UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kląć

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. klnę
klniemy
2 os. klniesz
klniecie
3 os. klnie
klną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kląłem
+(e)m klął
klęłam
+(e)m klęła
klęłom
+(e)m klęło
klęliśmy
+(e)śmy klęli
klęłyśmy
+(e)śmy klęły
2 os. kląłeś
+(e)ś klął
klęłaś
+(e)ś klęła
klęłoś
+(e)ś klęło
klęliście
+(e)ście klęli
klęłyście
+(e)ście klęły
3 os. klął
klęła
klęło
klęli
klęły

bezosobnik: klęto

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę klął
będę kląć
będę klęła
będę kląć
będę klęło
będę kląć
będziemy klęli
będziemy kląć
będziemy klęły
będziemy kląć
2 os. będziesz klął
będziesz kląć
będziesz klęła
będziesz kląć
będziesz klęło
będziesz kląć
będziecie klęli
będziecie kląć
będziecie klęły
będziecie kląć
3 os. będzie klął
będzie kląć
będzie klęła
będzie kląć
będzie klęło
będzie kląć
będą klęli
będą kląć
będą klęły
będą kląć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. klnijmy
2 os. klnij
klnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kląłbym
bym klął
klęłabym
bym klęła
klęłobym
bym klęło
klęlibyśmy
byśmy klęli
klęłybyśmy
byśmy klęły
2 os. kląłbyś
byś klął
klęłabyś
byś klęła
klęłobyś
byś klęło
klęlibyście
byście klęli
klęłybyście
byście klęły
3 os. kląłby
by klął
klęłaby
by klęła
klęłoby
by klęło
klęliby
by klęli
klęłyby
by klęły

bezosobnik: klęto by

bezokolicznik: kląć

imiesłów przysłówkowy współczesny: klnąc

gerundium: klęcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. klęcie
klęcia
D. klęcia
klęć
C. klęciu
klęciom
B. klęcie
klęcia
N. klęciem
klęciami
Ms. klęciu
klęciach
W. klęcie
klęcia

imiesłów przymiotnikowy czynny: klnący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. klnący
klnący
klnący
klnące
klnąca
D. klnącego
klnącego
klnącego
klnącego
klnącej
C. klnącemu
klnącemu
klnącemu
klnącemu
klnącej
B. klnącego
klnącego
klnący
klnące
klnącą
N. klnącym
klnącym
klnącym
klnącym
klnącą
Ms. klnącym
klnącym
klnącym
klnącym
klnącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. klnący
klnący
klnące
klnące
D. klnących
klnących
klnących
klnących
C. klnącym
klnącym
klnącym
klnącym
B. klnących
klnących
klnących
klnące
N. klnącymi
klnącymi
klnącymi
klnącymi
Ms. klnących
klnących
klnących
klnących

odpowiedniki aspektowe: zakląć , przekląć

Pochodzenie

psł. *klęti, *klьnǫ

1. głośno

Definicja

wypowiadać wulgarne słowa lub przekleństwa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bluzgać, cholerować, ktoś rzuca mięsem, przeklinać, zaklinać

Połączenia

  • młodzież, wojsko klnie; kierowcy klną
  • kląć po polsku, po niemiecku, po rosyjsku; po swojemu
  • kląć w domu; przed telewizorem
  • kląć przy dzieciach
  • kląć na głos, po cichu, pod nosem
  • kląć w myślach, w duchu
  • kląć ze złości
  • kląć przez zęby
  • kląć głośno; czasami; gorzko, strasznie, straszliwie, siarczyście, obrzydliwie, paskudnie, szpetnie, plugawie
  • kląć jak na psa
  • zacząć/zaczynać; przestać kląć
  • kląć, bić; kląć, pić; kląć i płakać; kląć i przeklinać; kląć i rugać; kląć, wrzeszczeć; kląć i wymyślać; kląć i złorzeczyć; krzyczeć, kląć; spluwać, kląć; wściekać się i kląć

Cytaty

Bywam chamski i cyniczny. Klnę, czasami dręczę współpracowników, częściej polityków.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Numer zerowy, 2007

Ponuro zapatrzył się w podłogę i ulewa trochę barszczu z kubka prosto na spodnie. To go rozwściecza jeszcze bardziej. Klnie, że to moja wina.

źródło: NKJP: Szymon Bogacz: Koło kwintowe, 2009

To diabelska maszyna - klęli gracze.

źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2000

Miała inny sposób na rozładowanie żalu: wściekała się, klęła, tłukła wszystko, co znalazło się w zasięgu ręki.

źródło: NKJP: Irena Matuszkiewicz: Nie zabijać pająków, 2007

Nie klnij - uśmiechnęła się blado. - To nie koszary.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Dobry powód, by zabijać, 2005

Składnia

bez ograniczeń + kląć +
(że ZDANIE)
bez ograniczeń + kląć +
MOWA WPROST

2. swój los

Definicja

pot. 
myśleć o czymś, że to jest złe i przynosi lub przyniosło złe skutki dla danej osoby

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przeklinać

Cytaty

Po chwili będę kląć swą głupotę, że nie zabrałam wtyczek do uszu. Nie przewidziałam tego, że niektórzy używają telefonów komórkowych nie tylko do komunikacji z rozmówcą po drugiej stronie, ale także z całym otoczeniem po tej stronie telefonu.

źródło: NKJP: (spinelli): Przystanek Buffalo (pinezka.pl)

Do partii wstąpiłem, bo tak trzeba, ale komunę klnę po cichu [...].

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz!, 2000

Anglik idzie za nią i klnie własną naiwność.

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Niskie Łąki, 2000

[...] Klęli własną łatwowierność, ale któż mógł przewidzieć taką idiotyczną sytuację.

źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień, 1955

Składnia

bez ograniczeń + kląć +
KOGO/CO

3. kogoś

Definicja

pot. 
wypowiadać pod czyimś adresem słowa, które w przekonaniu mówiącego mają sprawić, że stanie się komuś coś złego lub będą kogoś spotykały jakieś nieszczęścia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przeklinać

Połączenia

  • kląć w duchu

Cytaty

[...] Musieli go nieźle kląć, gdy kazał im przewertować archiwum.

źródło: NKJP: Mariusz Kaszyński: Rytuał, 2008

Gdy zwykły człowiek klnie człowieka, to źle i niebezpiecznie [...].

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1953

Związkowcy klną właściciela, ale ten przepadł jak kamień w wodę.

źródło: NKJP: Jacek Pawlicki: Leśny strajk, Gazeta Wyborcza, 1994-02-09

Byłem pewny, że większość z nich klęła w duchu kandydatkę na moją dziewczynę, ile wlazło.

źródło: NKJP: Marek Harny: Zdrajca, 2007

Składnia

bez ograniczeń + kląć +
KOGO

Frazeologizmy

ktoś klnie jak szewc
ktoś klnie na czym świat stoi
ktoś klnie w żywe kamienie
ktoś klnie w żywy kamień
ktoś klnie w żywe kamienie
Data ostatniej modyfikacji: 05.04.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json