UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

utrwalić się

Chronologizacja

1848, Tygodnik Polski, dawniej Dziennik Mód Paryskich, books.google.pl

Pochodzenie

Zob. trwały

1. na rynku

Definicja

stać się mocnym i trwałym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ugruntować się, utwierdzić się

Połączenia

  • mit, nawyk, pogląd, reżim, stereotyp, wzorzec, zwyczaj utrwalił się; opinia, czyjaś namiętność, nazwa, postawa, struktura, teza, władza ludowa utrwaliła się; nastawienie, przekonanie utrwaliło się; ceny, czyjeś reguły, rządy, tendencje, zasady utrwaliły się
  • utrwalić się w historii, w kanonie, w nauce, w orzecznictwie, w prozie, w tradycji
  • utrwalić się mocno, silnie

Cytaty

Utrwaliło się przekonanie, że Haupt to pisarz trudny.

źródło: NKJP: Tadeusz Zubiński: Osobny i jedyny, Akant, 2010

Rodzice Kaliasa zaopiekują się nimi jak własną rodziną. Można ich będzie sprowadzić do Italii, jeśli przyjdzie zwycięstwo i utrwali się władza powstańców.

źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951

Błyskały mi myśli smutne, przy czym uczucie żalu utrwaliło się.

źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Nie mogę narzekać, 2003

Chrześcijaństwo utrwaliło się tutaj, podobnie jak w Danii, w XI w. i promieniowało stąd, dzięki ciągłym wyprawom morskim Norwegów, na położone w sąsiedztwie wyspy Atlantyku.

źródło: NKJP: Daniel Olszewski: Dzieje chrześcijaństwa w zarysie, 1996

Nazwiska wynalazców utrwaliły się w nazwach ich konstrukcji.

źródło: NKJP: Andrzej Kublik: Wynalazki, które zmieniły historię motoryzacji, Gazeta Wyborcza, 1999-01-14

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. utrwalę się
utrwalimy się
2 os. utrwalisz się
utrwalicie się
3 os. utrwali się
utrwalą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. utrwaliłem się
+(e)m się utrwalił
utrwaliłam się
+(e)m się utrwaliła
utrwaliłom się
+(e)m się utrwaliło
utrwaliliśmy się
+(e)śmy się utrwalili
utrwaliłyśmy się
+(e)śmy się utrwaliły
2 os. utrwaliłeś się
+(e)ś się utrwalił
utrwaliłaś się
+(e)ś się utrwaliła
utrwaliłoś się
+(e)ś się utrwaliło
utrwaliliście się
+(e)ście się utrwalili
utrwaliłyście się
+(e)ście się utrwaliły
3 os. utrwalił się
utrwaliła się
utrwaliło się
utrwalili się
utrwaliły się

bezosobnik: utrwalono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. utrwalmy się
2 os. utrwal się
utrwalcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. utrwaliłbym się
bym się utrwalił
utrwaliłabym się
bym się utrwaliła
utrwaliłobym się
bym się utrwaliło
utrwalilibyśmy się
byśmy się utrwalili
utrwaliłybyśmy się
byśmy się utrwaliły
2 os. utrwaliłbyś się
byś się utrwalił
utrwaliłabyś się
byś się utrwaliła
utrwaliłobyś się
byś się utrwaliło
utrwalilibyście się
byście się utrwalili
utrwaliłybyście się
byście się utrwaliły
3 os. utrwaliłby się
by się utrwalił
utrwaliłaby się
by się utrwaliła
utrwaliłoby się
by się utrwaliło
utrwaliliby się
by się utrwalili
utrwaliłyby się
by się utrwaliły

bezosobnik: utrwalono by się

bezokolicznik: utrwalić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: utrwaliwszy się

gerundium: utrwalenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. utrwalenie się
utrwalenia się
D. utrwalenia się
utrwaleń się
C. utrwaleniu się
utrwaleniom się
B. utrwalenie się
utrwalenia się
N. utrwaleniem się
utrwaleniami się
Ms. utrwaleniu się
utrwaleniach się
W. utrwalenie się
utrwalenia się

odpowiednik aspektowy: utrwalać się

Składnia

Rznieżywotny + utrwalić się +
(w CZYM)

2. w pamięci

Definicja

zostawić trwały ślad w czyjejś świadomości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  osadzić się, zastalić się
hiperonimy:  ukorzenić się

Połączenia

  • obraz czegoś, czyjś wizerunek utrwalił się; poczucie czegoś, uczucie, wspomnienie utrwaliło się
  • utrwalić się w duszy, w czyjejś pamięci, w sercu, w czyimś słowniku, świadomości, w czyimś umyśle
  • utrwalić się mocno, silnie

Cytaty

Ostatnio produkty made in China utrwaliły się w naszej świadomości jako synonim kiepskiej jakości.

źródło: NKJP: Liliana Zubińska: Najgłębsza tajemnica tajemnicy, Akant, 2010

Dawniej przed snem nawiedzała go natrętna myśl, której nikomu nie mógł powtórzyć. Odarta ze słów, była na tyle wyraźna i jasna, aby utrwalić się w pamięci i w niej pozostać długo.

źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1971

Myśl ta bardzo utrwaliła się w duszy, ale jednak nie było w tym woli Bożej.

źródło: NKJP: Zbigniew Mikołejko: Żywoty świętych poprawione, 2000

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. utrwalę się
utrwalimy się
2 os. utrwalisz się
utrwalicie się
3 os. utrwali się
utrwalą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. utrwaliłem się
+(e)m się utrwalił
utrwaliłam się
+(e)m się utrwaliła
utrwaliłom się
+(e)m się utrwaliło
utrwaliliśmy się
+(e)śmy się utrwalili
utrwaliłyśmy się
+(e)śmy się utrwaliły
2 os. utrwaliłeś się
+(e)ś się utrwalił
utrwaliłaś się
+(e)ś się utrwaliła
utrwaliłoś się
+(e)ś się utrwaliło
utrwaliliście się
+(e)ście się utrwalili
utrwaliłyście się
+(e)ście się utrwaliły
3 os. utrwalił się
utrwaliła się
utrwaliło się
utrwalili się
utrwaliły się

bezosobnik: utrwalono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. utrwalmy się
2 os. utrwal się
utrwalcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. utrwaliłbym się
bym się utrwalił
utrwaliłabym się
bym się utrwaliła
utrwaliłobym się
bym się utrwaliło
utrwalilibyśmy się
byśmy się utrwalili
utrwaliłybyśmy się
byśmy się utrwaliły
2 os. utrwaliłbyś się
byś się utrwalił
utrwaliłabyś się
byś się utrwaliła
utrwaliłobyś się
byś się utrwaliło
utrwalilibyście się
byście się utrwalili
utrwaliłybyście się
byście się utrwaliły
3 os. utrwaliłby się
by się utrwalił
utrwaliłaby się
by się utrwaliła
utrwaliłoby się
by się utrwaliło
utrwaliliby się
by się utrwalili
utrwaliłyby się
by się utrwaliły

bezosobnik: utrwalono by się

bezokolicznik: utrwalić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: utrwaliwszy się

gerundium: utrwalenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. utrwalenie się
utrwalenia się
D. utrwalenia się
utrwaleń się
C. utrwaleniu się
utrwaleniom się
B. utrwalenie się
utrwalenia się
N. utrwaleniem się
utrwaleniami się
Ms. utrwaleniu się
utrwaleniach się
W. utrwalenie się
utrwalenia się

odpowiednik aspektowy: utrwalać się

Składnia

Rznieżywotny + utrwalić się +
w CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 30.08.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json