UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przestraszyć

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. straszyć

Definicja

wywołać w kimś nagłe uczucie strachu lub zagrożenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przeląc, przelęknąć, wystraszyć

Połączenia

  • przestraszyć dziecko, obywateli, mieszkańców, pacjenta, zwierzę
  • przestraszyć groźbami, krzykiem, ujawnieniem czegoś, widokiem
  • bardzo, mocno, porządnie, solidnie przestraszyć
  • przestraszyć i zniechęcić

Cytaty

Boimy się wychodzić z dziećmi na spacery, bo nawet jeżeli pies nie zaatakuje, to może mocno przestraszyć dziecko.

źródło: NKJP: (ALG): Pies recydywista, Dziennik Polski, 2002-10-15

Wyraz twarzy Lesia mógł przestraszyć najodważniejszego.

źródło: KJ PWN: Joanna Chmielewska: Lesio, 1973

Zabawa trwała do późna, uczestników nie przestraszył nawet deszcz przygaszający nieco watrę.

źródło: NKJP: (RAV): Wielkie powitanie lata, Dziennik Polski, 2002-06-24

Otwieram drzwi i cofam się, przestraszona napastliwym krakaniem wron.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Polka, 2001

Wybuchł Sierpień. Władza komunistyczna, przestraszona skalą protestu, zdecydowała się wybrać inną metodę rozprawienia się z tym. Nie metodę strzelania, tylko metodę oszukiwania.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 31.08.1995

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przestraszę
przestraszymy
2 os. przestraszysz
przestraszycie
3 os. przestraszy
przestraszą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przestraszyłem
+(e)m przestraszył
przestraszyłam
+(e)m przestraszyła
przestraszyłom
+(e)m przestraszyło
przestraszyliśmy
+(e)śmy przestraszyli
przestraszyłyśmy
+(e)śmy przestraszyły
2 os. przestraszyłeś
+(e)ś przestraszył
przestraszyłaś
+(e)ś przestraszyła
przestraszyłoś
+(e)ś przestraszyło
przestraszyliście
+(e)ście przestraszyli
przestraszyłyście
+(e)ście przestraszyły
3 os. przestraszył
przestraszyła
przestraszyło
przestraszyli
przestraszyły

bezosobnik: przestraszono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przestraszmy
2 os. przestrasz
przestraszcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przestraszyłbym
bym przestraszył
przestraszyłabym
bym przestraszyła
przestraszyłobym
bym przestraszyło
przestraszylibyśmy
byśmy przestraszyli
przestraszyłybyśmy
byśmy przestraszyły
2 os. przestraszyłbyś
byś przestraszył
przestraszyłabyś
byś przestraszyła
przestraszyłobyś
byś przestraszyło
przestraszylibyście
byście przestraszyli
przestraszyłybyście
byście przestraszyły
3 os. przestraszyłby
by przestraszył
przestraszyłaby
by przestraszyła
przestraszyłoby
by przestraszyło
przestraszyliby
by przestraszyli
przestraszyłyby
by przestraszyły

bezosobnik: przestraszono by

bezokolicznik: przestraszyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przestraszywszy

gerundium: przestraszenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przestraszenie
przestraszenia
D. przestraszenia
przestraszeń
C. przestraszeniu
przestraszeniom
B. przestraszenie
przestraszenia
N. przestraszeniem
przestraszeniami
Ms. przestraszeniu
przestraszeniach
W. przestraszenie
przestraszenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przestraszony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przestraszony
przestraszony
przestraszony
przestraszona
D. przestraszonej
C. przestraszonej
B. przestraszony
przestraszone
przestraszoną
N. przestraszonym
przestraszonym
przestraszonym
przestraszonym
przestraszoną
Ms. przestraszonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przestraszone
przestraszone
D. przestraszonych
przestraszonych
przestraszonych
przestraszonych
C. przestraszonym
przestraszonym
przestraszonym
przestraszonym
B.
N. przestraszonymi
przestraszonymi
przestraszonymi
przestraszonymi
Ms. przestraszonych
przestraszonych
przestraszonych
przestraszonych

Składnia

bez ograniczeń + przestraszyć +
KOGO + (CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 10.01.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json