UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

odstraszyć

Chronologizacja

SPXVI, SJPXVII, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. straszyć

1. ludzi

Definicja

zniechęcić do podejmowania działań lub kontaktu z kimś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odstręczyć, wystraszyć
antonimy:  przyciągnąć

Połączenia

  • brud, widok, wygląd odstraszył; cena, kara, niska płaca, pogoda (nie) odstraszyła; złe warunki odstraszyły
  • odstraszyć chuliganów, gości, inwestorów, klientów, ludzi, potencjalnych nabywców, przestępców, rywali, sponsorów, turystów, uczestników, złodziei
  • odstraszyć ceną, widokiem, wyglądem, zapachem
  • odstraszyć od eksperymentowania, od kupna czegoś, od narkotyków, od polityki, od popełnienia przestępstwa, od udziału w czymś
  • skutecznie odstraszyć

Cytaty

Mimo niezbyt sprzyjającej pogody, która częściowo odstraszyła turystów, w ciągu weekendu ratownicy TOPR zanotowali trzy interwencje.

źródło: NKJP: (PP): Niebezpieczne Tatry, Dziennik Polski, 2002-09-16

Gdyby system działał, być może odstraszyłby włamywaczy.

źródło: NKJP: Sławomir Czwal: Kamery w Nisku są bezużyteczne, Echo Dnia, 2006-11-11

Zanim Delta Holding z Rybnika stała się właścicielem 58 proc. akcji spółki, „Astra” była zainteresowana „Liwoczem”, ale została odstraszona ceną.

źródło: NKJP: (BH): Pomoc dla załogi „Liwocza”, Dziennik Polski, 2001-04-26

Ogromny wilczur, pilnujący obejścia […], może odstraszyć samym swoim widokiem. A co dopiero, gdy zacznie ujadać.

źródło: NKJP: Dwa nieprzychylne światy, Dziennik Polski, 2003-07-17

Gdyby odnalazł się pamiętnik, kariera polityczna Haubitza byłaby skończona. Jego zbrodnicza przeszłość odstraszyłaby od niego ludzi uczciwych, których teraz okłamuje.

źródło: NKJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1987

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odstraszę
 odstraszymy
2 os. odstraszysz
 odstraszycie
3 os. odstraszy
 odstraszą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odstraszyłem
+(e)m odstraszył
 odstraszyłam
+(e)m odstraszyła
 odstraszyłom
+(e)m odstraszyło
 odstraszyliśmy
+(e)śmy odstraszyli
 odstraszyłyśmy
+(e)śmy odstraszyły
2 os. odstraszyłeś
+(e)ś odstraszył
 odstraszyłaś
+(e)ś odstraszyła
 odstraszyłoś
+(e)ś odstraszyło
 odstraszyliście
+(e)ście odstraszyli
 odstraszyłyście
+(e)ście odstraszyły
3 os. odstraszył
 odstraszyła
 odstraszyło
 odstraszyli
 odstraszyły

bezosobnik: odstraszono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odstraszmy
2 os. odstrasz
 odstraszcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odstraszyłbym
bym odstraszył
 odstraszyłabym
bym odstraszyła
 odstraszyłobym
bym odstraszyło
 odstraszylibyśmy
byśmy odstraszyli
 odstraszyłybyśmy
byśmy odstraszyły
2 os. odstraszyłbyś
byś odstraszył
 odstraszyłabyś
byś odstraszyła
 odstraszyłobyś
byś odstraszyło
 odstraszylibyście
byście odstraszyli
 odstraszyłybyście
byście odstraszyły
3 os. odstraszyłby
by odstraszył
 odstraszyłaby
by odstraszyła
 odstraszyłoby
by odstraszyło
 odstraszyliby
by odstraszyli
 odstraszyłyby
by odstraszyły

bezosobnik: odstraszono by

bezokolicznik: odstraszyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odstraszywszy

gerundium: odstraszenie

imiesłów przymiotnikowy bierny: odstraszony

Składnia

bez ograniczeń + odstraszyć +
KOGO + (CZYM) + (od + KOGO/CZEGO)

2. zwierzęta

Definicja

spowodować, że zwierzęta uciekną

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  spłoszyć

Połączenia

  • odstraszyć insekty, komary, muchy, owady, niedźwiedzie, wrony, zające
  • odstraszyć petardami

Cytaty

Są rośliny, które wydzielają silną, nieprzyjemną woń, żeby zwabić owady zapylające ich kwiaty, inne robią to, by odstraszyć szkodniki.

źródło: NKJP: Izabella Sieńko-Holewa, Gazeta Wyborcza, 1999-04-28

Pracownicy przez kilka dni i nocy jeździli ciągnikami wokół pól, by odstraszyć zwierzynę leśną.

źródło: NKJP: Jan Płaskoń, Gazeta Wyborcza, 1995-08-31

W Kuźnicach Pracownicy TPN odstraszyli gumowymi kulami niedźwiedzicę, która pojawiła się przy dolnej stacji kolejki linowej na Kasprowy Wierch.

źródło: NKJP: (KOV, PP): Ucieczka misia, Dziennik Polski, 2002-10-05

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odstraszę
 odstraszymy
2 os. odstraszysz
 odstraszycie
3 os. odstraszy
 odstraszą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odstraszyłem
+(e)m odstraszył
 odstraszyłam
+(e)m odstraszyła
 odstraszyłom
+(e)m odstraszyło
 odstraszyliśmy
+(e)śmy odstraszyli
 odstraszyłyśmy
+(e)śmy odstraszyły
2 os. odstraszyłeś
+(e)ś odstraszył
 odstraszyłaś
+(e)ś odstraszyła
 odstraszyłoś
+(e)ś odstraszyło
 odstraszyliście
+(e)ście odstraszyli
 odstraszyłyście
+(e)ście odstraszyły
3 os. odstraszył
 odstraszyła
 odstraszyło
 odstraszyli
 odstraszyły

bezosobnik: odstraszono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odstraszmy
2 os. odstrasz
 odstraszcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odstraszyłbym
bym odstraszył
 odstraszyłabym
bym odstraszyła
 odstraszyłobym
bym odstraszyło
 odstraszylibyśmy
byśmy odstraszyli
 odstraszyłybyśmy
byśmy odstraszyły
2 os. odstraszyłbyś
byś odstraszył
 odstraszyłabyś
byś odstraszyła
 odstraszyłobyś
byś odstraszyło
 odstraszylibyście
byście odstraszyli
 odstraszyłybyście
byście odstraszyły
3 os. odstraszyłby
by odstraszył
 odstraszyłaby
by odstraszyła
 odstraszyłoby
by odstraszyło
 odstraszyliby
by odstraszyli
 odstraszyłyby
by odstraszyły

bezosobnik: odstraszono by

bezokolicznik: odstraszyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odstraszywszy

gerundium: odstraszenie

imiesłów przymiotnikowy bierny: odstraszony

Składnia

bez ograniczeń + odstraszyć +
CO + (CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 29.12.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN