UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zbijać

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

Zob. bić

1. trumnę z desek

Definicja

wykonywać przedmiot z kawałków drewna połączonych gwoździami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo czynności związane z budową

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

łączyć

Połączenia

zbijać trumnę
zbijać z desek

Cytaty

	Żeby utrzymać rodzinę, próbował wszystkiego: zbijał z desek stoły, handlował ubraniami, otworzył niewielką knajpkę. źródło: KWSJP: Zeng znaczy więcej, Ozon nr 24, 2005
	W głębi placu zbijano z desek płytę do tańca i tam bawiono się do rana. źródło: KWSJP: Brunon Zwarra: Wspomnienia gdańskiego bówki, 1984
	Tratwy niech zbijają sami. źródło: KWSJP: Tadeusz Kudliński: Gniew o Szoszannę, 1963
	Wbił sobie gwóźdź w palec u nogi, kiedy deski zbijał. źródło: KWSJP: „Złotej rączce” działkowicze zarzucili brak wychowania, Życie na gorąco nr 38, 1999

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zbijam	zbijamy
2 os.	zbijasz	zbijacie
3 os.	zbija	zbijają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zbijałem +(e)m zbijał	zbijałam +(e)m zbijała	zbijałom +(e)m zbijało	zbijaliśmy +(e)śmy zbijali	zbijałyśmy +(e)śmy zbijały
2 os.	zbijałeś +(e)ś zbijał	zbijałaś +(e)ś zbijała	zbijałoś +(e)ś zbijało	zbijaliście +(e)ście zbijali	zbijałyście +(e)ście zbijały
3 os.	zbijał	zbijała	zbijało	zbijali	zbijały

bezosobnik: zbijano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę zbijał będę zbijać	będę zbijała będę zbijać	będę zbijało będę zbijać	będziemy zbijali będziemy zbijać	będziemy zbijały będziemy zbijać
2 os.	będziesz zbijał będziesz zbijać	będziesz zbijała będziesz zbijać	będziesz zbijało będziesz zbijać	będziecie zbijali będziecie zbijać	będziecie zbijały będziecie zbijać
3 os.	będzie zbijał będzie zbijać	będzie zbijała będzie zbijać	będzie zbijało będzie zbijać	będą zbijali będą zbijać	będą zbijały będą zbijać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zbijajmy
2 os.	zbijaj	zbijajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zbijałbym bym zbijał	zbijałabym bym zbijała	zbijałobym bym zbijało	zbijalibyśmy byśmy zbijali	zbijałybyśmy byśmy zbijały
2 os.	zbijałbyś byś zbijał	zbijałabyś byś zbijała	zbijałobyś byś zbijało	zbijalibyście byście zbijali	zbijałybyście byście zbijały
3 os.	zbijałby by zbijał	zbijałaby by zbijała	zbijałoby by zbijało	zbijaliby by zbijali	zbijałyby by zbijały

bezosobnik: zbijano by

bezokolicznik: zbijać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zbijając

gerundium: zbijanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zbijanie	zbijania
D.	zbijania	zbijań
C.	zbijaniu	zbijaniom
B.	zbijanie	zbijania
N.	zbijaniem	zbijaniami
Ms.	zbijaniu	zbijaniach
W.	zbijanie	zbijania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zbijający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zbijający	zbijający	zbijający	zbijające	zbijająca
D.	zbijającego	zbijającego	zbijającego	zbijającego	zbijającej
C.	zbijającemu	zbijającemu	zbijającemu	zbijającemu	zbijającej
B.	zbijającego	zbijającego	zbijający	zbijające	zbijającą
N.	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającą
Ms.	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zbijający	zbijający	zbijające	zbijające
D.	zbijających	zbijających	zbijających	zbijających
C.	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającym
B.	zbijających	zbijających	zbijających	zbijające
N.	zbijającymi	zbijającymi	zbijającymi	zbijającymi
Ms.	zbijających	zbijających	zbijających	zbijających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zbijany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zbijany	zbijany	zbijany	zbijane	zbijana
D.	zbijanego	zbijanego	zbijanego	zbijanego	zbijanej
C.	zbijanemu	zbijanemu	zbijanemu	zbijanemu	zbijanej
B.	zbijanego	zbijanego	zbijany	zbijane	zbijaną
N.	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijaną
Ms.	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zbijani	zbijani	zbijane	zbijane
D.	zbijanych	zbijanych	zbijanych	zbijanych
C.	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanym
B.	zbijanych	zbijanych	zbijanych	zbijane
N.	zbijanymi	zbijanymi	zbijanymi	zbijanymi
Ms.	zbijanych	zbijanych	zbijanych	zbijanych

odpowiednik aspektowy: zbić

Składnia

Rz_osobowy

zbijać

CO + (z CZEGO)

2. piłkę

Definicja

silnie uderzając, kierować pionowo w dół

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	ścinać
	hiperonimy:	odbijać

Połączenia

zbijać piłkę

Cytaty

Końcówka znów należała do Wisłoka, który zagrał szybciej, dobrze blokując i od czasu do czasu mocno zbijając piłki.

źródło: NKJP: III liga siatkarzy, Dziennik Polski - Podkarpacie, 2001-02-12

On może blokować wszystkie rzuty pod koszem. Widziałem też, jak zbijał piłki przy rzutach za trzy punkty.

źródło: NKJP: Koszykarz misyjny, Gazeta Wyborcza, 1993-01-19

W III secie Myśliwiec, najgroźniejszy w ataku, próbował mocno zbijać i UMOS utrzymywał tylko dwupunktową przewagę do stanu 7-5.

źródło: NKJP: III liga siatkarzy, Dziennik Polski - Podkarpacie, 2003-02-03

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zbijam	zbijamy
2 os.	zbijasz	zbijacie
3 os.	zbija	zbijają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zbijałem +(e)m zbijał	zbijałam +(e)m zbijała	zbijałom +(e)m zbijało	zbijaliśmy +(e)śmy zbijali	zbijałyśmy +(e)śmy zbijały
2 os.	zbijałeś +(e)ś zbijał	zbijałaś +(e)ś zbijała	zbijałoś +(e)ś zbijało	zbijaliście +(e)ście zbijali	zbijałyście +(e)ście zbijały
3 os.	zbijał	zbijała	zbijało	zbijali	zbijały

bezosobnik: zbijano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę zbijał będę zbijać	będę zbijała będę zbijać	będę zbijało będę zbijać	będziemy zbijali będziemy zbijać	będziemy zbijały będziemy zbijać
2 os.	będziesz zbijał będziesz zbijać	będziesz zbijała będziesz zbijać	będziesz zbijało będziesz zbijać	będziecie zbijali będziecie zbijać	będziecie zbijały będziecie zbijać
3 os.	będzie zbijał będzie zbijać	będzie zbijała będzie zbijać	będzie zbijało będzie zbijać	będą zbijali będą zbijać	będą zbijały będą zbijać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zbijajmy
2 os.	zbijaj	zbijajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zbijałbym bym zbijał	zbijałabym bym zbijała	zbijałobym bym zbijało	zbijalibyśmy byśmy zbijali	zbijałybyśmy byśmy zbijały
2 os.	zbijałbyś byś zbijał	zbijałabyś byś zbijała	zbijałobyś byś zbijało	zbijalibyście byście zbijali	zbijałybyście byście zbijały
3 os.	zbijałby by zbijał	zbijałaby by zbijała	zbijałoby by zbijało	zbijaliby by zbijali	zbijałyby by zbijały

bezosobnik: zbijano by

bezokolicznik: zbijać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zbijając

gerundium: zbijanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zbijanie	zbijania
D.	zbijania	zbijań
C.	zbijaniu	zbijaniom
B.	zbijanie	zbijania
N.	zbijaniem	zbijaniami
Ms.	zbijaniu	zbijaniach
W.	zbijanie	zbijania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zbijający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zbijający	zbijający	zbijający	zbijające	zbijająca
D.	zbijającego	zbijającego	zbijającego	zbijającego	zbijającej
C.	zbijającemu	zbijającemu	zbijającemu	zbijającemu	zbijającej
B.	zbijającego	zbijającego	zbijający	zbijające	zbijającą
N.	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającą
Ms.	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zbijający	zbijający	zbijające	zbijające
D.	zbijających	zbijających	zbijających	zbijających
C.	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającym
B.	zbijających	zbijających	zbijających	zbijające
N.	zbijającymi	zbijającymi	zbijającymi	zbijającymi
Ms.	zbijających	zbijających	zbijających	zbijających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zbijany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zbijany	zbijany	zbijany	zbijane	zbijana
D.	zbijanego	zbijanego	zbijanego	zbijanego	zbijanej
C.	zbijanemu	zbijanemu	zbijanemu	zbijanemu	zbijanej
B.	zbijanego	zbijanego	zbijany	zbijane	zbijaną
N.	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijaną
Ms.	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zbijani	zbijani	zbijane	zbijane
D.	zbijanych	zbijanych	zbijanych	zbijanych
C.	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanym
B.	zbijanych	zbijanych	zbijanych	zbijane
N.	zbijanymi	zbijanymi	zbijanymi	zbijanymi
Ms.	zbijanych	zbijanych	zbijanych	zbijanych

odpowiednik aspektowy: zbić

Składnia

Rz_osobowy

zbijać

3. kartę

Definicja

w niektórych grach: zabierać przeciwnikowi kartę lub bierkę, zgodnie z ustalonymi regułami

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny gry i zabawy

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	bić
	hiperonimy:	zabierać

Połączenia

zbijać króla, wieżę

Cytaty

I mat! – wykrzykuje Kugler, zbijając mi króla królem. – To nielegalny ruch – stwierdzam tonem wyższości.

źródło: KWSJP: Antoni Libera: Madame, 1998

Wiemy także, że pion jest jedyną bierką, która inaczej się porusza, a inaczej zbija bierki przeciwnika.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zbijam	zbijamy
2 os.	zbijasz	zbijacie
3 os.	zbija	zbijają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zbijałem +(e)m zbijał	zbijałam +(e)m zbijała	zbijałom +(e)m zbijało	zbijaliśmy +(e)śmy zbijali	zbijałyśmy +(e)śmy zbijały
2 os.	zbijałeś +(e)ś zbijał	zbijałaś +(e)ś zbijała	zbijałoś +(e)ś zbijało	zbijaliście +(e)ście zbijali	zbijałyście +(e)ście zbijały
3 os.	zbijał	zbijała	zbijało	zbijali	zbijały

bezosobnik: zbijano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę zbijał będę zbijać	będę zbijała będę zbijać	będę zbijało będę zbijać	będziemy zbijali będziemy zbijać	będziemy zbijały będziemy zbijać
2 os.	będziesz zbijał będziesz zbijać	będziesz zbijała będziesz zbijać	będziesz zbijało będziesz zbijać	będziecie zbijali będziecie zbijać	będziecie zbijały będziecie zbijać
3 os.	będzie zbijał będzie zbijać	będzie zbijała będzie zbijać	będzie zbijało będzie zbijać	będą zbijali będą zbijać	będą zbijały będą zbijać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zbijajmy
2 os.	zbijaj	zbijajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zbijałbym bym zbijał	zbijałabym bym zbijała	zbijałobym bym zbijało	zbijalibyśmy byśmy zbijali	zbijałybyśmy byśmy zbijały
2 os.	zbijałbyś byś zbijał	zbijałabyś byś zbijała	zbijałobyś byś zbijało	zbijalibyście byście zbijali	zbijałybyście byście zbijały
3 os.	zbijałby by zbijał	zbijałaby by zbijała	zbijałoby by zbijało	zbijaliby by zbijali	zbijałyby by zbijały

bezosobnik: zbijano by

bezokolicznik: zbijać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zbijając

gerundium: zbijanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zbijanie	zbijania
D.	zbijania	zbijań
C.	zbijaniu	zbijaniom
B.	zbijanie	zbijania
N.	zbijaniem	zbijaniami
Ms.	zbijaniu	zbijaniach
W.	zbijanie	zbijania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zbijający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zbijający	zbijający	zbijający	zbijające	zbijająca
D.	zbijającego	zbijającego	zbijającego	zbijającego	zbijającej
C.	zbijającemu	zbijającemu	zbijającemu	zbijającemu	zbijającej
B.	zbijającego	zbijającego	zbijający	zbijające	zbijającą
N.	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającą
Ms.	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zbijający	zbijający	zbijające	zbijające
D.	zbijających	zbijających	zbijających	zbijających
C.	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającym
B.	zbijających	zbijających	zbijających	zbijające
N.	zbijającymi	zbijającymi	zbijającymi	zbijającymi
Ms.	zbijających	zbijających	zbijających	zbijających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zbijany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zbijany	zbijany	zbijany	zbijane	zbijana
D.	zbijanego	zbijanego	zbijanego	zbijanego	zbijanej
C.	zbijanemu	zbijanemu	zbijanemu	zbijanemu	zbijanej
B.	zbijanego	zbijanego	zbijany	zbijane	zbijaną
N.	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijaną
Ms.	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zbijani	zbijani	zbijane	zbijane
D.	zbijanych	zbijanych	zbijanych	zbijanych
C.	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanym
B.	zbijanych	zbijanych	zbijanych	zbijane
N.	zbijanymi	zbijanymi	zbijanymi	zbijanymi
Ms.	zbijanych	zbijanych	zbijanych	zbijanych

odpowiednik aspektowy: zbić

Składnia

zbijać

(CZYM) + CO

4. argumenty

Definicja

udowadniać komuś brak słuszności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

zbijać argumenty, zarzuty

Cytaty

	Zbijał tu Ossoliński w sposób spokojny napastliwe zarzuty stawiane szlachcie, udowadniając, że w poczynaniach deputacji nie chodzi o oderwanie Galicji, lecz o zmianę systemu rządzenia, który jest niesprawiedliwy i szkodliwy dla samej monarchii. źródło: KWSJP: Władysława Jabłońska: Józef Maksymilian Ossoliński, 1967
	Znów zaczęły biec cyrkularze do poselstw polskich za granicą, obwieszczające nierozdzielność króla od narodu i oświadczające, że nie jest odsunięty od prac Rady. Tłumaczyły także, dlaczego królowi dano adiutantów municypalnych, i zbijały zarzuty zagranicy o wprowadzaniu jakobinizmu. źródło: KWSJP: Zbigniew Góralski: Stanisław August w insurekcji kościuszkowskiej, 1988
	Jeszcze przez pewien czas kontrargumentami zbijałem jego stanowisko, usiłując zmusić go do dyskusji. źródło: KWSJP: Edward Kozikowski: Więcej prawdy niż plotki. Wspomnienia o pisarzach czasów minionych, 1964
	Zacząłem mowę obrończą, zbijałem zarzut za zarzutem chłodno, z rozwagą, ale przecież nie mogłem bronić innych. źródło: KWSJP: Tadeusz Hołuj: Raj, 1972

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zbijam	zbijamy
2 os.	zbijasz	zbijacie
3 os.	zbija	zbijają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zbijałem +(e)m zbijał	zbijałam +(e)m zbijała	zbijałom +(e)m zbijało	zbijaliśmy +(e)śmy zbijali	zbijałyśmy +(e)śmy zbijały
2 os.	zbijałeś +(e)ś zbijał	zbijałaś +(e)ś zbijała	zbijałoś +(e)ś zbijało	zbijaliście +(e)ście zbijali	zbijałyście +(e)ście zbijały
3 os.	zbijał	zbijała	zbijało	zbijali	zbijały

bezosobnik: zbijano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę zbijał będę zbijać	będę zbijała będę zbijać	będę zbijało będę zbijać	będziemy zbijali będziemy zbijać	będziemy zbijały będziemy zbijać
2 os.	będziesz zbijał będziesz zbijać	będziesz zbijała będziesz zbijać	będziesz zbijało będziesz zbijać	będziecie zbijali będziecie zbijać	będziecie zbijały będziecie zbijać
3 os.	będzie zbijał będzie zbijać	będzie zbijała będzie zbijać	będzie zbijało będzie zbijać	będą zbijali będą zbijać	będą zbijały będą zbijać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zbijajmy
2 os.	zbijaj	zbijajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zbijałbym bym zbijał	zbijałabym bym zbijała	zbijałobym bym zbijało	zbijalibyśmy byśmy zbijali	zbijałybyśmy byśmy zbijały
2 os.	zbijałbyś byś zbijał	zbijałabyś byś zbijała	zbijałobyś byś zbijało	zbijalibyście byście zbijali	zbijałybyście byście zbijały
3 os.	zbijałby by zbijał	zbijałaby by zbijała	zbijałoby by zbijało	zbijaliby by zbijali	zbijałyby by zbijały

bezosobnik: zbijano by

bezokolicznik: zbijać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zbijając

gerundium: zbijanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zbijanie	zbijania
D.	zbijania	zbijań
C.	zbijaniu	zbijaniom
B.	zbijanie	zbijania
N.	zbijaniem	zbijaniami
Ms.	zbijaniu	zbijaniach
W.	zbijanie	zbijania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zbijający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zbijający	zbijający	zbijający	zbijające	zbijająca
D.	zbijającego	zbijającego	zbijającego	zbijającego	zbijającej
C.	zbijającemu	zbijającemu	zbijającemu	zbijającemu	zbijającej
B.	zbijającego	zbijającego	zbijający	zbijające	zbijającą
N.	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającą
Ms.	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zbijający	zbijający	zbijające	zbijające
D.	zbijających	zbijających	zbijających	zbijających
C.	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającym
B.	zbijających	zbijających	zbijających	zbijające
N.	zbijającymi	zbijającymi	zbijającymi	zbijającymi
Ms.	zbijających	zbijających	zbijających	zbijających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zbijany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zbijany	zbijany	zbijany	zbijane	zbijana
D.	zbijanego	zbijanego	zbijanego	zbijanego	zbijanej
C.	zbijanemu	zbijanemu	zbijanemu	zbijanemu	zbijanej
B.	zbijanego	zbijanego	zbijany	zbijane	zbijaną
N.	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijaną
Ms.	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zbijani	zbijani	zbijane	zbijane
D.	zbijanych	zbijanych	zbijanych	zbijanych
C.	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanym
B.	zbijanych	zbijanych	zbijanych	zbijane
N.	zbijanymi	zbijanymi	zbijanymi	zbijanymi
Ms.	zbijanych	zbijanych	zbijanych	zbijanych

odpowiednik aspektowy: zbić

Składnia

Rz_osobowy

zbijać

5. majątek

Definicja

zarabiać dużo pieniędzy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse czynności, przedmioty związane z pieniędzmi

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

zarabiać

Połączenia

zbijać forsę, fortunę, kapitał, kasę, majątek

Cytaty

Trzeba zrobić wszystko, by powstrzymać handel kobietami. To wielki, czarny rynek, na którym stręczyciele zbijają fortuny.

źródło: KWSJP: Monika Tutak: Trwają łowy na młode Polki, Super Express, 2006

Producenci wyrobów tytoniowych zbijają ogromne fortuny na produkcji i sprzedaży papierosów.

źródło: KWSJP: Apel do palaczy, Głos Pasłęka, 2004

No proszę, a myśmy naiwnie myśleli, że ci młodzi podówczas ludzie, zbierający na trasach koncertowych dziesiątki tysięcy fanów, przodujący na radiowych listach przebojów, pokazywani w telewizji, wydający złote płyty, uświetniający swoją obecnością najzupełniej legalne festiwale, zbijają taką kasę, o jakiej przeciętny obywatel nawet pomarzyć nie może.

źródło: KWSJP: Ludwik Stomma: Rosną szeregi, Polityka, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zbijam	zbijamy
2 os.	zbijasz	zbijacie
3 os.	zbija	zbijają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zbijałem +(e)m zbijał	zbijałam +(e)m zbijała	zbijałom +(e)m zbijało	zbijaliśmy +(e)śmy zbijali	zbijałyśmy +(e)śmy zbijały
2 os.	zbijałeś +(e)ś zbijał	zbijałaś +(e)ś zbijała	zbijałoś +(e)ś zbijało	zbijaliście +(e)ście zbijali	zbijałyście +(e)ście zbijały
3 os.	zbijał	zbijała	zbijało	zbijali	zbijały

bezosobnik: zbijano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę zbijał będę zbijać	będę zbijała będę zbijać	będę zbijało będę zbijać	będziemy zbijali będziemy zbijać	będziemy zbijały będziemy zbijać
2 os.	będziesz zbijał będziesz zbijać	będziesz zbijała będziesz zbijać	będziesz zbijało będziesz zbijać	będziecie zbijali będziecie zbijać	będziecie zbijały będziecie zbijać
3 os.	będzie zbijał będzie zbijać	będzie zbijała będzie zbijać	będzie zbijało będzie zbijać	będą zbijali będą zbijać	będą zbijały będą zbijać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zbijajmy
2 os.	zbijaj	zbijajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zbijałbym bym zbijał	zbijałabym bym zbijała	zbijałobym bym zbijało	zbijalibyśmy byśmy zbijali	zbijałybyśmy byśmy zbijały
2 os.	zbijałbyś byś zbijał	zbijałabyś byś zbijała	zbijałobyś byś zbijało	zbijalibyście byście zbijali	zbijałybyście byście zbijały
3 os.	zbijałby by zbijał	zbijałaby by zbijała	zbijałoby by zbijało	zbijaliby by zbijali	zbijałyby by zbijały

bezosobnik: zbijano by

bezokolicznik: zbijać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zbijając

gerundium: zbijanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zbijanie	zbijania
D.	zbijania	zbijań
C.	zbijaniu	zbijaniom
B.	zbijanie	zbijania
N.	zbijaniem	zbijaniami
Ms.	zbijaniu	zbijaniach
W.	zbijanie	zbijania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zbijający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zbijający	zbijający	zbijający	zbijające	zbijająca
D.	zbijającego	zbijającego	zbijającego	zbijającego	zbijającej
C.	zbijającemu	zbijającemu	zbijającemu	zbijającemu	zbijającej
B.	zbijającego	zbijającego	zbijający	zbijające	zbijającą
N.	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającą
Ms.	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zbijający	zbijający	zbijające	zbijające
D.	zbijających	zbijających	zbijających	zbijających
C.	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającym
B.	zbijających	zbijających	zbijających	zbijające
N.	zbijającymi	zbijającymi	zbijającymi	zbijającymi
Ms.	zbijających	zbijających	zbijających	zbijających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zbijany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zbijany	zbijany	zbijany	zbijane	zbijana
D.	zbijanego	zbijanego	zbijanego	zbijanego	zbijanej
C.	zbijanemu	zbijanemu	zbijanemu	zbijanemu	zbijanej
B.	zbijanego	zbijanego	zbijany	zbijane	zbijaną
N.	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijaną
Ms.	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zbijani	zbijani	zbijane	zbijane
D.	zbijanych	zbijanych	zbijanych	zbijanych
C.	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanym
B.	zbijanych	zbijanych	zbijanych	zbijane
N.	zbijanymi	zbijanymi	zbijanymi	zbijanymi
Ms.	zbijanych	zbijanych	zbijanych	zbijanych

odpowiednik aspektowy: zbić

Składnia

Rz_osobowy

zbijać

CO + (na CZYM)

6. wagę

Definicja

zmniejszać wartość wyrażoną liczbowo

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse czynności, przedmioty związane z pieniędzmi

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

zmniejszać

Połączenia

zbijać ceny, gorączkę, inflację

Cytaty

	Zwykle aukcja zbija ceny o 10 proc. źródło: KWSJP: Jarosław Rybak: W MON-ie taniej przez Internet, Super Express, 2006
	Poradzili mi, żebym grała na zwłokę, a przede wszystkim była ostra i zbijała cenę. źródło: KWSJP: Przezwyciężyć strach, Tygodnik Podhalański nr 47, 1999
	Trener Gwardii [...] już od dawna powtarzał, iż Rżanemu brakuje w walkach dynamiki, gdyż musi zbijać wagę. źródło: KWSJP: Andrzej Rżany: Bohater weekendu, Gazeta Wrocławska nr 19/09, 1999
	Nie zgodził się na przyjmowanie żadnych lekarstw, nawet zwykłej aspiryny zbijającej gorączkę. źródło: KWSJP: Krystyna Kofta: Sezon na papierówki, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zbijam	zbijamy
2 os.	zbijasz	zbijacie
3 os.	zbija	zbijają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zbijałem +(e)m zbijał	zbijałam +(e)m zbijała	zbijałom +(e)m zbijało	zbijaliśmy +(e)śmy zbijali	zbijałyśmy +(e)śmy zbijały
2 os.	zbijałeś +(e)ś zbijał	zbijałaś +(e)ś zbijała	zbijałoś +(e)ś zbijało	zbijaliście +(e)ście zbijali	zbijałyście +(e)ście zbijały
3 os.	zbijał	zbijała	zbijało	zbijali	zbijały

bezosobnik: zbijano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę zbijał będę zbijać	będę zbijała będę zbijać	będę zbijało będę zbijać	będziemy zbijali będziemy zbijać	będziemy zbijały będziemy zbijać
2 os.	będziesz zbijał będziesz zbijać	będziesz zbijała będziesz zbijać	będziesz zbijało będziesz zbijać	będziecie zbijali będziecie zbijać	będziecie zbijały będziecie zbijać
3 os.	będzie zbijał będzie zbijać	będzie zbijała będzie zbijać	będzie zbijało będzie zbijać	będą zbijali będą zbijać	będą zbijały będą zbijać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zbijajmy
2 os.	zbijaj	zbijajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zbijałbym bym zbijał	zbijałabym bym zbijała	zbijałobym bym zbijało	zbijalibyśmy byśmy zbijali	zbijałybyśmy byśmy zbijały
2 os.	zbijałbyś byś zbijał	zbijałabyś byś zbijała	zbijałobyś byś zbijało	zbijalibyście byście zbijali	zbijałybyście byście zbijały
3 os.	zbijałby by zbijał	zbijałaby by zbijała	zbijałoby by zbijało	zbijaliby by zbijali	zbijałyby by zbijały

bezosobnik: zbijano by

bezokolicznik: zbijać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zbijając

gerundium: zbijanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zbijanie	zbijania
D.	zbijania	zbijań
C.	zbijaniu	zbijaniom
B.	zbijanie	zbijania
N.	zbijaniem	zbijaniami
Ms.	zbijaniu	zbijaniach
W.	zbijanie	zbijania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zbijający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zbijający	zbijający	zbijający	zbijające	zbijająca
D.	zbijającego	zbijającego	zbijającego	zbijającego	zbijającej
C.	zbijającemu	zbijającemu	zbijającemu	zbijającemu	zbijającej
B.	zbijającego	zbijającego	zbijający	zbijające	zbijającą
N.	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającą
Ms.	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zbijający	zbijający	zbijające	zbijające
D.	zbijających	zbijających	zbijających	zbijających
C.	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającym
B.	zbijających	zbijających	zbijających	zbijające
N.	zbijającymi	zbijającymi	zbijającymi	zbijającymi
Ms.	zbijających	zbijających	zbijających	zbijających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zbijany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zbijany	zbijany	zbijany	zbijane	zbijana
D.	zbijanego	zbijanego	zbijanego	zbijanego	zbijanej
C.	zbijanemu	zbijanemu	zbijanemu	zbijanemu	zbijanej
B.	zbijanego	zbijanego	zbijany	zbijane	zbijaną
N.	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijaną
Ms.	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zbijani	zbijani	zbijane	zbijane
D.	zbijanych	zbijanych	zbijanych	zbijanych
C.	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanym
B.	zbijanych	zbijanych	zbijanych	zbijane
N.	zbijanymi	zbijanymi	zbijanymi	zbijanymi
Ms.	zbijanych	zbijanych	zbijanych	zbijanych

odpowiednik aspektowy: zbić

Składnia

zbijać

CO + (o ILE)

7. tynk

Definicja

usuwać wierzchnią warstwę ściany

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo czynności związane z budową

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

usunąć

Połączenia

zbijać tynk

Cytaty

W mojej piwnicy urządzamy klub - mówi Łukasz Wiśniewski. - Na razie go remontujemy, zbijamy tynki.

źródło: KWSJP: Grażyna Saniewska: Szczytem szpanu wśród małolatów są zagraniczne wojaże, Gazeta Wrocławska nr 19/07, 1999

Jeszcze w pół roku po kataklizmie w okolicy walały się sterty śmieci, leżały płoty, rozpadały się zabudowania. Nikt nie ściągał z drzew maszyn rolniczych, nie zbijał tynków, nie kupował mebli.

źródło: NKJP: Bogdan Wasztyl: Przeklęta kotlina, Dziennik Polski - Magazyn, 1998-08-06

Ekipa remontowa zbija z elewacji szlachetny przedwojenny tynk ze śladami pocisków z Powstania Warszawskiego.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zbijam	zbijamy
2 os.	zbijasz	zbijacie
3 os.	zbija	zbijają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zbijałem +(e)m zbijał	zbijałam +(e)m zbijała	zbijałom +(e)m zbijało	zbijaliśmy +(e)śmy zbijali	zbijałyśmy +(e)śmy zbijały
2 os.	zbijałeś +(e)ś zbijał	zbijałaś +(e)ś zbijała	zbijałoś +(e)ś zbijało	zbijaliście +(e)ście zbijali	zbijałyście +(e)ście zbijały
3 os.	zbijał	zbijała	zbijało	zbijali	zbijały

bezosobnik: zbijano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę zbijał będę zbijać	będę zbijała będę zbijać	będę zbijało będę zbijać	będziemy zbijali będziemy zbijać	będziemy zbijały będziemy zbijać
2 os.	będziesz zbijał będziesz zbijać	będziesz zbijała będziesz zbijać	będziesz zbijało będziesz zbijać	będziecie zbijali będziecie zbijać	będziecie zbijały będziecie zbijać
3 os.	będzie zbijał będzie zbijać	będzie zbijała będzie zbijać	będzie zbijało będzie zbijać	będą zbijali będą zbijać	będą zbijały będą zbijać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zbijajmy
2 os.	zbijaj	zbijajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zbijałbym bym zbijał	zbijałabym bym zbijała	zbijałobym bym zbijało	zbijalibyśmy byśmy zbijali	zbijałybyśmy byśmy zbijały
2 os.	zbijałbyś byś zbijał	zbijałabyś byś zbijała	zbijałobyś byś zbijało	zbijalibyście byście zbijali	zbijałybyście byście zbijały
3 os.	zbijałby by zbijał	zbijałaby by zbijała	zbijałoby by zbijało	zbijaliby by zbijali	zbijałyby by zbijały

bezosobnik: zbijano by

bezokolicznik: zbijać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zbijając

gerundium: zbijanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zbijanie	zbijania
D.	zbijania	zbijań
C.	zbijaniu	zbijaniom
B.	zbijanie	zbijania
N.	zbijaniem	zbijaniami
Ms.	zbijaniu	zbijaniach
W.	zbijanie	zbijania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zbijający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zbijający	zbijający	zbijający	zbijające	zbijająca
D.	zbijającego	zbijającego	zbijającego	zbijającego	zbijającej
C.	zbijającemu	zbijającemu	zbijającemu	zbijającemu	zbijającej
B.	zbijającego	zbijającego	zbijający	zbijające	zbijającą
N.	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającą
Ms.	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zbijający	zbijający	zbijające	zbijające
D.	zbijających	zbijających	zbijających	zbijających
C.	zbijającym	zbijającym	zbijającym	zbijającym
B.	zbijających	zbijających	zbijających	zbijające
N.	zbijającymi	zbijającymi	zbijającymi	zbijającymi
Ms.	zbijających	zbijających	zbijających	zbijających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zbijany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zbijany	zbijany	zbijany	zbijane	zbijana
D.	zbijanego	zbijanego	zbijanego	zbijanego	zbijanej
C.	zbijanemu	zbijanemu	zbijanemu	zbijanemu	zbijanej
B.	zbijanego	zbijanego	zbijany	zbijane	zbijaną
N.	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijaną
Ms.	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zbijani	zbijani	zbijane	zbijane
D.	zbijanych	zbijanych	zbijanych	zbijanych
C.	zbijanym	zbijanym	zbijanym	zbijanym
B.	zbijanych	zbijanych	zbijanych	zbijane
N.	zbijanymi	zbijanymi	zbijanymi	zbijanymi
Ms.	zbijanych	zbijanych	zbijanych	zbijanych

odpowiednik aspektowy: zbić

Składnia

Rz_osobowy

zbijać

CO + (z CZEGO)

Frazeologizmy

ktoś robi pieniądze
ktoś zbija kokosy
ktoś zbija kasę
ktoś zbija majątek
ktoś zbija fortunę
ktoś zbija szmal
ktoś zbija bąki
ktoś/coś zbija z pantałyku kogoś
ktoś/coś zbija z tropu kogoś

Data ostatniej modyfikacji: 28.05.2024