UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zagrozić

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. grozić

1. postraszyć kogoś

Definicja

zapowiedzieć komuś, że stanie mu się coś złego, jeśli się sprzeciwi lub nie zmieni postępowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • zagrozić rywalom
  • zagrozić dymisją, eksmisją, karą, likwidacją czegoś, policją, sankcjami, sądem, strajkiem, więzieniem; nożem, pobiciem, śmiercią

Cytaty

Konserwatywny premier Australii John Howard zagroził rozwiązaniem obu izb parlamentu i rozpisaniem przedterminowych wyborów, jeżeli Senat nie uchwali ustawy.

źródło: NKJP: Dziennik Polski, 1998-07-09

Przed godziną 14 do sklepu weszło trzech mężczyzn, którzy pobili sprzedawcę, po czym zagrozili mu nożem.

źródło: NKJP: (J.ŚW): Napad na komis, Dziennik Polski, 2000-02-10

Doradcy prezydenta ds. polityki zagranicznej zagrozili podaniem się do dymisji.

źródło: NKJP: Rzeczpospolita, 2004-03-25

Wojewoda zagroził, że jeśli radni nie powtórzą głosowania, zaskarży bezprawne uchwały do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

źródło: NKJP: R.Nadaj: Wojewoda zagroził im sądem, radni pozbyli się trefnych uchwał, Tygodnik Ciechanowski, 2007-06-02

W czwartek nad ranem upłynął termin ultimatum Jelcyna, który zażądał od stron konfliktu zaprzestania walk, złożenia broni i uwolnienia jeńców. - W przeciwnym wypadku wprowadzę stan wyjątkowy - zagroził.

źródło: NKJP: Bombowce i negocjatorzy, Gazeta Wyborcza, 1994-12-02

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zagrożę
zagrozimy
2 os. zagrozisz
zagrozicie
3 os. zagrozi
zagrożą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zagroziłem
+(e)m zagroził
zagroziłam
+(e)m zagroziła
zagroziłom
+(e)m zagroziło
zagroziliśmy
+(e)śmy zagrozili
zagroziłyśmy
+(e)śmy zagroziły
2 os. zagroziłeś
+(e)ś zagroził
zagroziłaś
+(e)ś zagroziła
zagroziłoś
+(e)ś zagroziło
zagroziliście
+(e)ście zagrozili
zagroziłyście
+(e)ście zagroziły
3 os. zagroził
zagroziła
zagroziło
zagrozili
zagroziły

bezosobnik: zagrożono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zagroźmy
rzadziej zagróźmy
2 os. zagroź
rzadziej zagróź
zagroźcie
rzadziej zagróźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zagroziłbym
bym zagroził
zagroziłabym
bym zagroziła
zagroziłobym
bym zagroziło
zagrozilibyśmy
byśmy zagrozili
zagroziłybyśmy
byśmy zagroziły
2 os. zagroziłbyś
byś zagroził
zagroziłabyś
byś zagroziła
zagroziłobyś
byś zagroziło
zagrozilibyście
byście zagrozili
zagroziłybyście
byście zagroziły
3 os. zagroziłby
by zagroził
zagroziłaby
by zagroziła
zagroziłoby
by zagroziło
zagroziliby
by zagrozili
zagroziłyby
by zagroziły

bezosobnik: zagrożono by

bezokolicznik: zagrozić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zagroziwszy

gerundium: zagrożenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zagrożenie
zagrożenia
D. zagrożenia
zagrożeń
C. zagrożeniu
zagrożeniom
B. zagrożenie
zagrożenia
N. zagrożeniem
zagrożeniami
Ms. zagrożeniu
zagrożeniach
W. zagrożenie
zagrożenia

Składnia

tylko Rz osobowy + zagrozić +
KOMU + (CZYM)
tylko Rz osobowy + zagrozić +
KOMU + że + ZDANIE
tylko Rz osobowy + zagrozić +
MOWA WPROST + (KOMU)

2. stać się zagrożeniem

Definicja

stać się dla kogoś lub czegoś rzeczywistym niebezpieczeństwem

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • zagrozić bezpieczeństwu, bramce, demokracji, koalicji, ludzkości, rozwojowi czegoś, rynkowi, stabilności czegoś, zdrowiu, życiu
  • poważnie zagrozić
  • coś może zagrozić

Cytaty

Nie pomagają zapewnienia ekspertów, że urządzenie nie zagrozi zdrowiu ludzi.

źródło: NKJP: SMOK tylko u sąsiada, Dziennik Polski, 2002-10-11

Otwarcie polskiej poczty dyplomatycznej w Iraku może zagrozić stosunkom między naszymi krajami - uważa polski MSZ.

źródło: NKJP: Życie, 2000-09-03

Powódź zagroziła miastu ponownie w czwartek po południu.

źródło: KJ PWN: Przekrój, 2001

Niecierpliwią się także bogaci kupcy Dolnego Egiptu. [...] Jeżeli wylew okaże się mały i zagrozi krajowi suszą, wówczas zboże sprzeda się po dwukrotnie wyższej cenie.

źródło: NKJP: Marian Brandys: Śladami Stasia i Nel, 1961

Według wstępnych szacunków dom musiało opuścić blisko sześć tysięcy lokatorów, bo właśnie tyle osób zamieszkuje obszar zagrożony wybuchem.

źródło: NKJP: Adrian Czarnota: Miasto odetchnęło, Nowiny Raciborskie, 2008-09-02

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zagrożę
zagrozimy
2 os. zagrozisz
zagrozicie
3 os. zagrozi
zagrożą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zagroziłem
+(e)m zagroził
zagroziłam
+(e)m zagroziła
zagroziłom
+(e)m zagroziło
zagroziliśmy
+(e)śmy zagrozili
zagroziłyśmy
+(e)śmy zagroziły
2 os. zagroziłeś
+(e)ś zagroził
zagroziłaś
+(e)ś zagroziła
zagroziłoś
+(e)ś zagroziło
zagroziliście
+(e)ście zagrozili
zagroziłyście
+(e)ście zagroziły
3 os. zagroził
zagroziła
zagroziło
zagrozili
zagroziły

bezosobnik: zagrożono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zagroźmy
rzadziej zagróźmy
2 os. zagroź
rzadziej zagróź
zagroźcie
rzadziej zagróźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zagroziłbym
bym zagroził
zagroziłabym
bym zagroziła
zagroziłobym
bym zagroziło
zagrozilibyśmy
byśmy zagrozili
zagroziłybyśmy
byśmy zagroziły
2 os. zagroziłbyś
byś zagroził
zagroziłabyś
byś zagroziła
zagroziłobyś
byś zagroziło
zagrozilibyście
byście zagrozili
zagroziłybyście
byście zagroziły
3 os. zagroziłby
by zagroził
zagroziłaby
by zagroziła
zagroziłoby
by zagroziło
zagroziliby
by zagrozili
zagroziłyby
by zagroziły

bezosobnik: zagrożono by

bezokolicznik: zagrozić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zagroziwszy

gerundium: zagrożenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zagrożenie
zagrożenia
D. zagrożenia
zagrożeń
C. zagrożeniu
zagrożeniom
B. zagrożenie
zagrożenia
N. zagrożeniem
zagrożeniami
Ms. zagrożeniu
zagrożeniach
W. zagrożenie
zagrożenia

odpowiednik aspektowy: zagrażać

Składnia

bez ograniczeń + zagrozić +
KOMU/CZEMU + (CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 28.02.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json