UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

oziębić się

Chronologizacja

1522, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. oziębię się
oziębimy się
2 os. oziębisz się
oziębicie się
3 os. oziębi się
oziębią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. oziębiłem się
+(e)m się oziębił
oziębiłam się
+(e)m się oziębiła
oziębiłom się
+(e)m się oziębiło
oziębiliśmy się
+(e)śmy się oziębili
oziębiłyśmy się
+(e)śmy się oziębiły
2 os. oziębiłeś się
+(e)ś się oziębił
oziębiłaś się
+(e)ś się oziębiła
oziębiłoś się
+(e)ś się oziębiło
oziębiliście się
+(e)ście się oziębili
oziębiłyście się
+(e)ście się oziębiły
3 os. oziębił się
oziębiła się
oziębiło się
oziębili się
oziębiły się

bezosobnik: oziębiono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. oziębmy się
rzadziej oziąbmy się
rzadziej oziębijmy się
2 os. ozięb się
rzadziej oziębij się
rzadziej oziąb się
oziębcie się
rzadziej oziębijcie się
rzadziej oziąbcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. oziębiłbym się
bym się oziębił
oziębiłabym się
bym się oziębiła
oziębiłobym się
bym się oziębiło
oziębilibyśmy się
byśmy się oziębili
oziębiłybyśmy się
byśmy się oziębiły
2 os. oziębiłbyś się
byś się oziębił
oziębiłabyś się
byś się oziębiła
oziębiłobyś się
byś się oziębiło
oziębilibyście się
byście się oziębili
oziębiłybyście się
byście się oziębiły
3 os. oziębiłby się
by się oziębił
oziębiłaby się
by się oziębiła
oziębiłoby się
by się oziębiło
oziębiliby się
by się oziębili
oziębiłyby się
by się oziębiły

bezosobnik: oziębiono by się

bezokolicznik: oziębić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

oziębiwszy się

gerundium: oziębienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. oziębienie się
oziębienia się
D. oziębienia się
oziębień się
C. oziębieniu się
oziębieniom się
B. oziębienie się
oziębienia się
N. oziębieniem się
oziębieniami się
Ms. oziębieniu się
oziębieniach się
W. oziębienie się
oziębienia się

odpowiednik aspektowy: oziębiać się

Pochodzenie

Zob. ziębić

1. siebie

Definicja

spowodować ochłodzenie siebie samego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ochłodzić się

Cytaty

Jednak jak jest się w Świeradowie, to można podjechać samochodem i obejrzeć ten sztucznie wybudowany wodospad, a przy upałach oziębić się w potoku.

źródło: Internet: pl.tripadvisor.com

Po skończonej grze udaliśmy się pod drzewo, aby trochę oziębić się w cieniu.

źródło: Internet: kibice.net

Najważniejsze dla poprawy naszego zdrowia są naprzemienne rozgrzewanie i schładzanie ciała. Oziębić się najlepiej pod prysznicem. Stopniowo, nie lejmy na siebie od razu lodowato zimnej wody.

źródło: Internet: fakt.pl/zdrowie

Gdy jedynie przybywają gorące dni, a słońce nie przestaje grzać mocno, praktycznie każdy wypatruje jakiegoś sposobu na oziębienie się.

źródło: Internet: sur.ly/i/my-nomercy.pl

2. o powietrzu

Definicja

stać się zimniejszym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda warunki atmosferyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ochłodzić się
antonimy:  ocieplić się

Połączenia

  • klimat oziębił się; powietrze oziębiło się

Cytaty

Temperatura o północy nie powinna przekraczać minus 5 stopni, a w centrum Krakowa powinno być o 1 - 2 stopnie cieplej. Nieco oziębić się może nad ranem w Nowy Rok [...].

źródło: NKJP: Bez opadów i niezbyt zimno, Dziennik Polski, 1999-12-31

Jeśli gwałtownie się oziębi, mróz może przynieść nieodwracalne szkody roślinom, które rozwiną się przed właściwą porą.

źródło: NKJP: Konrad Przezdzięk: Nienormalnie, Gazeta Wrocławska, 2002-02-05

Z uwagi na dodatnie temperatury nie jest możliwe uruchomienie armatek śnieżnych. Jeśli nie oziębi się, konkursy zostaną w przyszłym tygodniu odwołane.

źródło: NKJP: Małysz w formie!, Dziennik Polski, 2006-11-24

[...] z części znajdującego się w atmosferze tlenu i azotu powstawał dwutlenek azotu, czyli gaz obecny np. we współczesnym miejskim smogu. Nie przepuszczał on promieniowania słonecznego, na skutek czego oziębił się klimat i doszło do zlodowacenia.

źródło: NKJP: Marcin Rotkiewicz: Nagrzany bąbel i młode gwiazdki, Polityka, 2003-11-15

W nocy jednak oziębiło się i zaczął padać śnieg.

źródło: NKJP: Michał Jagiełło: Wołanie w górach : wypadki i akcje ratunkowe w Tatrach, 1979

Składnia

Ø + oziębić się + bez ograniczeń

3. o uczuciach

Definicja

stać mniej serdecznym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ochłodnąć

Cytaty

[...] czasem bywa tak, że przyjacielskie więzi miast się zacieśniać – oziębią się i osłabiają.

źródło: Internet: babyboom.pl

West jest całkowicie skupiony na nadchodzącym tournée i żyje tylko karierą. Dla narzeczonej nie miał w ogóle czasu, przez co związek się oziębił.

źródło: Internet: kozaczek.pl

[...] pomachałam mu na pożegnanie i poszłam. Po tym geście się ciut oziębiło pomiędzy nami.

źródło: Internet: netkobiety.pl

4. o stosunkach

Definicja

stać się bardziej oficjalnym i mniej intensywnym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ochłodnąć, ochłodzić się
antonimy:  ocieplić się

Połączenia

  • relacje, stosunki oziębią się

Cytaty

Relacje Zachodu z Rosją ostatnio znacznie oziębiły się z racji sporu o tarczę antyrakietową w Europie Środkowej oraz rosnącego sceptycyzmu co do zamiarów Putina wobec wolnego rynku i demokracji.

źródło: NKJP: Adam Wolski: Nie żałuje grosza do wspólnej kasy, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2007-10-30

Zmiany dokonały się w sferze ideologicznej, politycznej i gospodarczej, a Polska ponownie nawiązała kontakty z Zachodem. Od tamtej pory kontakty ze Wschodem oziębiły się, do Rosji trafiało zaledwie 3% polskiego eksportu [...].

źródło: Internet: sciaga.pl › Politologia

Można [...] przypuszczać, że stosunki między posłanką a ratuszem oziębiły się po marcowych wyborach władz partii w Legnicy.

źródło: NKJP: Zbigniew Budych: Runda pierwsza, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-01-21

Przeciągające się rokowania z korsarzami żłobią głębokie zmarszczki na czole Spartaka. [...] Co spowodowało to oziębienie się stosunku korsarzy do armii powstańczej?

źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951

Data ostatniej modyfikacji: 15.10.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json