągany z daleka. źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952
	Jednym z celów, jaki sobie postawiono, było podwojenie w ciągu dwóch lat produkcji stali w Chinach. W efekcie tego na co drugim podwórzu chińskiego domu powstały prymitywne dymarki, gdzie był przetapiany zewsząd ściągany złom. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 29.08.1996

Składnia

ściągać

CO + (SKĄD)

11. podatek

Definicja

wymuszać na kimś spłatę pewnej sumy pieniędzy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse podatki, opłaty, świadczenia pieniężne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

egzekwować

Połączenia

fiskus, komornik, państwo ściąga
ściągać alimenty, czynsz, dług, należność, podatek

Cytaty

Przestałem tam jeździć z towarem, gdyż podatek, jaki ze mnie ściągano, pochłaniał cały zarobek.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

A potem Skarga znika. Ze sporą kasą. Chrząszcz ściąga dług od ojca Skargi, gościa, który jeśli nie będzie miał dwa i pół promila we krwi, to umrze.

źródło: NKJP: Mariusz Czubaj: 21:37, 2010

Składnia

ściągać

CO + (od KOGO)

12. nieszczęście

Definicja

wywoływać coś niekorzystnego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

ściągać biedę, czyjś gniew, hańbę, klątwę, kłopoty, nieszczęście

Cytaty

Wodzone na pokuszenie, grzesząc, ściągały na świat nieszczęścia i karę.

źródło: NKJP: Monika Rakusa: Żona Adama, 2010

Chce, żebyśmy nie ściągali na siebie niczyjej złości.

źródło: NKJP: Stanisław Kowalewski: Czarne okna, 1993

Składnia

ściągać

CO + (na KOGO/CO)

13. wzrok

Definicja

skupiać na sobie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

skupiać

Połączenia

ściągać czyjeś oczy, spojrzenie, uwagę, wzrok
ściągać kogoś spojrzeniem, wzrokiem

Cytaty

Nie patrz nikomu w oczy, nie ściągaj na siebie spojrzeń, kiedy idziesz ulicą.

źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1975

Niedawno miały miejsce okoliczności, które nie pozwalają mi ściągać na siebie uwagi.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996

Składnia

ściągać

14. wypracowanie

Definicja

pisząc lub tworząc coś, kopiować cudzy tekst lub korzystać z cudzych pomysłów albo ze źródeł niedozwolonych w danej sytuacji

Noty o użyciu

Używane najczęściej w odniesieniu do sytuacji związanych ze sprawdzaniem wiedzy ucznia lub studenta.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata szkoła

Relacje znaczeniowe

synonimy:

odgapiać, odwalać, przepisywać, zgapiać, zrzynać

Połączenia

ściągać pracę domową, rozwiązanie (zadania), wypracowanie; pomysły
ściągać na egzaminie, na klasówce
ściągać od kolegi, od koleżanki; od innych
ściągać z książki, z podręcznika, ze ściągawki, z zeszytu

Cytaty

	Łucja zawsze ściągała, w odróżnieniu od Natalii, która jeśli nie umiała, zrywała się albo wymyślała odpowiedzi. źródło: NKJP: Ariadna Lewańska: Sonata dla Natalii, 1965
	Najlepiej się ściąga z zeszytu lub książki (jeżeli oczywiście psor się nie czepia, że coś leży na ławce) a jak się czepia robię ściągę i wsadzam ją do kieszeni i w razie potrzeby po prostu wyciągam. źródło: NKJP: Internet
	Filmów coverów ja osobiście nie cenię. Wstyd, aby taki reżyser jak Scorsese ściągał od innych twórców i jeszcze go za to nagradzali Oscarem. źródło: Internet: filmweb.pl
	Bo czasem warto ściągać pomysły od innych, nawet tych, z których często się śmiejemy, że nie wiedzą gdzie leży Polska. źródło: Internet: liberte.pl

Składnia

ściągać

CO + (SKĄD)

15. plik z internetu

Definicja

pot.

kopiować na własny komputer plik znaleziony w Internecie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Komunikacja na odległość Internet

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny komputery/informatyka

Relacje znaczeniowe

synonimy:

pobierać, ssać, zasysać

Połączenia

użytkownik ściąga
ściągać demo, dokument, film, formularz, mp3, nagranie, oprogramowanie, plik, pocztę, program, tapetę, zdjęcia
ściągać z internetu; na dysk
ściągać legalnie, nielegalnie

Cytaty

Z tego co wiem, Olympusy chodzą tylko na oryginalnym oprogramowaniu i tylko przez nie można ściągać zdjęcia na komputer.

źródło: NKJP: Internet

Wszystkiego nauczyli się sami. Ściągają z Internetu filmiki z pokazami breakdance`a, a potem tak długo powtarzają kolejne figury, aż całość wychodzi bez zgrzytów.

źródło: NKJP: (PEKA): Tańczą, że aż strach, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-10-15

Składnia

ściągać

CO + (SKĄD)

Frazeologizmy

ktoś strąca z piedestału kogoś/coś
ktoś ściąga z piedestału kogoś/coś
ktoś/coś sprowadza na ziemię kogoś
ktoś/coś ściąga na ziemię kogoś
ktoś/coś ściąga komuś na głowę kogoś/coś
ktoś/coś ściąga komuś na kark kogoś/coś

Data ostatniej modyfikacji: 19.02.2021