UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

weteran

Chronologizacja

SJPXVII, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

fr. vétéran

z łac. veterānus 'doświadczony (w boju)'

od: vetus 'stary'

1. wojenny

Definicja

doświadczony żołnierz, który uczestniczył w określonych walkach zbrojnych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna osoby związane z wojskiem i wojną

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  żołnierz

Połączenia

  • sędziwy weteran; brytyjscy, łotewscy, polscy...; doświadczeni weterani; weterani frontowi, wojenni
  • weterani powstania, walk, wojny; AK, Armii Czerwonej, Wehrmachtu; Afganistanu, Wietnamu
  • weteran z Afganistanu, z Iraku, z Wietnamu
  • weterani i kombatanci; inwalidzi i weterani
  • żołnierze weterani
  • wspomnienia weteranów
  • szpital; szacunek dla weteranów; przemówienie do weteranów
  • spotkanie z weteranami

Cytaty

W sierpniu rodacy zbierają się w miejscach pamięci, w spotkaniach tych uczestniczą weterani walk o niepodległość naszej ojczyzny.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 05.09.2001

Byłem dla nich weteranem zobowiązanym [...] do opowiadania o kampanii wrześniowej, w której kiedyś brałem udział.

źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Opowiadałem, jak umiałem, Gazeta Wyborcza, 1996-08-31

Pojął on za żonę córkę starego towarzysza ojca i jego zastępcy, egipskiego banity i weterana afgańskiej wojny Abu Hafeza al-Masriego.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2002

Murowana kapliczka [...] to także pomnik, jaki pozostawił po sobie weteran Powstania Styczniowego.

źródło: NKJP: (DELL): Powstańca pomnik własny, Dziennik Polski, 2001-03-14

Do Kurkowa, [...] gdzie prawie wszyscy mężczyźni byli weteranami niemieckiej piechoty, lotnictwa lub marynarki, dziadek wrócił w glorii partyzanta Tity.

źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. weteran
weterani
ndepr
weterany
depr
D. weterana
weteranów
C. weteranowi
weteranom
B. weterana
weteranów
N. weteranem
weteranami
Ms. weteranie
weteranach
W. weteranie
weterani
ndepr
weterany
depr

Składnia

bez ograniczeń + weteran +
(CZEGO)

2. sceny

Definicja

osoba, która przepracowała gdzieś wiele lat i ma w danej dziedzinie duże doświadczenie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

Relacje znaczeniowe

antonimy:  amator, debiutant

Połączenia

  • boiskowy weteran; futbolowi, koszykarscy, pankowi, pielgrzymkowi, piłkarscy, telewizyjni weterani
  • weterani boisk, sceny, szos; kina, rocka
  • amatorzy i weterani, debiutanci i weterani

Cytaty

W wydatkach na obsługę zadłużenia [...], ­mówię to z pełnym przekonaniem jako weteran izby sejmowej,­ zawsze występują nadwyżki.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 21.12.1999

Chavalit oświadczył, że zamierza przekazać urząd weteranowi tajskiej polityki, innemu emerytowanemu generałowi, Premowi Tinsulanondzie.

źródło: NKJP: Tajlandzka zapaść, Gazeta Wyborcza, 1997-11-05

Jesteście przedstawicielami młodego pokolenia kabareciarzy, których cenią sobie weterani kabaretu polskiego.

źródło: NKJP: Ewa Wawoczny: Wszyscy się z nich śmieją, Nowiny Raciborskie, 2004-05-25

Wprowadzając na boisko Zbigniewa Chomicza, próbowałem zmienić niekorzystny dla nas bieg wydarzeń, ale nawet pojawienie się na murawie weterana zespołu niczego nowego nie wniosło.

źródło: NKJP: Lepiej mniej, ale systematycznie, Dziennik Polski, 2002-05-23

Analitycy obawiają się [...], że ten produkt niekoniecznie przypadnie do gustu weteranom rynków akcji.

źródło: NKJP: Łukasz Knap: Fundusze inwestycyjne, Gazeta Bankowa, 1998

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. weteran
weterani
ndepr
weterany
depr
D. weterana
weteranów
C. weteranowi
weteranom
B. weterana
weteranów
N. weteranem
weteranami
Ms. weteranie
weteranach
W. weteranie
weterani
ndepr
weterany
depr

Składnia

bez ograniczeń + weteran +
(CZEGO)
bez ograniczeń + weteran +
(JAKI)
Data ostatniej modyfikacji: 02.04.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json