Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. kazać
1. w książce
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
ATEMATYCZNY
Połączenia
- ukazać możliwości, piękno, postęp, prawdę, skalę jakiegoś zjawiska, swój stosunek do czegoś, trudności
- ukazać na przykładzie
- starać się ukazać
- próba, sposób ukazania czegoś
Cytaty
|
Żaden [...] utwór poetycki brany w pojedynkę nie jest zdolny ukazać całej filozofii i całej postawy myślowej twórcy. źródło: NKJP: Kazimierz Wyka: Rzecz wyobraźni, 1997 |
|
|
Pierwsze zagraniczne podróże ukazały mu całą przewagę nowoczesnego systemu czynszowego nad zacofaną gospodarką pańszczyźnianą. źródło: NKJP: Marian Brandys: Nieznany Książę Poniatowski, 1996 |
|
|
Rozwój przemysłu japońskiego ukazany został światu na wystawie powszechnej w Paryżu w 1900 r. źródło: NKJP: Janusz Pajewski: Historia powszechna 1871-1918, 1994 |
|
|
W pierwszej części rozdziału ukazałem, iż Kościół bardzo zachęcał do uczestnictwa w wyborach. źródło: NKJP: Jacek Raciborski: Polskie wybory. Zachowania wyborcze społeczeństwa polskiego w latach 1989-1995, 1997 |
|
|
Pierwsze koncepcje sterowania procesem syntezy w skali makro zostały prawdopodobnie zainspirowane próbnym wybuchem bomby wodorowej, który ukazał, jak niewyobrażalną moc wyzwala ta reakcja. źródło: NKJP: Włodzimierz Kusch: Co o promieniowaniu wiedzieć powinniśmy, 1999 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
ukażę |
ukażemy |
|||
| 2 os. |
ukażesz |
ukażecie |
|||
| 3 os. |
ukaże |
ukażą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ukazałem +(e)m ukazał |
ukazałam +(e)m ukazała |
ukazałom +(e)m ukazało |
ukazaliśmy +(e)śmy ukazali |
ukazałyśmy +(e)śmy ukazały |
| 2 os. |
ukazałeś +(e)ś ukazał |
ukazałaś +(e)ś ukazała |
ukazałoś +(e)ś ukazało |
ukazaliście +(e)ście ukazali |
ukazałyście +(e)ście ukazały |
| 3 os. |
ukazał |
ukazała |
ukazało |
ukazali |
ukazały |
bezosobnik: ukazano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
ukażmy |
|
| 2 os. |
ukaż |
ukażcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ukazałbym bym ukazał |
ukazałabym bym ukazała |
ukazałobym bym ukazało |
ukazalibyśmy byśmy ukazali |
ukazałybyśmy byśmy ukazały |
| 2 os. |
ukazałbyś byś ukazał |
ukazałabyś byś ukazała |
ukazałobyś byś ukazało |
ukazalibyście byście ukazali |
ukazałybyście byście ukazały |
| 3 os. |
ukazałby by ukazał |
ukazałaby by ukazała |
ukazałoby by ukazało |
ukazaliby by ukazali |
ukazałyby by ukazały |
bezosobnik: ukazano by
bezokolicznik: ukazać
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
ukazawszy
gerundium: ukazanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | ukazanie |
ukazania |
| D. | ukazania |
ukazań |
| C. | ukazaniu |
ukazaniom |
| B. | ukazanie |
ukazania |
| N. | ukazaniem |
ukazaniami |
| Ms. | ukazaniu |
ukazaniach |
| W. | ukazanie |
ukazania |
imiesłów przymiotnikowy bierny: ukazany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | ukazany |
ukazany |
ukazany |
ukazane |
ukazana |
| D. | ukazanego |
ukazanego |
ukazanego |
ukazanego |
ukazanej |
| C. | ukazanemu |
ukazanemu |
ukazanemu |
ukazanemu |
ukazanej |
| B. | ukazanego |
ukazanego |
ukazany |
ukazane |
ukazaną |
| N. | ukazanym |
ukazanym |
ukazanym |
ukazanym |
ukazaną |
| Ms. | ukazanym |
ukazanym |
ukazanym |
ukazanym |
ukazanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | ukazani |
ukazani |
ukazane |
ukazane |
| D. | ukazanych |
ukazanych |
ukazanych |
ukazanych |
| C. | ukazanym |
ukazanym |
ukazanym |
ukazanym |
| B. | ukazanych |
ukazanych |
ukazanych |
ukazane |
| N. | ukazanymi |
ukazanymi |
ukazanymi |
ukazanymi |
| Ms. | ukazanych |
ukazanych |
ukazanych |
ukazanych |
odpowiednik aspektowy: ukazywać
Składnia
|
+ | ukazać | + |
(KOMU) +
KOGO/CO
|
|
+ | ukazać | + |
(KOMU) +
że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
|
2. ręką
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
Cytaty
|
Podniósł twarz trójkątną, ukazał spod wąsów drobne, kocie zęby w uśmiechu podobnym do grymasu. źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966 |
|
|
Melchizedech ukazał dłonią oba wzgórza. źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952 |
|
|
Dyrektor dystyngowanym ruchem podciągając mankiet ukazał złoty kwadratowy zegarek ze stoperem i kalendarzem. - Dziewiąta godzina, ależ nam zleciało! źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997 |
|
|
Wśród iskier porannej rosy mistrz ukazał mi śnieżnobiały dziewięćsił, spoczywający na rozecie pierzastych liści. Objaśnił, jak użyć tej [...] rośliny na przeróżne ludzkie choroby. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
ukażę |
ukażemy |
|||
| 2 os. |
ukażesz |
ukażecie |
|||
| 3 os. |
ukaże |
ukażą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ukazałem +(e)m ukazał |
ukazałam +(e)m ukazała |
ukazałom +(e)m ukazało |
ukazaliśmy +(e)śmy ukazali |
ukazałyśmy +(e)śmy ukazały |
| 2 os. |
ukazałeś +(e)ś ukazał |
ukazałaś +(e)ś ukazała |
ukazałoś +(e)ś ukazało |
ukazaliście +(e)ście ukazali |
ukazałyście +(e)ście ukazały |
| 3 os. |
ukazał |
ukazała |
ukazało |
ukazali |
ukazały |
bezosobnik: ukazano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
ukażmy |
|
| 2 os. |
ukaż |
ukażcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ukazałbym bym ukazał |
ukazałabym bym ukazała |
ukazałobym bym ukazało |
ukazalibyśmy byśmy ukazali |
ukazałybyśmy byśmy ukazały |
| 2 os. |
ukazałbyś byś ukazał |
ukazałabyś byś ukazała |
ukazałobyś byś ukazało |
ukazalibyście byście ukazali |
ukazałybyście byście ukazały |
| 3 os. |
ukazałby by ukazał |
ukazałaby by ukazała |
ukazałoby by ukazało |
ukazaliby by ukazali |
ukazałyby by ukazały |
bezosobnik: ukazano by
bezokolicznik: ukazać
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
ukazawszy
gerundium: ukazanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | ukazanie |
ukazania |
| D. | ukazania |
ukazań |
| C. | ukazaniu |
ukazaniom |
| B. | ukazanie |
ukazania |
| N. | ukazaniem |
ukazaniami |
| Ms. | ukazaniu |
ukazaniach |
| W. | ukazanie |
ukazania |
imiesłów przymiotnikowy bierny: ukazany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | ukazany |
ukazany |
ukazany |
ukazane |
ukazana |
| D. | ukazanego |
ukazanego |
ukazanego |
ukazanego |
ukazanej |
| C. | ukazanemu |
ukazanemu |
ukazanemu |
ukazanemu |
ukazanej |
| B. | ukazanego |
ukazanego |
ukazany |
ukazane |
ukazaną |
| N. | ukazanym |
ukazanym |
ukazanym |
ukazanym |
ukazaną |
| Ms. | ukazanym |
ukazanym |
ukazanym |
ukazanym |
ukazanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | ukazani |
ukazani |
ukazane |
ukazane |
| D. | ukazanych |
ukazanych |
ukazanych |
ukazanych |
| C. | ukazanym |
ukazanym |
ukazanym |
ukazanym |
| B. | ukazanych |
ukazanych |
ukazanych |
ukazane |
| N. | ukazanymi |
ukazanymi |
ukazanymi |
ukazanymi |
| Ms. | ukazanych |
ukazanych |
ukazanych |
ukazanych |
odpowiednik aspektowy: ukazywać
Składnia
| Rzosobowy | + | ukazać | + |
(KOMU) +
KOGO/CO
|