UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zastępować

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Por. zastąpić.
Zob. stąpać

1. ojca

Definicja

przejmować czyjeś funkcje lub obowiązki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

Połączenia

zastępować brata, człowieka, dyrektora, matkę, nauczyciela, ojca

Cytaty

Można zatem przypuszczać, że już w tamtym okresie Olga opiekowała się młodszą siostrą, poniekąd zastępując jej matkę [...].

źródło: NKJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003

Kto zastępuje ordynatora Zimińskiego? - Ja - mówi jakiś lekarz z brodą uczestniczący w obchodzie.

źródło: NKJP: Jacek Głębski: Kuracja, 1998

Taki bieg we dwójkę jest znacznie przyjemniejszy, niż samotny trening, a czworonożny towarzysz świetnie zastępuje drugiego człowieka.

źródło: NKJP: (rap): Z Syberii na Podhale, Gazeta Krakowska, 2003-11-13

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zastępuję	zastępujemy
2 os.	zastępujesz	zastępujecie
3 os.	zastępuje	zastępują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zastępowałem +(e)m zastępował	zastępowałam +(e)m zastępowała	zastępowałom +(e)m zastępowało	zastępowaliśmy +(e)śmy zastępowali	zastępowałyśmy +(e)śmy zastępowały
2 os.	zastępowałeś +(e)ś zastępował	zastępowałaś +(e)ś zastępowała	zastępowałoś +(e)ś zastępowało	zastępowaliście +(e)ście zastępowali	zastępowałyście +(e)ście zastępowały
3 os.	zastępował	zastępowała	zastępowało	zastępowali	zastępowały

bezosobnik: zastępowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę zastępował będę zastępować	będę zastępowała będę zastępować	będę zastępowało będę zastępować	będziemy zastępowali będziemy zastępować	będziemy zastępowały będziemy zastępować
2 os.	będziesz zastępował będziesz zastępować	będziesz zastępowała będziesz zastępować	będziesz zastępowało będziesz zastępować	będziecie zastępowali będziecie zastępować	będziecie zastępowały będziecie zastępować
3 os.	będzie zastępował będzie zastępować	będzie zastępowała będzie zastępować	będzie zastępowało będzie zastępować	będą zastępowali będą zastępować	będą zastępowały będą zastępować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zastępujmy
2 os.	zastępuj	zastępujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zastępowałbym bym zastępował	zastępowałabym bym zastępowała	zastępowałobym bym zastępowało	zastępowalibyśmy byśmy zastępowali	zastępowałybyśmy byśmy zastępowały
2 os.	zastępowałbyś byś zastępował	zastępowałabyś byś zastępowała	zastępowałobyś byś zastępowało	zastępowalibyście byście zastępowali	zastępowałybyście byście zastępowały
3 os.	zastępowałby by zastępował	zastępowałaby by zastępowała	zastępowałoby by zastępowało	zastępowaliby by zastępowali	zastępowałyby by zastępowały

bezosobnik: zastępowano by

bezokolicznik: zastępować

imiesłów przysłówkowy współczesny: zastępując

gerundium: zastępowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zastępowanie	zastępowania
D.	zastępowania	zastępowań
C.	zastępowaniu	zastępowaniom
B.	zastępowanie	zastępowania
N.	zastępowaniem	zastępowaniami
Ms.	zastępowaniu	zastępowaniach
W.	zastępowanie	zastępowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zastępujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zastępujący	zastępujący	zastępujący	zastępujące	zastępująca
D.	zastępującego	zastępującego	zastępującego	zastępującego	zastępującej
C.	zastępującemu	zastępującemu	zastępującemu	zastępującemu	zastępującej
B.	zastępującego	zastępującego	zastępujący	zastępujące	zastępującą
N.	zastępującym	zastępującym	zastępującym	zastępującym	zastępującą
Ms.	zastępującym	zastępującym	zastępującym	zastępującym	zastępującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zastępujący	zastępujący	zastępujące	zastępujące
D.	zastępujących	zastępujących	zastępujących	zastępujących
C.	zastępującym	zastępującym	zastępującym	zastępującym
B.	zastępujących	zastępujących	zastępujących	zastępujące
N.	zastępującymi	zastępującymi	zastępującymi	zastępującymi
Ms.	zastępujących	zastępujących	zastępujących	zastępujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: zastępowany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zastępowany	zastępowany	zastępowany	zastępowane	zastępowana
D.	zastępowanego	zastępowanego	zastępowanego	zastępowanego	zastępowanej
C.	zastępowanemu	zastępowanemu	zastępowanemu	zastępowanemu	zastępowanej
B.	zastępowanego	zastępowanego	zastępowany	zastępowane	zastępowaną
N.	zastępowanym	zastępowanym	zastępowanym	zastępowanym	zastępowaną
Ms.	zastępowanym	zastępowanym	zastępowanym	zastępowanym	zastępowanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zastępowani	zastępowani	zastępowane	zastępowane
D.	zastępowanych	zastępowanych	zastępowanych	zastępowanych
C.	zastępowanym	zastępowanym	zastępowanym	zastępowanym
B.	zastępowanych	zastępowanych	zastępowanych	zastępowane
N.	zastępowanymi	zastępowanymi	zastępowanymi	zastępowanymi
Ms.	zastępowanych	zastępowanych	zastępowanych	zastępowanych

odpowiednik aspektowy: zastąpić

Składnia

zastępować

(KOMU) + KOGO

2. innym słowem

Definicja

powodować, że w miejscu, w którym był ktoś lub coś, pojawia się ktoś inny lub coś innego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:

mieniać

Połączenia

stare coś, tradycyjne metody zastępuje
zastępować jakimiś słowami, jakimś wyrazem, kropką, nowym czymś, średnikiem, przecinkiem

Cytaty

W wyposażeniu kuchennym unikajmy przedmiotów plastikowych i metalowych, zastępując je drewnem, bawełną, porcelaną, szkłem i metalem uszlachetnionym.

źródło: NKJP: Stanisława Olko: Makrobiotyka w polskiej kuchni, czyli powrót do dawnego naturalnego sposobu odżywiania, 1994

Piekarze też się dokładali do jakości chleba, kradnąc mąkę i zastępując ją otrębami i obierzynami.

źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008

Był to przecież czas, gdy szyfr radiowy zastępował korespondencję dyplomatyczną, gdy „Chwila muzyki polskiej”, nadawana po komunikatach radia londyńskiego, przynosiła najważniejsze decyzje zaszyfrowane w piosenkach.

źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie — rocznik 20, 1977