Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany lub niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
deklaruję |
deklarujemy |
|||
| 2 os. |
deklarujesz |
deklarujecie |
|||
| 3 os. |
deklaruje |
deklarują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
deklarowałem +(e)m deklarował |
deklarowałam +(e)m deklarowała |
deklarowałom +(e)m deklarowało |
deklarowaliśmy +(e)śmy deklarowali |
deklarowałyśmy +(e)śmy deklarowały |
| 2 os. |
deklarowałeś +(e)ś deklarował |
deklarowałaś +(e)ś deklarowała |
deklarowałoś +(e)ś deklarowało |
deklarowaliście +(e)ście deklarowali |
deklarowałyście +(e)ście deklarowały |
| 3 os. |
deklarował |
deklarowała |
deklarowało |
deklarowali |
deklarowały |
bezosobnik: deklarowano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę deklarował będę deklarować |
będę deklarowała będę deklarować |
będę deklarowało będę deklarować |
będziemy deklarowali będziemy deklarować |
będziemy deklarowały będziemy deklarować |
| 2 os. |
będziesz deklarował będziesz deklarować |
będziesz deklarowała będziesz deklarować |
będziesz deklarowało będziesz deklarować |
będziecie deklarowali będziecie deklarować |
będziecie deklarowały będziecie deklarować |
| 3 os. |
będzie deklarował będzie deklarować |
będzie deklarowała będzie deklarować |
będzie deklarowało będzie deklarować |
będą deklarowali będą deklarować |
będą deklarowały będą deklarować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
deklarujmy |
|
| 2 os. |
deklaruj |
deklarujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
deklarowałbym bym deklarował |
deklarowałabym bym deklarowała |
deklarowałobym bym deklarowało |
deklarowalibyśmy byśmy deklarowali |
deklarowałybyśmy byśmy deklarowały |
| 2 os. |
deklarowałbyś byś deklarował |
deklarowałabyś byś deklarowała |
deklarowałobyś byś deklarowało |
deklarowalibyście byście deklarowali |
deklarowałybyście byście deklarowały |
| 3 os. |
deklarowałby by deklarował |
deklarowałaby by deklarowała |
deklarowałoby by deklarowało |
deklarowaliby by deklarowali |
deklarowałyby by deklarowały |
bezosobnik: deklarowano by
bezokolicznik: deklarować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
deklarując
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
deklarowawszy
gerundium: deklarowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | deklarowanie |
deklarowania |
| D. | deklarowania |
deklarowań |
| C. | deklarowaniu |
deklarowaniom |
| B. | deklarowanie |
deklarowania |
| N. | deklarowaniem |
deklarowaniami |
| Ms. | deklarowaniu |
deklarowaniach |
| W. | deklarowanie |
deklarowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: deklarujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | deklarujący |
deklarujący |
deklarujący |
deklarujące |
deklarująca |
| D. | deklarującego |
deklarującego |
deklarującego |
deklarującego |
deklarującej |
| C. | deklarującemu |
deklarującemu |
deklarującemu |
deklarującemu |
deklarującej |
| B. | deklarującego |
deklarującego |
deklarujący |
deklarujące |
deklarującą |
| N. | deklarującym |
deklarującym |
deklarującym |
deklarującym |
deklarującą |
| Ms. | deklarującym |
deklarującym |
deklarującym |
deklarującym |
deklarującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | deklarujący |
deklarujący |
deklarujące |
deklarujące |
| D. | deklarujących |
deklarujących |
deklarujących |
deklarujących |
| C. | deklarującym |
deklarującym |
deklarującym |
deklarującym |
| B. | deklarujących |
deklarujących |
deklarujących |
deklarujące |
| N. | deklarującymi |
deklarującymi |
deklarującymi |
deklarującymi |
| Ms. | deklarujących |
deklarujących |
deklarujących |
deklarujących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: deklarowany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | deklarowany |
deklarowany |
deklarowany |
deklarowane |
deklarowana |
| D. | deklarowanego |
deklarowanego |
deklarowanego |
deklarowanego |
deklarowanej |
| C. | deklarowanemu |
deklarowanemu |
deklarowanemu |
deklarowanemu |
deklarowanej |
| B. | deklarowanego |
deklarowanego |
deklarowany |
deklarowane |
deklarowaną |
| N. | deklarowanym |
deklarowanym |
deklarowanym |
deklarowanym |
deklarowaną |
| Ms. | deklarowanym |
deklarowanym |
deklarowanym |
deklarowanym |
deklarowanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | deklarowani |
deklarowani |
deklarowane |
deklarowane |
| D. | deklarowanych |
deklarowanych |
deklarowanych |
deklarowanych |
| C. | deklarowanym |
deklarowanym |
deklarowanym |
deklarowanym |
| B. | deklarowanych |
deklarowanych |
deklarowanych |
deklarowane |
| N. | deklarowanymi |
deklarowanymi |
deklarowanymi |
deklarowanymi |
| Ms. | deklarowanych |
deklarowanych |
deklarowanych |
deklarowanych |
odpowiedniki aspektowe: zadeklarować , zdeklarować
Pochodzenie
łac. dēclārāre 'ogłosić, ujawnić'
1. lojalność
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Połączenia
- deklarować apolityczność, lojalność, miłość, oddanie, otwartość, potrzebę, przyjaźń, przynależność, przywiązanie do tradycji, solidarność, sprzeciw, sympatię, więź
Cytaty
|
Oficjalnie głosili oni austrofilizm i deklarowali lojalność wobec Habsburgów, natomiast nieoficjalnie nie ukrywali, że interesy polityczne Moskwy były im bliskie. źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Historia Powszechna. Wiek XIX, 2008 |
|
|
Młodsze osoby deklarują najsilniejszą więź ze swoimi dziadkami. źródło: KWSJP: Pod lupą, Polityka, 2004 |
|
|
Sosnowski, w przeciwieństwie do wielu innych pisarzy, nie deklaruje całkowitej niewiary w tradycyjny język katolicyzmu. źródło: KWSJP: Kinga Dunin: Czytając Polskę - literatura polska po 1989 roku wobec dylematów nowoczesności, 2004 |
|
|
Deklarował, że liczy się dlań wyłącznie jego własna wygoda, jego własne dobro. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002 |
|
|
- Pietras jest moim przyjacielem - deklarował J. Kulczyk. źródło: NKJP: Maciej Stroiński: Pewniak Pietras, Gazeta Poznańska, 2002-09-26 |
Składnia
| Rz osobowy | + | deklarować | + |
CO
|
| Rzosobowy | + | deklarować | + |
że ZDANIE
|
| Rzosobowy | + | deklarować | + |
MOWA WPROST
|
2. pomoc
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Połączenia
- deklarować chęć, gotowość, pomoc, wolę, wsparcie kapitałowe, współpracę, zamiar, zwiększenie zatrudnienie
- deklarować na piśmie
- deklarować publicznie
Cytaty
|
Wczoraj otwarto piękną halę widowiskowo-sportową. Obecni na uroczystości otwarcia przedstawiciele pięciu związków sportowych deklarowali chęć organizowania w niej wielu wysokiej rangi imprez. źródło: KWSJP: Marian Struś: „Arena Sanok” otwarta, Nowiny, 2006 |
|
|
Na spotkaniu z Radą Gminy w Łysomicach w 2008 roku japońscy inwestorzy [...] deklarowali przekazanie na rzecz gminy 25 proc. należnego podatku. źródło: NKJP: Paweł Marwitz: Toruń: Walka o kasę w podtoruńskiej strefie ekonomicznej, Gazeta Pomorska, 2009-10-09 |
|
|
Francja ambiwalentnie reagowała na pierwsze próby zbliżenia RFN z Europą Wschodnią. Oficjalnie już w 1966 r. poparła niemieckie inicjatywy, wyrażała zadowolenie z rezygnacji z doktryny Hallsteina i deklarowała, że chętnie pomoże RFN na nowej drodze. źródło: KWSJP: Andrzej R.J. Szeptycki: Czynnik niemiecki w polityce wschodniej V Republiki 1958-1991, 2000 |
|
|
Ministerstwo Gospodarki deklaruje, że będzie popierać działania zmierzające do uproszczenia procedury rozpatrywania roszczeń i w konsekwencji do skrócenia czasu oczekiwania na wypłaty odszkodowań. źródło: KWSJP: (KRM): Bezpieczeństwo i pieniądze, Dziennik Polski, 1998-02-10 |
|
|
Chcemy pomóc - deklarował Starczewski - w promowaniu nowych zjawisk polskiej literatury. źródło: NKJP: Agnieszka Dajbor: Elitarność dla każdego, Gazeta Wyborcza, 1993-03-01 |
Składnia
| Rzosobowy | + | deklarować | + |
CO
|
| Rzosobowy | + | deklarować | + |
że ZDANIE
|
| Rzosobowy | + | deklarować | + |
MOWA WPROST
|
3. dochód
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie
Połączenia
- pasażer, podatnik deklaruje
- deklarować dochód, towar
- deklarować na przejściu granicznym
- deklarować przy odprawie
- deklarować w zeznaniu podatkowym
Cytaty
|
Jeśli te wydatki są wyższe niż deklarowane dochody - biada składającemu zeznanie. źródło: NKJP: Joanna Solska: Postrach fryzjerów, Polityka, 2005 |
|
|
Kiedy celnicy natknęli się na antyki, zaczął plątać się w zeznaniach. Raz mówił, że dzieła są własnością jego matki, później zapewniał, że należą do niego, po czym stwierdził, że deklarował towar przy odprawie. źródło: NKJP: Paweł Nassalski: Nie wydajemy bez recepty, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2002-06-25 |
Składnia
| Rzosobowy | + | deklarować | + |
CO
|