UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przypatrzeć się

przypatrzyć się

Chronologizacja

SWil, SJPWar, ISJP

Pochodzenie

Zob. patrzeć

1. obrazowi

Definicja

spędzić jakiś czas, patrząc na kogoś lub na coś uważnie i z zainteresowaniem

Noty o użyciu

Formy czasu przeszłego i trybu warunkowego używane są rzadko, w zamian sięga się po formy czasownika przypatrzyć się.

Warianty

  • przypatrzyć się

Wymowa

[pszypatszeć sie] lubpot. [pszypaczszeć sie]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przyglądnąć się, przyjrzeć się

Połączenia

  • przypatrzeć się grze, ptakowi, widowisku
  • przypatrzeć się dobrze, uważnie; z bliska

Cytaty

Jak ci się uważniej przypatrzeć, odnosi się wrażenie, że masz japońskie rysy. Czy masz jakieś japońskie korzenie?

źródło: KWSJP: Wiesław Piotrkowski: Zapracowany Chris Rea w Warszawie, Super Express, 1998

Tylko raz w życiu widziałam wiewiórolotkę. Było to w górach Usambara w Tanzanii. [...] Mogłam się jej dobrze przypatrzeć. Było to zwierzątko długości około dwudziestu centymetrów, szarożółtego koloru z białym podbrzuszem.

źródło: KWSJP: Ada Wińcza: Opowieści z sawanny i buszu, 1981

Powstał mały tumult, kobieta wyrywała płaczące już dziecko z niedźwiedzich łap, z najdalszych krańców parkingu biegli gapie, żeby przypatrzeć się widowisku.

źródło: KWSJP: Janusz Płoński, Maciej Rybiński: Góralskie tango, 1978

Poszłam na ten festiwal [...]. Bardzo mi się podobało, zwłaszcza że mogłam dobrze przypatrzeć się, kto to siedzi w pierwszych ławkach.

źródło: KWSJP: Bojcorka: Plotki, ploteczki, Tygodnik Podhalański, 1997

Gdy dokładnie przypatrzałem się obrazom, zrozumiałem, że jest na nich moja podobizna.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przypatrzę się
przypatrzymy się
2 os. przypatrzysz się
przypatrzycie się
3 os. przypatrzy się
przypatrzą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przypatrzałem się
+(e)m się przypatrzał
przypatrzałam się
+(e)m się przypatrzała
przypatrzałom się
+(e)m się przypatrzało
przypatrzeliśmy się
+(e)śmy się przypatrzeli
przypatrzałyśmy się
+(e)śmy się przypatrzały
2 os. przypatrzałeś się
+(e)ś się przypatrzał
przypatrzałaś się
+(e)ś się przypatrzała
przypatrzałoś się
+(e)ś się przypatrzało
przypatrzeliście się
+(e)ście się przypatrzeli
przypatrzałyście się
+(e)ście się przypatrzały
3 os. przypatrzał się
przypatrzała się
przypatrzało się
przypatrzeli się
przypatrzały się

bezosobnik: przypatrzano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przypatrzmy się
2 os. przypatrz się
przypatrzcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przypatrzałbym się
bym się przypatrzał
przypatrzałabym się
bym się przypatrzała
przypatrzałobym się
bym się przypatrzało
przypatrzelibyśmy się
byśmy się przypatrzeli
przypatrzałybyśmy się
byśmy się przypatrzały
2 os. przypatrzałbyś się
byś się przypatrzał
przypatrzałabyś się
byś się przypatrzała
przypatrzałobyś się
byś się przypatrzało
przypatrzelibyście się
byście się przypatrzeli
przypatrzałybyście się
byście się przypatrzały
3 os. przypatrzałby się
by się przypatrzał
przypatrzałaby się
by się przypatrzała
przypatrzałoby się
by się przypatrzało
przypatrzeliby się
by się przypatrzeli
przypatrzałyby się
by się przypatrzały

bezosobnik: przypatrzano by się

bezokolicznik: przypatrzeć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przypatrzawszy się

gerundium: przypatrzenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przypatrzenie się
przypatrzenia się
D. przypatrzenia się
przypatrzeń się
C. przypatrzeniu się
przypatrzeniom się
B. przypatrzenie się
przypatrzenia się
N. przypatrzeniem się
przypatrzeniami się
Ms. przypatrzeniu się
przypatrzeniach się
W. przypatrzenie się
przypatrzenia się

odpowiednik aspektowy: przypatrywać się

Składnia

Rzżywotny + przypatrzeć się +
KOMU/CZEMU
Rzżywotny + przypatrzeć się +
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

2. sprawie

Definicja

zajmując się jakimś zagadnieniem lub sprawą jakiś czas, dobrze je poznać

Noty o użyciu

Formy czasu przeszłego i trybu warunkowego używane są rzadko, w zamian sięga się po formy czasownika przypatrzyć się.

Warianty

  • przypatrzyć się

Wymowa

[pszypatszeć sie] lubpot. [pszypaczszeć sie]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przyglądnąć się, przyjrzeć się

Połączenia

  • przypatrzeć się jakiejś idei, jakiejś kwestii, możliwościom, problemowi, propozycji, rozwiązaniu, ustawie; czyimś poczynaniom, czyjejś pracy
  • przypatrzeć się czemuś pod różnym kątem
  • przypatrzeć się bliżej, dokładnie, głębiej
  • trzeba, warto przypatrzeć się

Cytaty

Żeby zrozumieć, jakie mogą być skutki sprzedaży polskiego przemysłu tytoniowego zachodnim koncernom, wystarczy przypatrzeć się efektom powyższych decyzji.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 02.09.1994

Celem tej walki bywać może zniszczenie przeciwnika, ale również [...] nakłonienie do zaakceptowania naszych wartości czy wreszcie [...] znalezienie zadowalającego obie czy wszystkie strony kompromisu. Wypada przypatrzeć się nieco bliżej tym trzem ewentualnościom.

źródło: KWSJP: Marcin Król: Liberalizm strachu czy liberalizm odwagi, 1996

Tu właśnie około pół miliona osób przyjeżdża co roku na kurację lub wczasy sanatoryjne. Warto więc przypatrzeć się, jak pracuje tamtejszy handel spożywczy, żeby obsłużyć wszystkich kuracjuszy i turystów.

źródło: NKJP: Handel w Soczi, Poradnik Sprzedawcy Żywności, 1973

[...] młodzi rzemieślnicy odbywali dawniej [...] wędrówki po świecie, by uczyć się życia i zawodu. Będę takim rzemieślnikiem i zanim zaprzęgnę się do jakiegoś kieratu w ojczyźnie, przypatrzę się dokładnie wszystkiemu, czemu warto się przypatrzeć.

źródło: KWSJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przypatrzę się
przypatrzymy się
2 os. przypatrzysz się
przypatrzycie się
3 os. przypatrzy się
przypatrzą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przypatrzałem się
+(e)m się przypatrzał
przypatrzałam się
+(e)m się przypatrzała
przypatrzałom się
+(e)m się przypatrzało
przypatrzeliśmy się
+(e)śmy się przypatrzeli
przypatrzałyśmy się
+(e)śmy się przypatrzały
2 os. przypatrzałeś się
+(e)ś się przypatrzał
przypatrzałaś się
+(e)ś się przypatrzała
przypatrzałoś się
+(e)ś się przypatrzało
przypatrzeliście się
+(e)ście się przypatrzeli
przypatrzałyście się
+(e)ście się przypatrzały
3 os. przypatrzał się
przypatrzała się
przypatrzało się
przypatrzeli się
przypatrzały się

bezosobnik: przypatrzano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przypatrzmy się
2 os. przypatrz się
przypatrzcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przypatrzałbym się
bym się przypatrzał
przypatrzałabym się
bym się przypatrzała
przypatrzałobym się
bym się przypatrzało
przypatrzelibyśmy się
byśmy się przypatrzeli
przypatrzałybyśmy się
byśmy się przypatrzały
2 os. przypatrzałbyś się
byś się przypatrzał
przypatrzałabyś się
byś się przypatrzała
przypatrzałobyś się
byś się przypatrzało
przypatrzelibyście się
byście się przypatrzeli
przypatrzałybyście się
byście się przypatrzały
3 os. przypatrzałby się
by się przypatrzał
przypatrzałaby się
by się przypatrzała
przypatrzałoby się
by się przypatrzało
przypatrzeliby się
by się przypatrzeli
przypatrzałyby się
by się przypatrzały

bezosobnik: przypatrzano by się

bezokolicznik: przypatrzeć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przypatrzawszy się

gerundium: przypatrzenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przypatrzenie się
przypatrzenia się
D. przypatrzenia się
przypatrzeń się
C. przypatrzeniu się
przypatrzeniom się
B. przypatrzenie się
przypatrzenia się
N. przypatrzeniem się
przypatrzeniami się
Ms. przypatrzeniu się
przypatrzeniach się
W. przypatrzenie się
przypatrzenia się

odpowiednik aspektowy: przypatrywać się

Składnia

Rzosobowy + przypatrzeć się +
CZEMU
Rzosobowy + przypatrzeć się +
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
Data ostatniej modyfikacji: 24.10.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json