UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

nieobecny

Chronologizacja

XVI w., SPXVI

Pochodzenie

Zob. obecny

1. uczeń

Definicja

taki, który nie znajduje się osobiście w danym miejscu i w danym czasie, choć powinien tam wtedy być

Noty o użyciu

Używane często w znaczeniu 'osoba nieobecna', np.: Nieobecni nie mają głosu.

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:

obecny

Połączenia

nieobecny mąż, ojciec; kolega; pracownik; minister, poseł, radny, senator; nieobecna osoba; nieobecne dziecko; nieobecni ludzie; rodzice
nieobecny dnia któregoś
nieobecny na spotkaniu, na zebraniu
nieobecny w domu, w pracy; w dniu którymś
nieobecny z powodu jakiegoś
dzisiaj; chwilowo; ciągle, często; praktycznie, prawie, właściwie; niestety nieobecny
obecny i nieobecny
w zastępstwie nieobecnego

Cytaty

	Umowa o pracę na zastępstwo nieobecnego pracownika jest rodzajem umowy terminowej, ponieważ kończy się z chwilą powrotu zastępowanego pracownika do pracy. źródło: NKJP: Katarzyna Wrońska-Zblewska: Ciąża na zastępstwie, Praca i Zdrowie, 2008-08-04
	Stanisław był ciągle nieobecny, jej zaś przypisana była samotność. źródło: NKJP: Kira Gałczyńska: Nie wrócę tu nigdy czyli Pożegnanie z Mazurami, 1998
	Przykład Justyny odzwierciedla najpowszechniejszy model utuczenia dziecka: troskę dziadków, a zwykle babć, które w dzisiejszych domach wielopokoleniowych i przy wiecznie nieobecnych rodzicach rządzą w kuchni. źródło: NKJP: Agnieszka Niezgoda: Małe jest cięzkie, Polityka, 2004-08-21
	Każde dziecko ma swoją wizytówkę przyklejoną w sali. Kiedy pani sprawdza obecność, każdy maluch staje pod swoim imieniem. Potem dzieci głośno czytają imiona dzieci nieobecnych. Dzieci starsze czytają już zdania, a najstarsze - te, które od września idą do szkoły - czytają ze zrozumieniem całe czytanki. źródło: NKJP: Ucz mnie po ludzku, Gazeta Wyborcza, 1996-12-06

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	nieobecny	nieobecny	nieobecny	nieobecne	nieobecna
D.	nieobecnego	nieobecnego	nieobecnego	nieobecnego	nieobecnej
C.	nieobecnemu	nieobecnemu	nieobecnemu	nieobecnemu	nieobecnej
B.	nieobecnego	nieobecnego	nieobecny	nieobecne	nieobecną
N.	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym	nieobecną
Ms.	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnej
W.	nieobecny	nieobecny	nieobecny	nieobecne	nieobecna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	nieobecni	nieobecni	nieobecne	nieobecne
D.	nieobecnych	nieobecnych	nieobecnych	nieobecnych
C.	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym
B.	nieobecnych	nieobecnych	nieobecnych	nieobecne
N.	nieobecnymi	nieobecnymi	nieobecnymi	nieobecnymi
Ms.	nieobecnych	nieobecnych	nieobecnych	nieobecnych
W.	nieobecni	nieobecni	nieobecne	nieobecne

Składnia

	+	nieobecny	+	(GDZIE)
szyk: neutralny

Skróty

nb.

2. utwór

Definicja

taki, który nie występuje gdzieś

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:

obecny

Połączenia

nieobecny na ziemi, w mediach

Cytaty

	Kończę też pracę nad „Tym piekielnym kinem” - zbiorem rozmyślań o filmach przeklętych, nieobecnych lub obecnych niewłaściwie. źródło: NKJP: Wojciech Kuczok, pisarz, laureat Paszportu „Polityki”, o swoich rozlicznych projektach i rodzącej się w bólach powieści, Polityka, 2005-10-15
	Ponadto na naszym naturalnym satelicie można by zbudować kopalnie innego surowca, prawie nieobecnego na Ziemi. Chodzi o pewną odmianę helu, zwaną helem-3, uwięzioną w księżycowych skałach, która zdaniem fizyków może okazać się cennym paliwem jądrowym. źródło: NKJP: Piotr Cieśliński: Zdobywanie kosmosu (i pieniędzy na badania), Gazeta Wyborcza, 1996-12-06
	Wspólne wzruszenie narodowe było dotąd nieobecne w poezji Miłosza. źródło: NKJP: Kazimierz Wyka: Rzecz wyobraźni, 1959
	Jednak, zdaniem Wyki, nadal najważniejszym „wspólnym językiem” młodzieży pozostaje rock. - Tylko nie te piosenki, które funkcjonują w mass mediach w oficjalnym obiegu. Ale to, co przekazują wykonawcy kultowi - nieobecni na listach przebojów, ale prawdziwe autorytety dla młodzieży - chociażby Lech Janerka. źródło: NKJP: Wojciech Staszewski: Byle dalej z domu, Gazeta Wyborcza, 1994-08-08
	Jeśli już przywołuję Brzezińskiego, dziwnie nieobecnego ostatnio w polskich mediach, zadaje on też pytanie, czy w tle nie usiłuje się dokonać zasadniczej reorientacji sojuszy, znajdując nowych partnerów dla Stanów Zjednoczonych w Rosji, Indiach i Izraelu. źródło: NKJP: Lubomir Wzyblikiewicz: Na krawędzi, Gazeta Krakowska, 2003-03-08

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	nieobecny	nieobecny	nieobecny	nieobecne	nieobecna
D.	nieobecnego	nieobecnego	nieobecnego	nieobecnego	nieobecnej
C.	nieobecnemu	nieobecnemu	nieobecnemu	nieobecnemu	nieobecnej
B.	nieobecnego	nieobecnego	nieobecny	nieobecne	nieobecną
N.	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym	nieobecną
Ms.	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnej
W.	nieobecny	nieobecny	nieobecny	nieobecne	nieobecna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	nieobecni	nieobecni	nieobecne	nieobecne
D.	nieobecnych	nieobecnych	nieobecnych	nieobecnych
C.	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym
B.	nieobecnych	nieobecnych	nieobecnych	nieobecne
N.	nieobecnymi	nieobecnymi	nieobecnymi	nieobecnymi
Ms.	nieobecnych	nieobecnych	nieobecnych	nieobecnych
W.	nieobecni	nieobecni	nieobecne	nieobecne

Składnia

	+	nieobecny	+	(GDZIE)
szyk: neutralny

3.a człowiek

Definicja

taki, który jest tak zamyślony, że nie zwraca uwagi na to, co się dzieje wokół niego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

Połączenia

trochę nieobecny
dziwny i nieobecny
sprawiać wrażenie nieobecnego

Cytaty

- Wiedział, że zakażenie gwałtownie skraca jego drogę do śmierci. Stał się przygaszony, nieobecny, stracił wszelką nadzieję.

źródło: NKJP: PAR: 30 tysięcy za HIV-a, 1998

Nadeszli podporucznicy Samczyc, Filon, Stryjek, przywlókł się nawet Orszyc-Druszlewski, ale nie był w stanie przyłączyć się do gry. Siedział na ławeczce trochę nieobecny, milczący i lekko drżący, jakby z zimna.

źródło: NKJP: Leon Pawlik: Ankara, 1998

Patrol policji pod wskazanym adresem zastał, jakby nieobecnego, dziwnie zachowującego się mężczyznę. W trakcie przeszukania mieszkania w jednym z pokoi pod kocem na wersalce policjanci znaleźli ciało 45–letniej żony gospodarza i ich nastoletniego syna.

źródło: NKJP: (WOKO): Zabić kazały mu głosy, Gazeta Krakowska, 2007-02-26

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	nieobecny	nieobecny	nieobecny	nieobecne	nieobecna
D.	nieobecnego	nieobecnego	nieobecnego	nieobecnego	nieobecnej
C.	nieobecnemu	nieobecnemu	nieobecnemu	nieobecnemu	nieobecnej
B.	nieobecnego	nieobecnego	nieobecny	nieobecne	nieobecną
N.	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym	nieobecną
Ms.	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnej
W.	nieobecny	nieobecny	nieobecny	nieobecne	nieobecna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	nieobecni	nieobecni	nieobecne	nieobecne
D.	nieobecnych	nieobecnych	nieobecnych	nieobecnych
C.	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym
B.	nieobecnych	nieobecnych	nieobecnych	nieobecne
N.	nieobecnymi	nieobecnymi	nieobecnymi	nieobecnymi
Ms.	nieobecnych	nieobecnych	nieobecnych	nieobecnych
W.	nieobecni	nieobecni	nieobecne	nieobecne

3.b wzrok

Definicja

taki, który świadczy o tym, że ktoś jest tak zamyślony, że nie zwraca uwagi na to, co się dzieje wokół niego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

nieobecny wzrok; uśmiech; nieobecne spojrzenie
trochę nieobecny

Cytaty

	Pan Liwicz spojrzał na mnie z bladym, nieobecnym uśmiechem . Ten do niedawna pewny siebie mężczyzna o energicznych ruchach teraz wyglądał jak starzec. źródło: NKJP: Aleksander Minkowski: Szaleństwo Majki Skowron, 1972
	Hamując ciekawość, gwardziści wyprężyli się na widok gubernatora, lecz on nie odpowiedział na salut, a mijający ich koledzy zamiast zagadać przyjaźnie, gapili się w dal. Równie nieobecne spojrzenia mieli marszałek i wódz Jeźdźców, Valdal. źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005
	Większość z nich uczestniczyła w wyprawie wojennej Szamila na Dagestan. Łatwo można ich było rozpoznać. Wydawali się doroślejsi. Zdradzały to ich twarze, dziwnie spokojne, jakby trochę nieobecne, i gesty , powolniejsze, dostojne. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Wieże z kamienia, 2004
	Jedni ziewali otwarcie, inni patrzyli nieobecnym, otępiałym wzrokiem na nauczycielkę. Jej pozbawione koloru włosy i starannie zapięty pod szyją sweter zlewały się w zadziwiającą całość z tablicą, na której niewypłukana gąbka pozostawiła szerokie maźnięcia. źródło: NKJP: Agnieszka Górska: Okrążanie ciszy, 2004

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	nieobecny	nieobecny	nieobecny	nieobecne	nieobecna
D.	nieobecnego	nieobecnego	nieobecnego	nieobecnego	nieobecnej
C.	nieobecnemu	nieobecnemu	nieobecnemu	nieobecnemu	nieobecnej
B.	nieobecnego	nieobecnego	nieobecny	nieobecne	nieobecną
N.	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym	nieobecną
Ms.	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnej
W.	nieobecny	nieobecny	nieobecny	nieobecne	nieobecna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	nieobecni	nieobecni	nieobecne	nieobecne
D.	nieobecnych	nieobecnych	nieobecnych	nieobecnych
C.	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym
B.	nieobecnych	nieobecnych	nieobecnych	nieobecne
N.	nieobecnymi	nieobecnymi	nieobecnymi	nieobecnymi
Ms.	nieobecnych	nieobecnych	nieobecnych	nieobecnych
W.	nieobecni	nieobecni	nieobecne	nieobecne

4. zmarły

Definicja

książk.

taki, który już nie żyje

Noty o użyciu

Używane często w znaczeniu 'osoba, która umarła', np. wielcy nieobecni polskiej poezji.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

Relacje znaczeniowe

synonimy:

umarły, zgasły, zmarły

Cytaty

Tak symbolicznie zatytułowane listopadowe koncerty pragną wzmacniać pamięć o wybitnych poznańskich artystach - żyjących, ale i o już nieobecnych.

źródło: NKJP: Tadeusz Szantruczek: Wrocław Poznaniowi, Gazeta Poznańska, 2002-11-12

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	nieobecny	nieobecny	nieobecny	nieobecne	nieobecna
D.	nieobecnego	nieobecnego	nieobecnego	nieobecnego	nieobecnej
C.	nieobecnemu	nieobecnemu	nieobecnemu	nieobecnemu	nieobecnej
B.	nieobecnego	nieobecnego	nieobecny	nieobecne	nieobecną
N.	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym	nieobecną
Ms.	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnej
W.	nieobecny	nieobecny	nieobecny	nieobecne	nieobecna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	nieobecni	nieobecni	nieobecne	nieobecne
D.	nieobecnych	nieobecnych	nieobecnych	nieobecnych
C.	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym	nieobecnym
B.	nieobecnych	nieobecnych	nieobecnych	nieobecne
N.	nieobecnymi	nieobecnymi	nieobecnymi	nieobecnymi
Ms.	nieobecnych	nieobecnych	nieobecnych	nieobecnych
W.	nieobecni	nieobecni	nieobecne	nieobecne

Data ostatniej modyfikacji: 04.06.2014