UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ukazać

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

Zob. kazać

1. w książce

Definicja

dać wyobrażenie o czymś

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • ukazać możliwości, piękno, postęp, prawdę, skalę jakiegoś zjawiska, swój stosunek do czegoś, trudności
  • ukazać na przykładzie
  • starać się ukazać
  • próba, sposób ukazania czegoś

Cytaty

Żaden [...] utwór poetycki brany w pojedynkę nie jest zdolny ukazać całej filozofii i całej postawy myślowej twórcy.

źródło: NKJP: Kazimierz Wyka: Rzecz wyobraźni, 1997

Pierwsze zagraniczne podróże ukazały mu całą przewagę nowoczesnego systemu czynszowego nad zacofaną gospodarką pańszczyźnianą.

źródło: NKJP: Marian Brandys: Nieznany Książę Poniatowski, 1996

Rozwój przemysłu japońskiego ukazany został światu na wystawie powszechnej w Paryżu w 1900 r.

źródło: NKJP: Janusz Pajewski: Historia powszechna 1871-1918, 1994

W pierwszej części rozdziału ukazałem, iż Kościół bardzo zachęcał do uczestnictwa w wyborach.

źródło: NKJP: Jacek Raciborski: Polskie wybory. Zachowania wyborcze społeczeństwa polskiego w latach 1989-1995, 1997

Pierwsze koncepcje sterowania procesem syntezy w skali makro zostały prawdopodobnie zainspirowane próbnym wybuchem bomby wodorowej, który ukazał, jak niewyobrażalną moc wyzwala ta reakcja.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kusch: Co o promieniowaniu wiedzieć powinniśmy, 1999

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ukażę
ukażemy
2 os. ukażesz
ukażecie
3 os. ukaże
ukażą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ukazałem
+(e)m ukazał
ukazałam
+(e)m ukazała
ukazałom
+(e)m ukazało
ukazaliśmy
+(e)śmy ukazali
ukazałyśmy
+(e)śmy ukazały
2 os. ukazałeś
+(e)ś ukazał
ukazałaś
+(e)ś ukazała
ukazałoś
+(e)ś ukazało
ukazaliście
+(e)ście ukazali
ukazałyście
+(e)ście ukazały
3 os. ukazał
ukazała
ukazało
ukazali
ukazały

bezosobnik: ukazano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ukażmy
2 os. ukaż
ukażcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ukazałbym
bym ukazał
ukazałabym
bym ukazała
ukazałobym
bym ukazało
ukazalibyśmy
byśmy ukazali
ukazałybyśmy
byśmy ukazały
2 os. ukazałbyś
byś ukazał
ukazałabyś
byś ukazała
ukazałobyś
byś ukazało
ukazalibyście
byście ukazali
ukazałybyście
byście ukazały
3 os. ukazałby
by ukazał
ukazałaby
by ukazała
ukazałoby
by ukazało
ukazaliby
by ukazali
ukazałyby
by ukazały

bezosobnik: ukazano by

bezokolicznik: ukazać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ukazawszy

gerundium: ukazanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ukazanie
ukazania
D. ukazania
ukazań
C. ukazaniu
ukazaniom
B. ukazanie
ukazania
N. ukazaniem
ukazaniami
Ms. ukazaniu
ukazaniach
W. ukazanie
ukazania

imiesłów przymiotnikowy bierny: ukazany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ukazany
ukazany
ukazany
ukazane
ukazana
D. ukazanego
ukazanego
ukazanego
ukazanego
ukazanej
C. ukazanemu
ukazanemu
ukazanemu
ukazanemu
ukazanej
B. ukazanego
ukazanego
ukazany
ukazane
ukazaną
N. ukazanym
ukazanym
ukazanym
ukazanym
ukazaną
Ms. ukazanym
ukazanym
ukazanym
ukazanym
ukazanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ukazani
ukazani
ukazane
ukazane
D. ukazanych
ukazanych
ukazanych
ukazanych
C. ukazanym
ukazanym
ukazanym
ukazanym
B. ukazanych
ukazanych
ukazanych
ukazane
N. ukazanymi
ukazanymi
ukazanymi
ukazanymi
Ms. ukazanych
ukazanych
ukazanych
ukazanych

odpowiednik aspektowy: ukazywać

Składnia

bez ograniczeń + ukazać +
(KOMU) + KOGO/CO
bez ograniczeń + ukazać +
(KOMU) + że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

2. ręką

Definicja

sprawić, że ktoś zobaczy coś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Cytaty

Podniósł twarz trójkątną, ukazał spod wąsów drobne, kocie zęby w uśmiechu podobnym do grymasu.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

Melchizedech ukazał dłonią oba wzgórza.
- Zowią je Ofel i Moriah - rzekł.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

Dyrektor dystyngowanym ruchem podciągając mankiet ukazał złoty kwadratowy zegarek ze stoperem i kalendarzem. - Dziewiąta godzina, ależ nam zleciało!

źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997

Wśród iskier porannej rosy mistrz ukazał mi śnieżnobiały dziewięćsił, spoczywający na rozecie pierzastych liści. Objaśnił, jak użyć tej [...] rośliny na przeróżne ludzkie choroby.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ukażę
ukażemy
2 os. ukażesz
ukażecie
3 os. ukaże
ukażą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ukazałem
+(e)m ukazał
ukazałam
+(e)m ukazała
ukazałom
+(e)m ukazało
ukazaliśmy
+(e)śmy ukazali
ukazałyśmy
+(e)śmy ukazały
2 os. ukazałeś
+(e)ś ukazał
ukazałaś
+(e)ś ukazała
ukazałoś
+(e)ś ukazało
ukazaliście
+(e)ście ukazali
ukazałyście
+(e)ście ukazały
3 os. ukazał
ukazała
ukazało
ukazali
ukazały

bezosobnik: ukazano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ukażmy
2 os. ukaż
ukażcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ukazałbym
bym ukazał
ukazałabym
bym ukazała
ukazałobym
bym ukazało
ukazalibyśmy
byśmy ukazali
ukazałybyśmy
byśmy ukazały
2 os. ukazałbyś
byś ukazał
ukazałabyś
byś ukazała
ukazałobyś
byś ukazało
ukazalibyście
byście ukazali
ukazałybyście
byście ukazały
3 os. ukazałby
by ukazał
ukazałaby
by ukazała
ukazałoby
by ukazało
ukazaliby
by ukazali
ukazałyby
by ukazały

bezosobnik: ukazano by

bezokolicznik: ukazać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ukazawszy

gerundium: ukazanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ukazanie
ukazania
D. ukazania
ukazań
C. ukazaniu
ukazaniom
B. ukazanie
ukazania
N. ukazaniem
ukazaniami
Ms. ukazaniu
ukazaniach
W. ukazanie
ukazania

imiesłów przymiotnikowy bierny: ukazany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ukazany
ukazany
ukazany
ukazane
ukazana
D. ukazanego
ukazanego
ukazanego
ukazanego
ukazanej
C. ukazanemu
ukazanemu
ukazanemu
ukazanemu
ukazanej
B. ukazanego
ukazanego
ukazany
ukazane
ukazaną
N. ukazanym
ukazanym
ukazanym
ukazanym
ukazaną
Ms. ukazanym
ukazanym
ukazanym
ukazanym
ukazanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ukazani
ukazani
ukazane
ukazane
D. ukazanych
ukazanych
ukazanych
ukazanych
C. ukazanym
ukazanym
ukazanym
ukazanym
B. ukazanych
ukazanych
ukazanych
ukazane
N. ukazanymi
ukazanymi
ukazanymi
ukazanymi
Ms. ukazanych
ukazanych
ukazanych
ukazanych

odpowiednik aspektowy: ukazywać

Składnia

Rzosobowy + ukazać +
(KOMU) + KOGO/CO
Data ostatniej modyfikacji: 25.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json