UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ujawnić

Chronologizacja

SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. jawny

1. tajemnicę

Definicja

sprawić, że to, co dotychczas było utrzymywane w tajemnicy, stało się znane innym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wyjawić
antonimy:  zataić

Połączenia

  • komisja, kontrola, policja, prasa ujawniła; dziennikarz, poseł, świadek ujawnił coś
  • ujawnić dane, dochody, dokumenty, fakty, informacje, kulisy czegoś, nazwiska, okoliczności czegoś, czyjeś plany, czyjeś pochodzenie, prawdę, proceder, stan majątkowy, swoją tożsamość, tajemnicę państwową, źródła czegoś
  • ujawnić dziennikarzom, prasie
  • ujawnić przed komisją, przed opinią publiczną, przed organami ścigania, przed sądem
  • ujawnić w mediach, w sprawozdaniu
  • ujawnić mimochodem, mimowolnie
  • bać się ujawnić; (nie) chcieć ujawnić; trzeba, wolno ujawnić; domagać się ujawnienia

Cytaty

Niemiecki urząd ochrony państwa ujawnił imię i nazwisko agenta.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 07.07.1994

Papieski sekretarz ujawnił dziennikarzom [...], że papież będzie obserwował mecz na telebimie razem z kilkoma kardynałami.

źródło: KWSJP: kaz: Sportowy rozłam w Watykanie, Super Express, 2006

Po spotkaniu odbyła się konfrontacja, która ujawniła, że dwóch zawodników gości grało bez uprawnień.

źródło: NKJP: (RCZ): Młodzieżowy futbol, Dziennik Polski, 2002-09-11

Prezes [...] nie chce ujawnić, jak duże jest zadłużenie firmy. Zapewnia jednak, że w tym roku [...] wypracuje zysk.

źródło: NKJP: Monika Kluf: Krok do przodu, Nowa Trybuna Opolska, 2006

Centralna Agencja Wywiadowcza (CIA) nie potrafiła do tej pory zebrać dowodów, bezspornie potwierdzających bezpośrednie powiązania irackiego przywódcy Saddama Husajna ze światowym terroryzmem - ujawnia dziennik „Washington Post”.

źródło: NKJP: Cudzym Słowem, Dziennik Polski, 2002-09-11

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ujawnię
ujawnimy
2 os. ujawnisz
ujawnicie
3 os. ujawni
ujawnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ujawniłem
+(e)m ujawnił
ujawniłam
+(e)m ujawniła
ujawniłom
+(e)m ujawniło
ujawniliśmy
+(e)śmy ujawnili
ujawniłyśmy
+(e)śmy ujawniły
2 os. ujawniłeś
+(e)ś ujawnił
ujawniłaś
+(e)ś ujawniła
ujawniłoś
+(e)ś ujawniło
ujawniliście
+(e)ście ujawnili
ujawniłyście
+(e)ście ujawniły
3 os. ujawnił
ujawniła
ujawniło
ujawnili
ujawniły

bezosobnik: ujawniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ujawnijmy
2 os. ujawnij
ujawnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ujawniłbym
bym ujawnił
ujawniłabym
bym ujawniła
ujawniłobym
bym ujawniło
ujawnilibyśmy
byśmy ujawnili
ujawniłybyśmy
byśmy ujawniły
2 os. ujawniłbyś
byś ujawnił
ujawniłabyś
byś ujawniła
ujawniłobyś
byś ujawniło
ujawnilibyście
byście ujawnili
ujawniłybyście
byście ujawniły
3 os. ujawniłby
by ujawnił
ujawniłaby
by ujawniła
ujawniłoby
by ujawniło
ujawniliby
by ujawnili
ujawniłyby
by ujawniły

bezosobnik: ujawniono by

bezokolicznik: ujawnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ujawniwszy

gerundium: ujawnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ujawnienie
ujawnienia
D. ujawnienia
ujawnień
C. ujawnieniu
ujawnieniom
B. ujawnienie
ujawnienia
N. ujawnieniem
ujawnieniami
Ms. ujawnieniu
ujawnieniach
W. ujawnienie
ujawnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: ujawniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ujawniony
ujawniony
ujawniony
ujawnione
ujawniona
D. ujawnionego
ujawnionego
ujawnionego
ujawnionego
ujawnionej
C. ujawnionemu
ujawnionemu
ujawnionemu
ujawnionemu
ujawnionej
B. ujawnionego
ujawnionego
ujawniony
ujawnione
ujawnioną
N. ujawnionym
ujawnionym
ujawnionym
ujawnionym
ujawnioną
Ms. ujawnionym
ujawnionym
ujawnionym
ujawnionym
ujawnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ujawnieni
ujawnieni
ujawnione
ujawnione
D. ujawnionych
ujawnionych
ujawnionych
ujawnionych
C. ujawnionym
ujawnionym
ujawnionym
ujawnionym
B. ujawnionych
ujawnionych
ujawnionych
ujawnione
N. ujawnionymi
ujawnionymi
ujawnionymi
ujawnionymi
Ms. ujawnionych
ujawnionych
ujawnionych
ujawnionych

odpowiednik aspektowy: ujawniać

Składnia

bez ograniczeń + ujawnić +
CO + (KOMU)
bez ograniczeń + ujawnić +
(KOMU) + że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
Rzosobowy + ujawnić +
MOWA WPROST

2. istnienie czegoś

Definicja

stwierdzić istnienie czegoś, o czym dotąd nie wiedziano

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • analizy, badania ujawniły coś
  • ujawnić błędy, braki, istnienie czegoś, mankamenty, nieprawidłowości, obecność, przyczyny czegoś, szczegóły, tendencje

Cytaty

Sekcja rozwiała wszelkie wątpliwości i ujawniła przyczyny jego śmierci.

źródło: NKJP: Benzyna w górę, 1998

W 11 pojazdach policjanci ujawnili usterki techniczne - mówi Arkadiusz Śniadek z sekcji ruchu drogowego oświęcimskiej KPP.

źródło: NKJP: (BK): Drogówka w akcji, Dziennik Polski, 2001-07-25

Dokładne badania ujawniły przyczyny szwankowania radarowych wysokościomierzy.

źródło: KWSJP: Jacek Jania: Zrozumieć lodowce, 1988

Analiza wykonana w ostatnich latach w Stanach Zjednoczonych ujawniła, że wiele operacji (zwłaszcza drogich) przeprowadzano niepotrzebnie.

źródło: KWSJP: Bożena Kastory: Apteka strachu, Wprost, 1999, nr 28/11

Jeremiasz z narażeniem życia występował ostro przeciwko fanatykom politycznym […]. Niebawem wydarzenia ujawniły, jak słuszne i rozsądne było jego stanowisko.

źródło: KWSJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ujawnię
ujawnimy
2 os. ujawnisz
ujawnicie
3 os. ujawni
ujawnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ujawniłem
+(e)m ujawnił
ujawniłam
+(e)m ujawniła
ujawniłom
+(e)m ujawniło
ujawniliśmy
+(e)śmy ujawnili
ujawniłyśmy
+(e)śmy ujawniły
2 os. ujawniłeś
+(e)ś ujawnił
ujawniłaś
+(e)ś ujawniła
ujawniłoś
+(e)ś ujawniło
ujawniliście
+(e)ście ujawnili
ujawniłyście
+(e)ście ujawniły
3 os. ujawnił
ujawniła
ujawniło
ujawnili
ujawniły

bezosobnik: ujawniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ujawnijmy
2 os. ujawnij
ujawnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ujawniłbym
bym ujawnił
ujawniłabym
bym ujawniła
ujawniłobym
bym ujawniło
ujawnilibyśmy
byśmy ujawnili
ujawniłybyśmy
byśmy ujawniły
2 os. ujawniłbyś
byś ujawnił
ujawniłabyś
byś ujawniła
ujawniłobyś
byś ujawniło
ujawnilibyście
byście ujawnili
ujawniłybyście
byście ujawniły
3 os. ujawniłby
by ujawnił
ujawniłaby
by ujawniła
ujawniłoby
by ujawniło
ujawniliby
by ujawnili
ujawniłyby
by ujawniły

bezosobnik: ujawniono by

bezokolicznik: ujawnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ujawniwszy

gerundium: ujawnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ujawnienie
ujawnienia
D. ujawnienia
ujawnień
C. ujawnieniu
ujawnieniom
B. ujawnienie
ujawnienia
N. ujawnieniem
ujawnieniami
Ms. ujawnieniu
ujawnieniach
W. ujawnienie
ujawnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: ujawniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ujawniony
ujawniony
ujawniony
ujawnione
ujawniona
D. ujawnionego
ujawnionego
ujawnionego
ujawnionego
ujawnionej
C. ujawnionemu
ujawnionemu
ujawnionemu
ujawnionemu
ujawnionej
B. ujawnionego
ujawnionego
ujawniony
ujawnione
ujawnioną
N. ujawnionym
ujawnionym
ujawnionym
ujawnionym
ujawnioną
Ms. ujawnionym
ujawnionym
ujawnionym
ujawnionym
ujawnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ujawnieni
ujawnieni
ujawnione
ujawnione
D. ujawnionych
ujawnionych
ujawnionych
ujawnionych
C. ujawnionym
ujawnionym
ujawnionym
ujawnionym
B. ujawnionych
ujawnionych
ujawnionych
ujawnione
N. ujawnionymi
ujawnionymi
ujawnionymi
ujawnionymi
Ms. ujawnionych
ujawnionych
ujawnionych
ujawnionych

odpowiednik aspektowy: ujawniać

Składnia

bez ograniczeń + ujawnić +
CO
bez ograniczeń + ujawnić +
że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

3. cechy

Definicja

okazać swoje uczucia, cechy lub stanowisko w jakiejś sprawie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  uzewnętrznić

Połączenia

  • ujawnić sympatię, poczucie humoru, swoje przekonania, talent, wiedzę
  • ujawnić mimochodem, mimowolnie

Cytaty

Zdążył tyle stworzyć, bo też jakże wcześnie objawił swój muzyczny geniusz - już w wieku czterech lat zadziwiał grą na fortepianie i skrzypcach, a niewiele później ujawnił talent kompozytorski.

źródło: NKJP: (wak): Mozart, Dziennik Polski, 2000-04-08

Leader, który wyłoni się na pustyni, może szybko awansować po powrocie do kraju. Ujawni predyspozycje, z którymi wcześniej się nie zdradził.

źródło: KJ PWN: Polityka, 2000

Pochłonięty inwokacjami kierowanymi do duchów, nie odczuwał bólu, a poza tym - jako prawdziwy Indianin - nie mógł przecież ujawnić żadnej słabości wobec swych braci.

źródło: KJ PWN: Zbigniew Teplicki: Wielcy Indianie Ameryki Północnej, 1994

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ujawnię
ujawnimy
2 os. ujawnisz
ujawnicie
3 os. ujawni
ujawnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ujawniłem
+(e)m ujawnił
ujawniłam
+(e)m ujawniła
ujawniłom
+(e)m ujawniło
ujawniliśmy
+(e)śmy ujawnili
ujawniłyśmy
+(e)śmy ujawniły
2 os. ujawniłeś
+(e)ś ujawnił
ujawniłaś
+(e)ś ujawniła
ujawniłoś
+(e)ś ujawniło
ujawniliście
+(e)ście ujawnili
ujawniłyście
+(e)ście ujawniły
3 os. ujawnił
ujawniła
ujawniło
ujawnili
ujawniły

bezosobnik: ujawniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ujawnijmy
2 os. ujawnij
ujawnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ujawniłbym
bym ujawnił
ujawniłabym
bym ujawniła
ujawniłobym
bym ujawniło
ujawnilibyśmy
byśmy ujawnili
ujawniłybyśmy
byśmy ujawniły
2 os. ujawniłbyś
byś ujawnił
ujawniłabyś
byś ujawniła
ujawniłobyś
byś ujawniło
ujawnilibyście
byście ujawnili
ujawniłybyście
byście ujawniły
3 os. ujawniłby
by ujawnił
ujawniłaby
by ujawniła
ujawniłoby
by ujawniło
ujawniliby
by ujawnili
ujawniłyby
by ujawniły

bezosobnik: ujawniono by

bezokolicznik: ujawnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ujawniwszy

gerundium: ujawnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ujawnienie
ujawnienia
D. ujawnienia
ujawnień
C. ujawnieniu
ujawnieniom
B. ujawnienie
ujawnienia
N. ujawnieniem
ujawnieniami
Ms. ujawnieniu
ujawnieniach
W. ujawnienie
ujawnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: ujawniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ujawniony
ujawniony
ujawniony
ujawnione
ujawniona
D. ujawnionego
ujawnionego
ujawnionego
ujawnionego
ujawnionej
C. ujawnionemu
ujawnionemu
ujawnionemu
ujawnionemu
ujawnionej
B. ujawnionego
ujawnionego
ujawniony
ujawnione
ujawnioną
N. ujawnionym
ujawnionym
ujawnionym
ujawnionym
ujawnioną
Ms. ujawnionym
ujawnionym
ujawnionym
ujawnionym
ujawnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ujawnieni
ujawnieni
ujawnione
ujawnione
D. ujawnionych
ujawnionych
ujawnionych
ujawnionych
C. ujawnionym
ujawnionym
ujawnionym
ujawnionym
B. ujawnionych
ujawnionych
ujawnionych
ujawnione
N. ujawnionymi
ujawnionymi
ujawnionymi
ujawnionymi
Ms. ujawnionych
ujawnionych
ujawnionych
ujawnionych

odpowiednik aspektowy: ujawniać

Składnia

Rz osobowy + ujawnić +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 19.03.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json