UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wieszak

Chronologizacja

SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wieszak
wieszaki
D. wieszaka
wieszaków
C. wieszakowi
wieszakom
B. wieszak
wieszaki
N. wieszakiem
wieszakami
Ms. wieszaku
wieszakach
W. wieszaku
wieszaki

Pochodzenie

Zob. wieszać

1. w szafie

Definicja

odpowiednio wyprofilowany przedmiot z hakiem, na który można włożyć ubranie i powiesić na drążku w szafie, sklepie, garderobie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ramiączko

Połączenia

  • drewniany, metalowy wieszak
  • wieszak do ubrań
  • wieszak na ubrania
  • półki i wieszaki
  • zdjąć z wieszaka coś
  • coś wisi na wieszakach

Cytaty

Więc pani Walmann [...] sięgnęła do drugiej części szafy, tam, gdzie na drewnianych wieszakach z drucianym haczykiem wisiały jej sukienki i płaszcze oraz płaszcze i garnitury męża.

źródło: NKJP: Stefan Chwin: Hanemann, 1995

Gospodarzy prosiła tylko, by w pokoju hotelowym czekał na nią karton marlboro, 18 białych prześcieradeł kąpielowych, 12 ręczników, 20 wieszaków do ubrań.

źródło: NKJP: Anna Żebrowska: Kabaret pod murami Kremla, Gazeta Wyborcza, 1994-06-16

Towarzyszy temu histeria kupujących, którzy jak w amoku biegają po sklepach, zgarniając z półek i wieszaków towar.

źródło: NKJP: Agata Niebudek: Buszując w obniżkach, Echo Dnia, 2006-01-09

Po namyśle zdjęła z wieszaka zielony kostium ze spódnicą na szerokich szelkach.

źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997

Chodzę do ciucholandu w Chorzowie, gdzie ubrania wiszą na wieszakach i można kupić albo na wagę albo na wycenie (prawie jak w sklepie).

źródło: NKJP: Internet

2. stojący

Definicja

stojący, wysoki przedmiot z rozchodzącymi się ramionami, służący do wieszania na nim części garderoby, stawiany przy wejściu do pomieszczenia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka meble i wystrój wnętrz

Połączenia

  • drewniany, metalowy; stojący wieszak
  • wieszak na płaszcze, na ubrania
  • wieszak przy drzwiach; wieszak w przedpokoju
  • kurtka, płaszcz na wieszaku
  • wziąć, zdjąć z wieszaka coś
  • powiesić coś, coś wisi na wieszaku; coś wiszące na wieszaku

Cytaty

Zaczął wyciągać i wlec z sobą przedmiot upchnięty w samym rogu. Drewniany wieszak na ubrania z giętymi ramionami, rzucającymi dziwaczne cienie na murze.

źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie, 2004

W starych szkołach nie było szatni, na końcu klasy, przy ścianie równoległej do najważniejszej ze ścian [...] stały wieszaki.

źródło: NKJP: AMK: Szkolne wonie, Dziennik Polski, 2003-09-06

Na wieszaku przy drzwiach wisiał amerykański płaszcz oficerski i czapka.

źródło: NKJP: Andrzej Zbych (Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan): Stawka większa niż życie, 1967

Wstała, zdjęła z wieszaka swoją czerwoną czapkę, nasunęła nisko na czoło.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Dobry powód, by zabijać, 2005

Starannie powiesił marynarkę na wieszaku w przedpokoju.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska, Piotr Pietucha: Sceny z życia pozamałżeńskiego, 2003

3. na ścianie

Definicja

przytwierdzony do ściany hak lub element zaopatrzony w haki bądź drążki, służący do wieszania na nim ubrań lub ręczników

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wieszadło

Połączenia

  • wieszak na ręczniki, na ubrania

Cytaty

Jedna stała na półeczce, [...] druga na białej pokrywie staroświeckiej pralki, ostatnią zaś czyjaś ręka nadziała krzywo na haczyk sterczącego ze ściany wieszaka na ręczniki.

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Niskie łąki, 2000

Na równoległej ścianie znalazł swe miejsce podręczny wieszak na ubrania.

źródło: NKJP: Magda Tymcik: Funkcjonalna kawalerka, prasa, 2001

4. w płaszczu

Definicja

element ubrania wszyty od środka, który umożliwia jego powieszenie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie rodzaje i części ubrań

Połączenia

  • tasiemka wieszaka
  • urwać wieszak

Cytaty

Szpic buta trafił von Orloffa w zraniony pośladek. Ranny zawył, upadł na płaszcz i zdarł go z haka, urywając wieszak.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003

Otyły szatniarz odłożył płaszcz, w którym przyszywał tasiemkę wieszaka i spojrzał na nas nieprzychylnie.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Wniebowstąpienie, 2006

5. chuda osoba

Definicja

pot.  pejorat. 
bardzo chuda osoba

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Połączenia

  • chodzący wieszak
  • ktoś jest wieszakiem

Cytaty

Wygląda wręcz jak chodzący wieszak, na który narzucono zbyt obszerne ubranie.

źródło: NKJP: „Człowiek, którego nie było”, Dziennik Polski, 2002-01-04

Kobiety z widocznymi, delikatnymi krągłościami na biodrach i biuście są dużo bardziej atrakcyjne niż chodzące wieszaki na ubrania.

źródło: NKJP: Internet

Za sprawą projektantów mody, w dużej części gejów, modne stały się wysokie chłopczyce, często płaskie jak deski. Obnosząc się z takim wieszakiem zwisającym z ramienia, samce czują się bardziej męscy, bo wzbudzają zazdrość innych samców.

źródło: NKJP: Ewa Siarkiewicz: Kuźnia na rozdrożu, 2008

Frazeologizmy

coś wisi na kimś jak na wieszaku
Data ostatniej modyfikacji: 10.09.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json