UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

radować się

Chronologizacja

SStp, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

psł. *radovati sę

Definicja

książk. 
odczuwać radość

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  cieszyć się, ktoś zaciera ręce, weselić się
antonimy:  smucić się
hiperonimy:  czuć

Połączenia

  • człowiek; dusza, serce; świat raduje się
  • radować się pięknem czegoś, widokiem, zwycięstwem, życiem; bliskością czyjąś/kogoś, obecnością czyjąś/kogoś; Bogiem, sukcesem, szczęściem (w niebie, wiecznym)
  • radować się w Bogu, w Panu; w duszy, w sercu
  • radować się z faktu, że zdanie, z narodzin kogoś, z obecności kogoś, z życia; z awansu, z sukcesu, z wygranej, ze zwycięstwa
  • radować się niezmiernie, wielce; wspólnie
  • radować się i cieszyć, radować się i smucić się, radować się i weselić się; radować się i cierpieć
  • cierpieć i radować się, cieszyć się i radować się, weselić się i radować się; bawić się i radować się, tańczyć i radować się
  • umiejętność, zdolność radowania się

Cytaty

Chociaż nie zobaczyli aniołów przy żłobie [...], to uwierzyli słowu, które usłyszeli na pastwisku w widzeniu i pokłonili się Mesjaszowi Nowonarodzonemu, radując się, że zostali dowartościowani, że im Bóg się objawił, nie komu innemu.

źródło: NKJP: Mieczysław Maliński: Nieznany Bóg, 2009

Dla świata zachodniego druga wojna światowa skończyła się 8 maja 1945 r. Na ulicach Londynu, Paryża i innych miast radowano się, pito szampana, a społeczeństwo polskie [...] czekała kolejna, ciężka i wyniszczająca wojna.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 22.05.1992

Dzieci [...] nie są w stanie docenić godności, wartości i piękna własnego istnienia. Nie umieją radować się życiem, ponieważ nie cieszą się nim ich rodzice.

źródło: NKJP: Józef Augustyn: Jak kochać dzieci? 12 zasad rodzicielskiej miłości, 2007

Radujemy się z tego, że wszelkie prace renowacyjne zostały przed jesienią zakończone, ale smucimy, że mamy jeszcze do zapłacenia ponad 30 tys. zł.

źródło: NKJP: Dwie katastrofy..., Dziennik Polski, 2002-10-14

Tak oto sługa, który był wierny w małych rzeczach w czasie tego życia, nie tylko osiągnie to, że będzie się radował w Panu, lecz także zostanie umieszczony ponad wieloma i ponad wszystkimi dobrami.

źródło: NKJP: Zdzisław Józef Kijas: Odpowiedzi na 101 pytań o rzeczy ostateczne, 2004

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. raduję się
radujemy się
2 os. radujesz się
radujecie się
3 os. raduje się
radują się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. radowałem się
+(e)m się radował
radowałam się
+(e)m się radowała
radowałom się
+(e)m się radowało
radowaliśmy się
+(e)śmy się radowali
radowałyśmy się
+(e)śmy się radowały
2 os. radowałeś się
+(e)ś się radował
radowałaś się
+(e)ś się radowała
radowałoś się
+(e)ś się radowało
radowaliście się
+(e)ście się radowali
radowałyście się
+(e)ście się radowały
3 os. radował się
radowała się
radowało się
radowali się
radowały się

bezosobnik: radowano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się radował
będę się radować
będę się radowała
będę się radować
będę się radowało
będę się radować
będziemy się radowali
będziemy się radować
będziemy się radowały
będziemy się radować
2 os. będziesz się radował
będziesz się radować
będziesz się radowała
będziesz się radować
będziesz się radowało
będziesz się radować
będziecie się radowali
będziecie się radować
będziecie się radowały
będziecie się radować
3 os. będzie się radował
będzie się radować
będzie się radowała
będzie się radować
będzie się radowało
będzie się radować
będą się radowali
będą się radować
będą się radowały
będą się radować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. radujmy się
2 os. raduj się
radujcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. radowałbym się
bym się radował
radowałabym się
bym się radowała
radowałobym się
bym się radowało
radowalibyśmy się
byśmy się radowali
radowałybyśmy się
byśmy się radowały
2 os. radowałbyś się
byś się radował
radowałabyś się
byś się radowała
radowałobyś się
byś się radowało
radowalibyście się
byście się radowali
radowałybyście się
byście się radowały
3 os. radowałby się
by się radował
radowałaby się
by się radowała
radowałoby się
by się radowało
radowaliby się
by się radowali
radowałyby się
by się radowały

bezosobnik: radowano by się

bezokolicznik: radować się

imiesłów przysłówkowy współczesny: radując się

gerundium: radowanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. radowanie się
radowania się
D. radowania się
radowań się
C. radowaniu się
radowaniom się
B. radowanie się
radowania się
N. radowaniem się
radowaniami się
Ms. radowaniu się
radowaniach się
W. radowanie się
radowania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: radujący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. radujący się
radujący się
radujący się
radujące się
radująca się
D. radującego się
radującego się
radującego się
radującego się
radującej się
C. radującemu się
radującemu się
radującemu się
radującemu się
radującej się
B. radującego się
radującego się
radujący się
radujące się
radującą się
N. radującym się
radującym się
radującym się
radującym się
radującą się
Ms. radującym się
radującym się
radującym się
radującym się
radującej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. radujący się
radujący się
radujące się
radujące się
D. radujących się
radujących się
radujących się
radujących się
C. radującym się
radującym się
radującym się
radującym się
B. radujących się
radujących się
radujących się
radujące się
N. radującymi się
radującymi się
radującymi się
radującymi się
Ms. radujących się
radujących się
radujących się
radujących się

Inne uwagi

uradować się

Składnia

Rzosobowy + radować się +
(KIM/CZYM)
Rzosobowy + radować się +
(z KOGO/z CZEGO)
Rzosobowy + radować się +
że ZDANIE/ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
Data ostatniej modyfikacji: 15.05.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json