Chronologizacja
Pochodzenie
ogsł. *zastǫpъ 'wejście, wstąpienie; ci, którzy wchodzą, wstępują gdzieś, do czegoś'
Od: przedrostkowego czasownika *za-stǫpiti 'wejść, wstąpić'; por. stąpać
1. harcerzy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata organizacje/placówki opiekuńcze i kulturalne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | jednostka |
Połączenia
- zastępy harcerskie
- zastęp harcerzy, skautów
- zastępy i drużyny, drużyny i zastępy
- zbiórka zastępu
Cytaty
|
O ile wcześniej na zbiórkach zastępów poznawano ogólną wiedzę o harcerstwie, podstawowe techniki - teraz większość harcerzy i harcerek wie, co jest ich „konikiem” - jedni lubią terenoznawstwo, inni są najlepsi w pierwszej pomocy. źródło: NKJP: Joanna Czopowicz: Zmieniaj świat..., Czuwaj, 2004-12 |
|
|
Dom Kultury w Sławnie gościł zastępy harcerskie, które uczestniczyły w II Przeglądzie Harcerskich Form Artystycznych Gama 99. źródło: NKJP: (ER): Przegląd dla harcerzy, Dziennik Słupski, 1999-05-21 |
|
|
Sporadycznie podejmowano próby organizowania młodzieży niemieckiej, np. w 1934 r. przy II ŁDH im. W. Łukasińskiego utworzony został zastęp składający się z chłopców narodowości niemieckiej. Jednak po odejściu zastępowego wkrótce się rozpadł. źródło: NKJP: Krzysztof Jurek: Lilijka i łódka - Historia harcerstwa łódzkiego do 1939 roku, 2006 |
|
|
Proporce drużyn i proporczyki zastępów są symbolem obrzędowym drużyn i zastępów. Drużyny i zastępy występują ze swoimi proporcami i proporczykami na zbiórkach, apelach i w innych chwilach życia drużyny czy zastępu. Tradycje drużyn czy zastępów określają sposób postępowania z proporcami drużyn i proporczykami zastępu. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Pierwszy natomiast zastęp skautów pojawił się na Miechowszczyźnie podczas wakacji roku 1915, założony prawdopodobnie przez jednego z harcerzy I Kieleckiej Drużyny Skautowskiej. źródło: NKJP: Najpierw byli skauci w Kozłowie, Dziennik Polski, 1999-10-23 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | zastęp |
zastępy |
|
| D. | zastępu |
zastępów |
|
| C. | zastępowi |
zastępom |
|
| B. | zastęp |
zastępy |
|
| N. | zastępem |
zastępami |
|
| Ms. | zastępie |
zastępach |
|
| W. | zastępie |
zastępy |
Składnia
|
+ | zastęp | + |
(KOGO)
|
2. ochotników
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa policja i inne służby mundurowe
Połączenia
- zastęp gaśniczy; zastępy ratownicze, strażackie
- kilka zastępów
- zastęp ochotników, ratowników, strażaków; jednostki ratowniczo-gaśniczej, Ochotniczej Straży Pożarnej, ratownictwa drogowego (górniczego, technicznego, wodnego)
- dowódca; działania zastępu kogoś
- zastęp (jakiś/kogoś) gasił pożar, interweniował, uczestniczył w akcji, usuwał coś, wypompował wodę
Cytaty
|
Ogólnie w gaszeniu pożarów brało udział około 110 zastępów strażackich w składzie blisko 1600 strażaków. źródło: NKJP: (dam): Interwencji przybywa, Gazeta Krakowska, 2003-09-25 |
|
|
- Jak długo pracuje pan w straży i na jakich stanowiskach? - Około 10 lat. Przez kilka tygodni byłem dowódcą zastępu jednostki ratowniczo-gaśniczej. źródło: NKJP: Iwona Orszulak: Do pożaru i za biurkiem, Dziennik Malborski, 2000-05-19 |
|
|
Jak działa system ratownictwa w kopalni? Na każdej zmianie pod ziemię zjeżdżają ze specjalistycznym sprzętem dwa pięcioosobowe zastępy ratowników. Oni są oddelegowani do prac zabezpieczających, np. budowania tam. Pozostali ratownicy pracują w oddziałach. Z zastępami ratowniczymi na dole kontakt ma dyspozytor. W razie zdarzenia wysyła ich w pierwszym rzędzie do akcji i rozpoczyna mobilizację [...] źródło: NKJP: Aldona Minorczyk-Cichy, Sławomir Cichy: Przegraliśmy sami ze sobą, Dziennik Zachodni, 2009-09-21 |
|
|
Wypadek zdarzył się w powiecie średzkim, ale nie obowiązuje rejonizacja, zwłaszcza, że chodzi tu o życie ludzkie. Karetka z Jarocina oraz zastęp ratownictwa drogowego szybciej dojedzie w te rejony z Jarocina, niż ze Środy Wlkp. – relacjonuje kpt. Adam Łuczak. źródło: NKJP: Teresa Masłowska: Zawsze są gotowi nieść pomoc, Gazeta Poznańska, 2003-06-13 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | zastęp |
zastępy |
|
| D. | zastępu |
zastępów |
|
| C. | zastępowi |
zastępom |
|
| B. | zastęp |
zastępy |
|
| N. | zastępem |
zastępami |
|
| Ms. | zastępie |
zastępach |
|
| W. | zastępie |
zastępy |
Składnia
|
|
+ | zastęp | + |
KOGO/CZEGO
|
3. bezrobotnych
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości
Połączenia
- wielki zastęp kogoś; całe, liczne, niezliczone, ogromne; zbrojne; anielskie; kolejne, nowe, pierwsze zastępy; zastępy niebieskie
- zastępy bezrobotnych, czytelników, ludzi, młodzieży, pracowników, wiernych, wrogów; aniołów, świętych
- przybyły, ruszyły; rosły zastępy
Cytaty
|
Potrafił skupić wokół siebie zastępy młodzieży i zaszczepić w nich ideę niesienia pomocy ludziom starszym, opuszczonym, niedołężnym. źródło: NKJP: (xx): Czytelnicy i kapituła, Dziennik Bałtycki, 2002-01-28 |
|
|
Ty, Boże, wszystko powołałeś do istnienia przez Swego Jednorodzonego Syna. Najpierw aniołów i wszystkie zastępy anielskie, a po tym wszystkim stworzyłeś świat widzialny i wszystko, co w nim się znajduje. źródło: NKJP: Tadeusz Loska SJ: Wszystkie moje źródła są w Tobie: nabożeństwa eucharystyczne: godziny święte-spotkania modlitewne. Tom 2, 1999 |
|
|
Nie jestem pewien, czy dziś w Polsce - gdzie mamy prawie 3 miliony bezrobotnych, a rzesza emerytów i rencistów jest większa od liczby osób pracujących - najważniejszą sprawą jest likwidacja funkcjonujących stanowisk pracy i dalsze powiększanie zastępu bezrobotnych i emerytów (w likwidowanych kopalniach przewidywane są wcześniejsze emerytury). źródło: NKJP: Kazimierz Służewski: Zostawmy górnictwo fachowcom!, Gazeta Wyborcza, 1993-08-24 |
|
|
Przez karty powieści przewijają się zastępy postaci historycznych. źródło: NKJP: Miłosz Cybowski: Prawie jak Orlando Bloom, Esensja, nr 08, 2009-10-12 |
|
|
Przez wieki przy tym kościele istniała sławna na całą Kretę szkoła ikonograficzna, w której nauki pobierały niezliczone zastępy malarzy, wśród nich Michael Damaskinos i El Greco, czyli Domenikos Theotokopulos. źródło: NKJP: Jan Gać: Grecja kulturowy przewodnik po Grecji bizantyńskiej, 2007 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | zastęp |
zastępy |
|
| D. | zastępu |
zastępów |
|
| C. | zastępowi |
zastępom |
|
| B. | zastęp |
zastępy |
|
| N. | zastępem |
zastępami |
|
| Ms. | zastępie |
zastępach |
|
| W. | zastępie |
zastępy |
Inne uwagi
Zwykle lm
Składnia
|
|
+ | zastęp | + |
KOGO
|
4. konny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport dyscypliny, imprezy i rozgrywki sportowe
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt
Połączenia
- zastęp konny
- jazda w zastępie
Cytaty
|
Rajd trwa 6 dni, w trakcie których trzeba pokonać trasę około 30 kilometrów. Konnemu zastępowi zawsze towarzyszy bryczka, na której jadą osoby nie jeżdżące, albo jeźdźcy, którzy poczuli się zmęczeni. źródło: NKJP: Magiczna Czajkówka, Polska Głos Wielkopolski, 2003-10-22 |
|
|
Małe zastępy konne nie niszczą środowiska. Mało tego, konie mogłyby na wiele sposobów pomóc w ochronie Puszczy. źródło: Internet: www.3rzeki.pl |
|
|
Sporo osób jeździ tam gdzie ja, więc dosyć często jeżdżę w zastępie, ale są dobrzy instruktorzy. Zamieniamy się kolejnością, nie jest tak, że jedna osoba cały czas prowadzi, nie jest też tak, że cały czas jest zastęp, np. dzisiaj przez jakiś czas jeździliśmy w grupie, ale nie w zastępie (np. jeździliśmy w różne strony, po drugim śladzie itp.). źródło: Internet: zapytaj.onet.pl |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | zastęp |
zastępy |
|
| D. | zastępu |
zastępów |
|
| C. | zastępowi |
zastępom |
|
| B. | zastęp |
zastępy |
|
| N. | zastępem |
zastępami |
|
| Ms. | zastępie |
zastępach |
|
| W. | zastępie |
zastępy |