UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zmienić się

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zmienię się	zmienimy się
2 os.	zmienisz się	zmienicie się
3 os.	zmieni się	zmienią się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zmieniłem się +(e)m się zmienił	zmieniłam się +(e)m się zmieniła	zmieniłom się +(e)m się zmieniło	zmieniliśmy się +(e)śmy się zmienili	zmieniłyśmy się +(e)śmy się zmieniły
2 os.	zmieniłeś się +(e)ś się zmienił	zmieniłaś się +(e)ś się zmieniła	zmieniłoś się +(e)ś się zmieniło	zmieniliście się +(e)ście się zmienili	zmieniłyście się +(e)ście się zmieniły
3 os.	zmienił się	zmieniła się	zmieniło się	zmienili się	zmieniły się

bezosobnik: zmieniono się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zmieńmy się
2 os.	zmień się	zmieńcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zmieniłbym się bym się zmienił	zmieniłabym się bym się zmieniła	zmieniłobym się bym się zmieniło	zmienilibyśmy się byśmy się zmienili	zmieniłybyśmy się byśmy się zmieniły
2 os.	zmieniłbyś się byś się zmienił	zmieniłabyś się byś się zmieniła	zmieniłobyś się byś się zmieniło	zmienilibyście się byście się zmienili	zmieniłybyście się byście się zmieniły
3 os.	zmieniłby się by się zmienił	zmieniłaby się by się zmieniła	zmieniłoby się by się zmieniło	zmieniliby się by się zmienili	zmieniłyby się by się zmieniły

bezosobnik: zmieniono by się

bezokolicznik: zmienić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zmieniwszy się

gerundium: zmienienie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zmienienie się	zmienienia się
D.	zmienienia się	zmienień się
C.	zmienieniu się	zmienieniom się
B.	zmienienie się	zmienienia się
N.	zmienieniem się	zmienieniami się
Ms.	zmienieniu się	zmienieniach się
W.	zmienienie się	zmienienia się

odpowiednik aspektowy: zmieniać się

Pochodzenie

Zob. mienić (się) (< psł. *měna 'zmiana, zamiana')

1. o świecie

Definicja

stać się innym niż poprzednio

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:

odmienić się, przeobrazić się

Połączenia

dom, budynek, bulwar, kraj, obiekt, rynek, świat; charakter, klimat, kształt, nastrój, rozmiar, sens, stan, stosunek, wizerunek, wygląd czegoś zmienił się; atmosfera, postawa, rzeczywistość, sytuacja, twarz, ulica zmieniła się; miasto, nastawienie, stanowisko, wnętrze, zachowanie, znaczenie zmieniło się; ludzie, Polacy zmienili się; obyczaje zmieniły się
zmienić się na twarzy
zmienić się diametralnie, drastycznie, gruntownie, nieco, ogromnie, zasadniczo; na gorsze, na lepsze

Cytaty

	To był jeszcze czas, kiedy z Zachodu szły kartony z ciuchami, zabawkami, pomarańczami, jakby emigranci nie mogli uwierzyć, że na trwałe zmienił się tutejszy świat i wszystko jest dostępne na miejscu. źródło: NKJP: Michał Olszewski: Chwalcie łąki umajone, 2005
	- Głos Andrew zmienił się ze wzruszenia. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Powrót do Lwowa, 2008
	Zbita z tropu policjantka zmieniła się w troskliwą wychowawczynię i zwróciła się do babci: - Czy pani zdaje sobie sprawę, co ona traci? źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998
	Prawa tylna opona przez noc zmieniła się w oklapłą, gumową opaskę, smętnie zwisającą z felgi. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Drzymalski przeciw Rzeczpospolitej, 2004
	- Dobrze ci tam? Jak wrażenia? Zmieniło się na pewno? - O tak, mamo, bardzo się zmieniło. źródło: NKJP: Ariadna Lewańska: Sonata dla Natalii, 1965

Składnia

	+	zmienić się	+	(w KOGO/CO)
Ø	+	zmienić się	+	(GDZIE)

2. o repertuarze

Definicja

zostać zastąpionym kimś lub czymś innym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie kolejność

Połączenia

kodeks, program, repertuar, rozkład (jazdy), statut, zmienił się; lokalizacja, trasa zmieniła się; kierownictwo, prawo, rozporządzenie zmieniło się; ceny, opłaty, proporcje, przepisy zmieniły się
zmienić się całkowicie, istotnie, korzystnie

Cytaty

Zerknąłem na fosforyzujące szkło i ze zdumieniem spostrzegłem, że obraz zmienił się. Na maleńkim, szklanym wielokącie ujrzałem siebie i Joannę.

źródło: NKJP: Jacek Głębski: Droga do Ite, 2006

Tramwaje ruszające z przystanków nie czekają, aż światła na przejściu dla pieszych zmienią się na czerwone, lecz po prostu wjeżdżają w tłum przechodniów.

źródło: NKJP: Uciekając przed tramwajem, Życie Warszawy nr 8/12, 2001

Skład grupy zmienił się dość znacznie: chłopak z rudą brodą, którego poznałem podczas pierwszego spotkania, podobno już nie żył.

źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007

Składnia

	+	zmienić się	+	(na CO)
	+	zmienić się	+	(JAK)

3. przy chorym

Definicja

zastąpić jeden drugiego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:

wymienić się, zastąpić się

Połączenia

zmienić się przy chorym, przy dziecku

Cytaty

Wiatr nie stracił na sile, ale im opadły ręce. Zmienili się przy sterze, było to jednak łatwiejsze niż wiosłowanie.

źródło: NKJP: Kazimierz Kaz Ostaszewicz: Południowy wiatr Arizony, 2006

Kochanie, o 9:15 zmienimy się przy zlewie.

źródło: Internet: joemonster.org

Składnia

Rzpl

zmienić się

(przy CZYM)

Frazeologizmy

coś/ktoś zmieniło się/zmienił się jak w kalejdoskopie
ktoś/coś zmienił/zmieniło się na korzyść
ktoś/coś zmieniło się na lepsze
ktoś/coś zmienił/zmieniło się na niekorzyść

Data ostatniej modyfikacji: 25.01.2016