UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

taśma

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. taśma
taśmy
D. taśmy
taśm
C. taśmie
taśmom
B. taśmę
taśmy
N. taśmą
taśmami
Ms. taśmie
taśmach
W. taśmo
taśmy

Pochodzenie

osm.-tur. tasma 'obroża, rzemień'

1. pas materiału

Definicja

długi pas wykonywany z różnego rodzaju materiałów, służący do różnych celów

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca materiały i narzędzia pracy

Połączenia

  • metalowa, papierowa, plastikowa; długa, szeroka, wąska; biało-czerwona, czarna, szara…; bezbarwna, kolorowa, przezroczysta; samoprzylepna, specjalna; zużyta; policyjna taśma; taśma gumowa, stalowa; dylatacyjna, izolacyjna, malarska; ostrzegawcza; miernicza; walcowana
  • blachy i taśmy
  • rolki; koniec; ileś metrów taśmy; fabryka, produkcja, walcownia taśm
  • przeciąć, zerwać taśmę
  • ogrodzić, okleić, skrępować, zabezpieczyć, zakleić; zakneblować taśmą kogoś; coś oblepione, ogrodzone, oklejone, owinięte, posklejane, pozaklejane, zabezpieczone, zaklejone; coś skrępowane, ktoś skrępowany taśmą

Cytaty

Przed rozpoczęciem tynkowania należy osłonić folią i samoprzylepną taśmą malarską wszystkie miejsca, które nie będą pokryte zaprawą [...].

źródło: NKJP: (E): Fantazja na ścianach, Dziennik Polski - 2001-01-03

Walcowanie może odbywać się również na zimno. Tym sposobem produkuje się blachy i taśmy.

źródło: NKJP: Bronisław Bartkiewicz: Oczyszczanie ścieków przemysłowych, 2002

Firmę X interesują osoby do pracy w dziale w produkcji taśm samoprzylepnych budowlanych oraz do pracy w dziale magazynowym.

źródło: NKJP: Marzena Lipka: Przyjmą nawet bez doświadczenia, Echo Dnia, 2007-05-23

Próbował przeciąć taśmę, którą skrępowano mu ręce.

źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Wilcza wyspa, 2006

Kartony były zaklejone taśmą do pakowania.

źródło: NKJP: Remigiusz Grzela: Bądź moim Bogiem (?), 2007

2.a w kasecie

Definicja

pasek o właściwościach magnetycznych lub światłoczułych, na którym można zapisywać dźwięk lub obraz

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn

Połączenia

  • celuloidowa; wąska; analogowa, cyfrowa, filmowa, magnetyczna; nagrana, przesuwająca się taśma; taśma filmowa, magnetofonowa, magnetowidowa; światłoczuła; VHS
  • ileś kilometrów, km, metrów taśmy
  • film, głos, muzyka, podkład; nagranie, zapis z taśmy
  • szpule z taśmą
  • nagrania, zapis; film, głos, rozmowa; dowód na taśmie
  • taśma kręci się, zacina się
  • nagrać/nagrywać na taśmę; nagranie na taśmę; coś nagrane/nagrywane na taśmę
  • dokumentować, nagrać/nagrywać, utrwalić, uwiecznić, zapisać, rejestrować, zarejestrować na taśmie coś; coś nagrane/nagrywane, rejestrowane, utrwalone/utrwalane, uwiecznione, zapisane, zarejestrowane na taśmie

Cytaty

[...] Nagrania, które kiedyś były chlubą telewizji, a są na normalnych celuloidowych taśmach, za rok, za dwa przestaną istnieć.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 05.04.2002

Zwycięzca w kategorii młodych filmowców otrzyma od firmy Kodak parę kilometrów taśmy na nowe dzieło.

źródło: NKJP: Anna Żebrowska: Wbrew przepowiedniom o śmierci kina XX Międzynarodowy Moskiewski Festiwal Filmowy ma komplety widzów, Gazeta Wyborcza, 1997-07-28

[...] Zapis z taśmy wideo (mecz rejestrowała stacja TV 24) pokazuje, że krążek odbił się od słupka i nie wpadł do siatki.

źródło: NKJP: Kamery wideo w bramce!, Dziennik Polski - Sport, 2003-10-02

Kiedy udało jej się wreszcie rozerwać sznurki i papiery, wewnątrz znalazła pudełko, w nim następne, a w środku płaską szpulę z taśmą magnetofonową.

źródło: NKJP: Anna Bolecka: Concerto d'amore, 2004

Przyjechał do Miami Beach, więc postanowiłem z nim porozmawiać, nagrać na taśmie jego wspomnienia.

źródło: NKJP: Marian Marzyński: Sennik polsko-żydowski, 2005

2.b nagranie

Definicja

kaseta lub szpula z taśmą magnetyczną, na której utrwalono konkretny materiał dźwiękowy lub dźwiękowo-wizualny

Noty o użyciu

Współcześnie używane także w stosunku do materiałów utrwalonych na innych nośnikach, np cyfrowych.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kaseta

Połączenia

  • archiwalne; amatorskie; oryginalne taśmy;
  • taśma matka
  • taśmy grozy, prawdy
  • taśmy z obrad, z podsłuchu, z przesłuchania, z rozmów; taśmy ze spotkań
  • taśma z zapisem; z głosem, z rozmową; taśmy z materiałem, z nagraniami; z filmem, z muzyką, z piosenkami
  • taśmy i kasety, taśmy i płyty
  • fragmenty, zawartość taśmy; emisja; oryginały taśm
  • cofnąć/cofać, nagrać, obejrzeć/oglądać, odsłuchać, przesłuchać, przewinąć taśmę; ujawnić taśmy; kopiowanie, odsłuchanie, przesłuchanie, ujawnienie/ujawnianie taśm
  • odtworzyć, puścić z taśmy coś; słuchać z taśmy czegoś; coś odtworzone, spisane z taśmy
  • oglądać na taśmie coś; coś znajduje się na taśmie

Cytaty

Od czasu do czasu ma możliwość na podstawie archiwalnych taśm obejrzeć spotkania z udziałem naszej reprezentacji.

źródło: NKJP: Marek Styka: Najpierw była podwórkowa piłka, Dziennik Polski, 2003-06-02

[...] Podstawowym i jedynym, podkreślam, jedynym dowodem materialnym jest taśma z podsłuchu rozmowy, którą przecież prokuratura otrzymała.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 10.07.2003

Po wręczeniu okupu przestępcy zwrócili państwu S. samochód. Policja jednak nie aresztowała W. ani jego wspólników. - Powiedzieli, że nie mają dowodów. Okazało się, że nie zrobili mu żadnego zdjęcia, nie mają też taśmy z podsłuchu - mówi pani S.

źródło: NKJP: Marek Wiatrak,Jak policja zasadzkę robiła, Gazeta Wyborcza , 1996-05-13

Głos można nagrać i odtworzyć z taśmy.

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Obłęd, 1980

3. produkcyjna

Definicja

urządzenie z ruchomym pasem umożliwiające przesuwanie przedmiotów, które na nim się znajdują

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł produkcja

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  urządzenie

Połączenia

  • taśma gumowa; montażowa, produkcyjna, przenośnikowa
  • taśmy fabryki, zakładów; przenośnika
  • taśma do produkcji czegoś
  • taśma w fabryce
  • robotnik; praca przy taśmie
  • zatrzymać taśmy
  • coś schodzi, zjeżdża z taśmy produkcyjnej; coś schodzące z taśmy
  • coś trafia na taśmy
  • pracować; stać przy taśmie; ktoś pracujący przy taśmie

Cytaty

Wczoraj z taśmy fabryki Daewoo w Uzbekistanie zjechały pierwsze samochody dostawcze.

źródło: NKJP: Daewoo ruszyło w Uzbekistanie, Gazeta Wyborcza,1996-03-26

Zastanawiał się, jakie radości przysługują robotnikom przy taśmie, wkręcającym miliony identycznych nakrętek na miliony identycznych śrubek.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Czerwony byk, 2007

Spodziewamy się pracy przy taśmie produkcyjnej i nie boimy się wykonywać takiego zawodu.

źródło: NKJP: (asr): Rozwiązanie dla bezrobotnych, Nowiny Raciborskie, 2008-10-07

[...] Każdy robotnik ma prawo zatrzymać taśmę, kiedy stwierdzi nieprawidłowości.

źródło: NKJP: Bogusław Kaczmarek: Współdziałanie przedsiębiorstw w gospodarce rynkowej, 2000

Kiedy w 1931 roku pierwsze butelki pepsi schodziły z taśmy fabryki Steele'a, Coca-Cola była już m.in. na Filipinach i Kubie.

źródło: NKJP: Zbigniew Bartuś: Wojna smaków, Dziennik Polski, 2000-01-03

4. nabojowa

Definicja

pas zawierający zestaw nabojów do broni palnej, umożliwiający oddawanie strzałów seriami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Połączenia

  • metalowa taśma; taśma nabojowa
  • taśmy amunicji
  • taśmy z amunicją, z nabojami

Cytaty

[...] Na skrzyni był jeszcze Szyszkowski ze swą wyrzutnią i przepasany taśmami nabojowymi kapral Bodnar, obsługujący karabin maszynowy.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Afrykanka, 2005

W telewizji pokazano 70 karabinów maszynowych, dwa pistolety i taśmy amunicji [...].

źródło: NKJP: Stanisław Tekieli: Największa beczka prochu, Gazeta Wyborcza, 1993-01-06

17 stycznia policjanci zabezpieczyli mauzera, taśmę z amunicją (17 sztuk), 4 bagnety wojskowe, 13 detonatorów, 2 granaty moździerzowe, 3 granaty ręczne, [...].

źródło: NKJP: R.Nadaj: Załuski: Arsenał trafił do ekspertyzy, Tygodnik Ciechanowski, 2003-02-07

Znaleźliśmy także taśmę z nabojami do karabinu maszynowego.

źródło: NKJP: (KOV): Militaria i monety, Dziennik Polski, 2001-10-27

5. w sporcie

Definicja

wstęga, która w wyścigach sygnalizuje start lub stanowi linię mety

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport przedmioty związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wstęga

Połączenia

  • taśma startowa
  • taśmy na starcie
  • dotknąć taśmy; dotknięcie taśmy
  • przerwać taśmę
  • ruszyć, wyjść/wychodzić spod taśmy; wyjście spod taśmy
  • stać, stanąć/stawać pod taśmą; wstrzelić się w taśmę
  • taśma w górę!

Cytaty

Lecz w Coventry wcale nie musi się ścigać, wystarczy, że stanie pod taśmą startową w pierwszym biegu rundy zasadniczej i przejedzie kilka metrów.

źródło: NKJP: (KAW): Gollob z płytką w obojczyku, Dziennik Polski - Sport, 2000-07-27

Havelock i Staszewski wykorzystali wykluczenie Kempińskiego za dotknięcie taśmy.

źródło: NKJP: Jarosław Dąbrowski, Bydgoszcz; Piotr Grobelny, Tadeusz Iwanicki: I liga żużla, Gazeta Wyborcza, 1996-07-01

[...] A co musisz poprawić? – Chyba starty. Zbyt często nie potrafię wstrzelić się w taśmę.

źródło: NKJP: Zabrakło zdrowia i szczęścia, Tygodnik Rybnicki, 2008

Frazeologizmy

rzut na taśmę
taśma pamięci
Data ostatniej modyfikacji: 05.12.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json