UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

chęć

Chronologizacja

XV w., SStp
Inne znaczenie: 'smak; przyjemność'

Pochodzenie

zach. psł. *chǫtь

1. stan psychiczny

Definicja

stan psychiczny występujący, gdy dana osoba czuje potrzebę zrobienia lub posiadania czegoś, co sprawi jej przyjemność albo przyniesie korzyść

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • dzika, gorąca, gwałtowna, niekłamana, nieodparta, niepohamowana, nieposkromiona, niepowstrzymana, nieprzeparta, ogromna, przemożna, straszna, wielka; bezinteresowna, czysta, szczera; podświadoma; własna, zwykła ludzka chęć
  • chęć bycia kimś, działania, niesienia pomocy, pomocy komuś, poznania czegoś, powrotu, przeżycia czegoś, rozmowy, ucieczki, współpracy, życia; pokazania komuś czegoś, przypodobania się komuś, zaimponowania komuś; posiadania, zdobycia czegoś, zysku; odwetu, walki, zemsty
  • chęć do działania, do nauki, do podjęcia działania (pracy...), do pracy, do realizacji czegoś, do życia; do dyskusji, do współpracy, do negocjacji; do gry, do walki, do zabawy, do zakupów
  • chęć na czekoladę, na jedzenie, na papierosa, na słodkości, na zjedzenie czegoś; na amory, na miłość, na seks; na czytanie, na pisanie, na rozmowę; na zmiany
  • uczucie; odrobina; przejaw, wyraz; brak chęci
  • chęć bierze, naszła/nachodzi, ogarnęła, wzięła kogoś, owładnęła kimś; powoduje kimś, kieruje kimś/czymś
  • nabrać/nabierać chęci czegoś/do czegoś
  • czuć, mieć, poczuć; wywoływać; odebrać/odbierać, tracić; opanować, potwierdzić; deklarować, wyrazić/wyrażać, zadeklarować chęć czegoś/do czegoś/na coś; mieć chęć robić coś; przejawiać, wykazywać, zdradzać chęci czegoś/do czegoś
  • pałać, zapałać; podyktowany, powodowany, spowodowany chęcią czegoś
  • wynikać z chęci czegoś; dopuścić się czegoś, działać z chęci zysku
  • wpływać na chęć czegoś
  • walczyć z chęcią; zrobić coś z miłą (wielką) chęcią

Cytaty

Kierowała mną po prostu przemożna chęć zajęcia się czymś całkowicie oderwanym, abstrakcyjnym. Nie wiem, może to była reakcja na instynktowną potrzebę ucieczki od rzeczywistości.

źródło: NKJP: Piotr Krawczyk: Plamka światła, 1997

Jeżeli nie masz i nie czujesz chęci do działania, popracuj nad tym raz jeszcze. Nie rób dalej nic, dopóki nie poczujesz, że chcesz przystąpić do dzieła.

źródło: NKJP: Arkadiusz Bednarski: Modelowanie przeznaczenia. Praktyczne metody wywierania wpływu na własne życie, 2008

Wykorzystajcie do maksimum ostatnie chwile, gdy jesteście sami. Kiedy narodzi się dziecko, nie wiadomo, jak szybko znów będziecie mieli czas i chęć na seks.

źródło: NKJP: Tomasz Kwaśniewski: Dziennik ciężarowca, 2007

Gminny Ośrodek Kultury zaprasza na warsztaty wszystkich, którzy interesują się sztuką i mają chęć poznać tajniki malowania na szkle.

źródło: NKJP: (zg): Na szkle malowane, Dziennik Łódzki, 2006-06-28

Ni stąd, ni zowąd naszła ją chęć, żeby dowiedzieć się czegoś o kobiecie, której uratowała życie.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Talizman złotego smoka, 2002

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. chęć
chęci
D. chęci
chęci
C. chęci
chęciom
B. chęć
chęci
N. chęcią
chęciami
Ms. chęci
chęciach
W. chęci
chęci

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + chęć +
CZEGO
bez ograniczeń + chęć +
do CZEGO | na CO
bez ograniczeń + chęć +
żeby ZDANIE |BEZOKOLICZNIK

2. intencja

Definicja

to, co myśli dana osoba, kiedy zamierza coś zrobić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • dobre, najszczersze; złe chęci
  • pełen, pełny dobrych (najlepszych, najszczerszych) chęci
  • mieć dobre (szczere...) chęci
  • dziękować komuś za dobre chęci

Cytaty

Księżulo miał najwyraźniej dobre chęci, chciał do mnie zagadać, żeby dać sygnał grupie, że nie jestem dla nich trędowaty. Tyle że zrobił to w nieodpowiedniej chwili.

źródło: NKJP: Marek Harny: Zdrajca, 2007

Zadbaliśmy tylko, żeby właścicielka wynajmowała mieszkania według czynszu określonego w ustawie. Nie było po naszej stronie złej chęci. Kto by pomyślał, że baba zapłaci pierwszą ratę i zniknie?

źródło: NKJP: Natalia Gańko: Sami swoi, Polityka, 2004-02-21

Nie chcę – broń Boże – za los półrocznego Tobiasza winić zapewne zapracowanego i słabo opłacanego kuratora, który może być pełen najszczerszych chęci.

źródło: NKJP: Małgorzata Linettej: Liczmy na sąsiadów?, Polska Głos Wielkopolski, 2006-01-07

A pani Karolinie Rzakowicz, niedoszłej osobowości ekranu, a skądinąd żonie zaprzyjaźnionego z zespołem [...] publicysty, uprzejmie dziękujemy za wszystkie dobre chęci i starania.

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Finimondo: komedia romantyczna, 2004

Dwa tygodnie leżałem w szpitalu w Świdnicy, ale kardiolodzy, mimo najszczerszych chęci, nie potrafili mi pomóc.

źródło: NKJP: Agnieszka Trojanowicz: Sercowa sprawa, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-10-01

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. chęć
chęci
D. chęci
chęci
C. chęci
chęciom
B. chęć
chęci
N. chęcią
chęciami
Ms. chęci
chęciach
W. chęci
chęci

Inne uwagi

Zwykle lm

Frazeologizmy

z miłą chęcią

Przysłowia

Dobrymi chęciami piekło jest wybrukowane
Dobrymi chęciami jest piekło wybrukowane
Dobrymi chęciami piekło wybrukowane
Data ostatniej modyfikacji: 19.03.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json