UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zmieniać się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmieniam się
zmieniamy się
2 os. zmieniasz się
zmieniacie się
3 os. zmienia się
zmieniają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmieniałem się
+(e)m się zmieniał
zmieniałam się
+(e)m się zmieniała
zmieniałom się
+(e)m się zmieniało
zmienialiśmy się
+(e)śmy się zmieniali
zmieniałyśmy się
+(e)śmy się zmieniały
2 os. zmieniałeś się
+(e)ś się zmieniał
zmieniałaś się
+(e)ś się zmieniała
zmieniałoś się
+(e)ś się zmieniało
zmienialiście się
+(e)ście się zmieniali
zmieniałyście się
+(e)ście się zmieniały
3 os. zmieniał się
zmieniała się
zmieniało się
zmieniali się
zmieniały się

bezosobnik: zmieniano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się zmieniał
będę się zmieniać
będę się zmieniała
będę się zmieniać
będę się zmieniało
będę się zmieniać
będziemy się zmieniali
będziemy się zmieniać
będziemy się zmieniały
będziemy się zmieniać
2 os. będziesz się zmieniał
będziesz się zmieniać
będziesz się zmieniała
będziesz się zmieniać
będziesz się zmieniało
będziesz się zmieniać
będziecie się zmieniali
będziecie się zmieniać
będziecie się zmieniały
będziecie się zmieniać
3 os. będzie się zmieniał
będzie się zmieniać
będzie się zmieniała
będzie się zmieniać
będzie się zmieniało
będzie się zmieniać
będą się zmieniali
będą się zmieniać
będą się zmieniały
będą się zmieniać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmieniajmy się
2 os. zmieniaj się
zmieniajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmieniałbym się
bym się zmieniał
zmieniałabym się
bym się zmieniała
zmieniałobym się
bym się zmieniało
zmienialibyśmy się
byśmy się zmieniali
zmieniałybyśmy się
byśmy się zmieniały
2 os. zmieniałbyś się
byś się zmieniał
zmieniałabyś się
byś się zmieniała
zmieniałobyś się
byś się zmieniało
zmienialibyście się
byście się zmieniali
zmieniałybyście się
byście się zmieniały
3 os. zmieniałby się
by się zmieniał
zmieniałaby się
by się zmieniała
zmieniałoby się
by się zmieniało
zmienialiby się
by się zmieniali
zmieniałyby się
by się zmieniały

bezosobnik: zmieniano by się

bezokolicznik: zmieniać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: zmieniając się

gerundium: zmienianie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zmienianie się
zmieniania się
D. zmieniania się
zmieniań się
C. zmienianiu się
zmienianiom się
B. zmienianie się
zmieniania się
N. zmienianiem się
zmienianiami się
Ms. zmienianiu się
zmienianiach się
W. zmienianie się
zmieniania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: zmieniający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zmieniający się
zmieniający się
zmieniający się
zmieniające się
zmieniająca się
D. zmieniającego się
zmieniającego się
zmieniającego się
zmieniającego się
zmieniającej się
C. zmieniającemu się
zmieniającemu się
zmieniającemu się
zmieniającemu się
zmieniającej się
B. zmieniającego się
zmieniającego się
zmieniający się
zmieniające się
zmieniającą się
N. zmieniającym się
zmieniającym się
zmieniającym się
zmieniającym się
zmieniającą się
Ms. zmieniającym się
zmieniającym się
zmieniającym się
zmieniającym się
zmieniającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zmieniający się
zmieniający się
zmieniające się
zmieniające się
D. zmieniających się
zmieniających się
zmieniających się
zmieniających się
C. zmieniającym się
zmieniającym się
zmieniającym się
zmieniającym się
B. zmieniających się
zmieniających się
zmieniających się
zmieniające się
N. zmieniającymi się
zmieniającymi się
zmieniającymi się
zmieniającymi się
Ms. zmieniających się
zmieniających się
zmieniających się
zmieniających się

odpowiednik aspektowy: zmienić się

Pochodzenie

Zob. mienić (się) (< psł. *měna 'zmiana, zamiana')

1. o świecie

Definicja

stawać się innym niż poprzednio

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odmieniać się

Połączenia

  • obyczajowość, rzeczywistość, społeczeństwo, świat; głos, nastrój, osobowość, wygląd; miłość, wolność zmienia się
  • zmieniać się diametralnie, radykalnie, szybko, zasadniczo; na gorsze, na lepsze

Cytaty

Uciążliwa czasem była, ale mieliśmy nadzieję, że zmieni się, kiedy podrośnie. Ale podrastała i nie zmieniała się.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski:, Traktat o łuskaniu fasoli, 2007

Przykro było się rozstawać, zwłaszcza teraz, kiedy mały zmieniał się prawie każdego dnia.

źródło: NKJP: Hubert Klimko Dobrzaniecki: Kołysanka dla wisielca, 2007

Pochodnia zmienia się w migocący, przygasający płomyk.

źródło: NKJP: Stanisław Mrożek: Jak zostałem filmowcem, 2004

Nie trzeba być Aragonem, by dać się porwać tej wyobraźni bez granic, która w operze „Czterech świętych w trzech aktach” z Huston Grand Opera unosi w górę stado owiec, a w „Orlando” sprawia, że w ciągu dwóch godzin mężczyzna zmienia się na scenie w kobietę.

źródło: NKJP: Roman Pawłowski: Międzynarodowy Festiwal w Edynburgu: surrealizm wraca do łask, Gazeta Wyborcza, 1996-08-29

Składnia

bez ograniczeń + zmieniać się +
(w KOGO/CO)

2. o repertuarze

Definicja

być zastępowanym kimś lub czymś innym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie kolejność

Połączenia

  • numeracja, opłata, rozkład (jazdy), scenografia; właściciel, zarząd zmienia się; mody, pomysły, potrzeby, przepisy, trendy, wymogi; dyrektorzy, władcy zmieniają się
  • zmieniać się nieustannie, szybko

Cytaty

Mijały dni, zmieniały się pory roku.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

Bogowie zmieniali się często wraz z panującymi, można rzec, iż byli od nich zależni.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

Wyglądało na to, że się zatrzymałem, że nie potrafię już dogonić zmieniającej się w szalonym tempie mody.

źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007

Składnia

bez ograniczeń + zmieniać się +
(JAK)

3. przy chorym

Definicja

zastępować jeden drugiego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wymieniać się, zastępować się

Połączenia

  • zmieniać się przy chorym, przy dziecku

Cytaty

Będziemy zmieniać się w zaprzęgu. Wymaaaaaarsz!

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996

Wyczerpani oczekiwaniem ludzie zmieniali się, jedni odchodzili, inni stróżowali.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

Pielęgniarki zmieniają się na dyżurach, każda robi zastrzyk inaczej: ta sama zawartość strzykawki, ta sama grubość igły, a ileż różnych sposobów.

źródło: NKJP: Wojciech Kuczok: Senność, 2009

Kazali nam zrobić podkop. Kopaliśmy we dwóch, tylko w slipach. Zmienialiśmy się na przodku.

źródło: NKJP: Włodzimierz Nowak: Obwód głowy, 2007

Składnia

Rzpl + zmieniać się +
(GDZIE)

Frazeologizmy

coś/ktoś zmienia się jak w kalejdoskopie
ktoś/coś zmienia się na korzyść
ktoś/coś zmienia się na lepsze
ktoś/coś zmienia się na niekorzyść
ktoś/coś zmienia się na gorsze
Data ostatniej modyfikacji: 25.01.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj