UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

prześcignąć

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prześcignę
prześcigniemy
2 os. prześcigniesz
prześcigniecie
3 os. prześcignie
prześcigną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prześcignąłem
+(e)m prześcignął
prześcignęłam
+(e)m prześcignęła
prześcignęłom
+(e)m prześcignęło
prześcignęliśmy
+(e)śmy prześcignęli
prześcignęłyśmy
+(e)śmy prześcignęły
2 os. prześcignąłeś
+(e)ś prześcignął
prześcignęłaś
+(e)ś prześcignęła
prześcignęłoś
+(e)ś prześcignęło
prześcignęliście
+(e)ście prześcignęli
prześcignęłyście
+(e)ście prześcignęły
3 os. prześcignął
prześcignęła
prześcignęło
prześcignęli
prześcignęły

bezosobnik: prześcignięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prześcignijmy
2 os. prześcignij
prześcignijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prześcignąłbym
bym prześcignął
prześcignęłabym
bym prześcignęła
prześcignęłobym
bym prześcignęło
prześcignęlibyśmy
byśmy prześcignęli
prześcignęłybyśmy
byśmy prześcignęły
2 os. prześcignąłbyś
byś prześcignął
prześcignęłabyś
byś prześcignęła
prześcignęłobyś
byś prześcignęło
prześcignęlibyście
byście prześcignęli
prześcignęłybyście
byście prześcignęły
3 os. prześcignąłby
by prześcignął
prześcignęłaby
by prześcignęła
prześcignęłoby
by prześcignęło
prześcignęliby
by prześcignęli
prześcignęłyby
by prześcignęły

bezosobnik: prześcignięto by

bezokolicznik: prześcignąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: prześcignąwszy

gerundium: prześcignięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prześcignięcie
prześcignięcia
D. prześcignięcia
prześcignięć
C. prześcignięciu
prześcignięciom
B. prześcignięcie
prześcignięcia
N. prześcignięciem
prześcignięciami
Ms. prześcignięciu
prześcignięciach
W. prześcignięcie
prześcignięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: prześcignięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prześcignięty
prześcignięty
prześcignięty
prześcignięte
prześcignięta
D. prześcigniętego
prześcigniętego
prześcigniętego
prześcigniętego
prześcigniętej
C. prześcigniętemu
prześcigniętemu
prześcigniętemu
prześcigniętemu
prześcigniętej
B. prześcigniętego
prześcigniętego
prześcignięty
prześcignięte
prześcigniętą
N. prześcigniętym
prześcigniętym
prześcigniętym
prześcigniętym
prześcigniętą
Ms. prześcigniętym
prześcigniętym
prześcigniętym
prześcigniętym
prześcigniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prześcignięci
prześcignięci
prześcignięte
prześcignięte
D. prześcigniętych
prześcigniętych
prześcigniętych
prześcigniętych
C. prześcigniętym
prześcigniętym
prześcigniętym
prześcigniętym
B. prześcigniętych
prześcigniętych
prześcigniętych
prześcignięte
N. prześcigniętymi
prześcigniętymi
prześcigniętymi
prześcigniętymi
Ms. prześcigniętych
prześcigniętych
prześcigniętych
prześcigniętych

odpowiednik aspektowy: prześcigać

Pochodzenie

Zob. ścigać

1. w rajdzie

Definicja

ścigając się, wyprzedzić kogoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wyprzedzić

Połączenia

  • prześcignąć rywali

Cytaty

Pędzili już od kilku minut, teraz jeszcze przyspieszyli kroku, by prześcignąć Wagurę.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Orinoko, 1957

Belmondo szybko odrobiła straty, prześcignęła rywalki i samotnie mknęła do mety, gdzie zanotowała przewagę ponad 28 s nad Gawryluk.

źródło: NKJP: Mistrz sprintu, Dziennik Polski, 1999-02-24

Gnał w tempie, które pamiętał tylko z podchorążówki. Prześcignął jakiegoś kolarza amatora, który omal nie wpakował się z wrażenia na krawężnik.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Drzymalski przeciw Rzeczpospolitej, 2004

Bogowie dali Atalancie nogi górskiej kozicy, żaden człowiek nie dorówna jej w biegu. Na początku nikt nie wierzył, że dziewczyna może prześcignąć młodzieńca [...].

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Może nie, może tak, 1976

Autobus piął się powoli po górskiej drodze usianej wybojami i kamieniami. Czasem odnosiłem wrażenie, że piechur byłby w stanie go prześcignąć.

źródło: NKJP: Remigiusz Mielcarek: Cerro Chirripo, Poznaj Świat, 1987, nr 4

Składnia

bez ograniczeń + prześcignąć +
(KOGO/CO)

2. w nauce

Definicja

stać się lepszym od kogoś w jakiejś dziedzinie lub w rywalizacji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • prześcignąć mistrza, nauczyciela; jakiś kraj; konkurencję
  • prześcignąć w pomyśle, w produkcji, w umiejętnościach, w walce; w tabeli

Cytaty

Alka i tak miała bardzo dobre stopnie, nigdy nie mogłem jej prześcignąć, migiem uczyła się wierszyków [...].

źródło: NKJP: Katarzyna Sowula: Zero osiemset, 2007

[...] rosnący popyt krajów Azji i Bliskiego Wschodu pomógł firmom europejskim prześcignąć amerykańskie w tempie rozwoju.

źródło: NKJP: Adam Wolski: Ludzie uwierzyli w lepsze czasy, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2006-12-12

[...] trzeba przyznać, że prześcignął ich nie tylko bezwzględnością, ale i prymitywnością swego „werdyktu”.

źródło: NKJP: Marta Fik: „Inkwizytor i jego ofiary”, Tygodnik Powszechny, 1994, nr 43

Z badań wynika, że medycy pod względem zarobków prześcignęli już nawet prawników.

źródło: NKJP: AM: Kto najwięcej zarabia? Lekarze!, Gazeta Pomorska, 2009-09-15

[...] chłopak jest o rok młodszy, ale intelektualnie prześcignąłby niejednego 16- czy 17-latka.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + prześcignąć +
KOGO/CO + (w CZYM)
bez ograniczeń + prześcignąć +
KOGO/CO + (CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 14.01.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json