UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

nasunąć się

Chronologizacja

1809, SL
1861, SJPWil
Wcześniejszą z datacji można by dopuścić, gdyby frazy typu "dać się nasunąć" dawały się zinterpretować jako realizacje struktur typu dać (ew. dać się) + nasunąć się. Por. w źródle: "NASUWNY [...], dający się nasunąć".

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nasunę się
nasuniemy się
2 os. nasuniesz się
nasuniecie się
3 os. nasunie się
nasuną się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nasunąłem się
+(e)m się nasunął
nasunęłam się
+(e)m się nasunęła
nasunęłom się
+(e)m się nasunęło
nasunęliśmy się
+(e)śmy się nasunęli
nasunęłyśmy się
+(e)śmy się nasunęły
2 os. nasunąłeś się
+(e)ś się nasunął
nasunęłaś się
+(e)ś się nasunęła
nasunęłoś się
+(e)ś się nasunęło
nasunęliście się
+(e)ście się nasunęli
nasunęłyście się
+(e)ście się nasunęły
3 os. nasunął się
nasunęła się
nasunęło się
nasunęli się
nasunęły się

bezosobnik: nasunięto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nasuńmy się
2 os. nasuń się
nasuńcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nasunąłbym się
bym się nasunął
nasunęłabym się
bym się nasunęła
nasunęłobym się
bym się nasunęło
nasunęlibyśmy się
byśmy się nasunęli
nasunęłybyśmy się
byśmy się nasunęły
2 os. nasunąłbyś się
byś się nasunął
nasunęłabyś się
byś się nasunęła
nasunęłobyś się
byś się nasunęło
nasunęlibyście się
byście się nasunęli
nasunęłybyście się
byście się nasunęły
3 os. nasunąłby się
by się nasunął
nasunęłaby się
by się nasunęła
nasunęłoby się
by się nasunęło
nasunęliby się
by się nasunęli
nasunęłyby się
by się nasunęły

bezosobnik: nasunięto by się

bezokolicznik: nasunąć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: nasunąwszy się

gerundium: nasunięcie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nasunięcie się
nasunięcia się
D. nasunięcia się
nasunięć się
C. nasunięciu się
nasunięciom się
B. nasunięcie się
nasunięcia się
N. nasunięciem się
nasunięciami się
Ms. nasunięciu się
nasunięciach się
W. nasunięcie się
nasunięcia się

odpowiednik aspektowy: nasuwać się

Pochodzenie

Zob. sunąć

1. o rękawiczce

Definicja

przesunąć się tak, aby znaleźć się na czymś innym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  przemieścić się, przesunąć się

Cytaty

Twórcą dzisiejszego krajobrazu Wielkopolski jest lądolód skandynawski, który w ciągu trwającej ok. miliona lat epoki lodowcowej (plejstocen) trzykrotnie nasunął się na Niż Polski.

źródło: NKJP: Włodzimierz Łęcki: Wielkopolska: przewodnik, 1989

Nazajutrz doholowała samochód do mechanika, powiadomiła swego ubezpieczyciela i czekała. Co prawda akurat nad Polskę nasunął się wyjątkowo złośliwy niż znad Skandynawii, a wraz z nim fala chłodu i deszcze, mechanik ją pocieszył, że „to długo nie potrwa”.

źródło: NKJP: Bożena M. Dołęgowska-Wysocka: Niebezpieczenie, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2008-11-04

Późnym popołudniem nasunął się od zachodu kolejny, chłodny front atmosferyczny.

źródło: Internet

Składnia

bez ograniczeń + nasunąć się +
(na CO) + (SKĄD)
bez ograniczeń + nasunąć się +
(nad CO) + (SKĄD)

2. o pomyśle

Definicja

przyjść na myśl jako coś oczywistego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  narzucić się, przyjść

Połączenia

  • wniosek nasunął się; pytanie nasunęło się

Cytaty

Przy tym wszystkim opiewa z zapałem prymitywizm i surowe prawa puszcz, gdzie rządzi silniejszy, gdzie słaby i ułomny nie mają prawa do życia. I tu nasunęła się autorowi smutna analogia do stosunków panujących wśród ludzi.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Wiatr i pył, 2008

Można bowiem przypuszczać, że o ile tendencje spadku produkcji samochodów nadal się utrzymają, to i tam firma z Michigan nie będzie widzieć dla siebie miejsca. Takie wnioski nasunęły się nie tylko nam.

źródło: NKJP: Visteon-ZEM ofiarą regresu w motoryzacji, Euroregio Glacensis, 28 (186), 2001

Po zapoznaniu się z uchwaloną przez Sejm ustawą komisja jednogłośnie postanowiła ustawę tę przyjąć bez poprawek. W dyskusji natomiast nasunęło się wiele zastrzeżeń i wniosków.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 8. posiedzenia Senatu RP w dniu 16 grudnia 1993 r.

Składnia

bez ograniczeń + nasunąć się +
(KOMU)
Data ostatniej modyfikacji: 20.11.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json