UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rekcja

Chronologizacja

1912, SJPWar

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rekcja
rekcje
D. rekcji
rekcji
neut
rekcyj
char
C. rekcji
rekcjom
B. rekcję
rekcje
N. rekcją
rekcjami
Ms. rekcji
rekcjach
W. rekcjo
rekcje

Pochodzenie

łac. rectiō 'rząd(zenie)'

Definicja

jęz. 
właściwość wyrazu polegająca na tym, że w zdaniu musi obok niego wystąpić wyraz o konkretnej charakterystyce gramatycznej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rząd

Połączenia

  • rekcja bezokolicznikowa
  • rekcja czasownika, przyimka

Cytaty

[...] orzeczenie nakłada na podmiot z jednej strony, a na dopełnienie z drugiej określoną formę przypadkową. W tradycyjnej terminologii nazywa się to rządem albo rekcją: czasownik rządzi biernikiem dopełniaczem narzędnikiem, np. bać się kogo? czego?, kupować co?, kierować czym? itp.

źródło: NKJP: Alicja Nagórko: Zarys gramatyki języka polskiego, 1996

Rekcja bezokolicznikowa nie pojawia się w słowniku Lindego ani warszawskim [...].

źródło: Poradnik Językowy, 1996 (books.google.pl)

Gdyby w 2. zdaniu była przestrzegana rekcja, to brzmiałoby np. tak: „Daj mi tę książkę”, a nie: „Ty dać do ja (nie ”mi„) ten książka”.

źródło: NKJP: Internet

Piszemy ekstrapolować na (np. wyniki badań na całą populację) czy do (wyniki badań do całej populacji)? PWN-owskie słowniki notują oba wyrazy: ekstrapolacja [...] i ekstrapolować (dokonywać ekstrapolacji), jednakowoż nie podają rekcji tego ostatniego.

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 26.11.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json