UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wypinać

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wypinam
wypinamy
2 os. wypinasz
wypinacie
3 os. wypina
wypinają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wypinałem
+(e)m wypinał
wypinałam
+(e)m wypinała
wypinałom
+(e)m wypinało
wypinaliśmy
+(e)śmy wypinali
wypinałyśmy
+(e)śmy wypinały
2 os. wypinałeś
+(e)ś wypinał
wypinałaś
+(e)ś wypinała
wypinałoś
+(e)ś wypinało
wypinaliście
+(e)ście wypinali
wypinałyście
+(e)ście wypinały
3 os. wypinał
wypinała
wypinało
wypinali
wypinały

bezosobnik: wypinano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wypinał
będę wypinać
będę wypinała
będę wypinać
będę wypinało
będę wypinać
będziemy wypinali
będziemy wypinać
będziemy wypinały
będziemy wypinać
2 os. będziesz wypinał
będziesz wypinać
będziesz wypinała
będziesz wypinać
będziesz wypinało
będziesz wypinać
będziecie wypinali
będziecie wypinać
będziecie wypinały
będziecie wypinać
3 os. będzie wypinał
będzie wypinać
będzie wypinała
będzie wypinać
będzie wypinało
będzie wypinać
będą wypinali
będą wypinać
będą wypinały
będą wypinać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wypinajmy
2 os. wypinaj
wypinajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wypinałbym
bym wypinał
wypinałabym
bym wypinała
wypinałobym
bym wypinało
wypinalibyśmy
byśmy wypinali
wypinałybyśmy
byśmy wypinały
2 os. wypinałbyś
byś wypinał
wypinałabyś
byś wypinała
wypinałobyś
byś wypinało
wypinalibyście
byście wypinali
wypinałybyście
byście wypinały
3 os. wypinałby
by wypinał
wypinałaby
by wypinała
wypinałoby
by wypinało
wypinaliby
by wypinali
wypinałyby
by wypinały

bezosobnik: wypinano by

bezokolicznik: wypinać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wypinając

gerundium: wypinanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wypinanie
wypinania
D. wypinania
wypinań
C. wypinaniu
wypinaniom
B. wypinanie
wypinania
N. wypinaniem
wypinaniami
Ms. wypinaniu
wypinaniach
W. wypinanie
wypinania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wypinający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wypinający
wypinający
wypinający
wypinające
wypinająca
D. wypinającego
wypinającego
wypinającego
wypinającego
wypinającej
C. wypinającemu
wypinającemu
wypinającemu
wypinającemu
wypinającej
B. wypinającego
wypinającego
wypinający
wypinające
wypinającą
N. wypinającym
wypinającym
wypinającym
wypinającym
wypinającą
Ms. wypinającym
wypinającym
wypinającym
wypinającym
wypinającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wypinający
wypinający
wypinające
wypinające
D. wypinających
wypinających
wypinających
wypinających
C. wypinającym
wypinającym
wypinającym
wypinającym
B. wypinających
wypinających
wypinających
wypinające
N. wypinającymi
wypinającymi
wypinającymi
wypinającymi
Ms. wypinających
wypinających
wypinających
wypinających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wypinany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wypinany
wypinany
wypinany
wypinane
wypinana
D. wypinanego
wypinanego
wypinanego
wypinanego
wypinanej
C. wypinanemu
wypinanemu
wypinanemu
wypinanemu
wypinanej
B. wypinanego
wypinanego
wypinany
wypinane
wypinaną
N. wypinanym
wypinanym
wypinanym
wypinanym
wypinaną
Ms. wypinanym
wypinanym
wypinanym
wypinanym
wypinanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wypinani
wypinani
wypinane
wypinane
D. wypinanych
wypinanych
wypinanych
wypinanych
C. wypinanym
wypinanym
wypinanym
wypinanym
B. wypinanych
wypinanych
wypinanych
wypinane
N. wypinanymi
wypinanymi
wypinanymi
wypinanymi
Ms. wypinanych
wypinanych
wypinanych
wypinanych

odpowiednik aspektowy: wypiąć

Pochodzenie

Z przedrostkiem wy- od psł. -*pinati; zob. piąć się

1. pierś

Definicja

wysuwać bardziej na zewnątrz od środka ciała, napinając przy tym mięśnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wypychać, wysuwać

Cytaty

[...] Rafał staje na środku pokoju, wkłada ręce w kieszenie, opuszcza głowę i wypina brzuch do przodu.

źródło: NKJP: Maciej Zaremba: Polski hydraulik i inne opowieści ze Szwecji, 2008

[...] rozczochrany malec odwraca się, wypina pupę, żebym lepiej zobaczyła rozdarcie na spodenkach.

źródło: NKJP: Beata Pawlak, Beatrice Castagnos: Umieralnia życia, Gazeta Wyborcza, 1993-05-29

Kolumb ściągał spodnie i wypinał goły tyłek.

źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Rebelia, 2007

[...] jak on się zaleca do pielęgniarek, wypina tę swoją pokancerowaną pierś, bo mu się zdaje, że dziewczyny miękną z wrażenia...

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Obłęd, 1980

Najbardziej tchórzliwe osobniki męskie w towarzystwie płci przeciwnej starają się odegrać herosa. I znajdują na to różne sposoby. Np. prostują sylwetkę, aby wyglądać na wyższego, wypinają pierś i jak najdłużej pozostają na wdechu, by powiększyć klatkę piersiową.

źródło: NKJP: Maciej Nowakowski: Najstarszy teatr świata, Dziennik Zachodni, 2003-04-04

Składnia

bez ograniczeń + wypinać +
CO

2. kartkę

Definicja

odłączać coś, co zostało wcześniej przyczepione za pomocą szpilki, agrafki, innego mechanizmu czy przedmiotu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

antonimy:  wpinać
hiperonimy:  wyjmować

Cytaty

[...] przekładamy linę przez duże ucho i, wypinając karabinek z dużego ucha, wpinamy od razu w ucho małe.

źródło: NKJP: Internet

Bezpieczne są również produkowane obecnie wiązania, które wypinają nartę w każdej nienaturalnej pozycji, przede wszystkim w czasie upadku.

źródło: NKJP: Ewa Pakuła: Zanim przypniemy narty, Express Ilustrowany, 2002-01-17

Inni, bez żadnych oporów czy skrupułów, kiedy tylko wytrzeźwieją na tyle, by zachować równowagę, wypinają kroplówki i uciekają, często z wenflonem w żyle.

źródło: NKJP: Przemysław Żyła: Wytrzeźwiałka dla maluchów, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-09-02

Składnia

bez ograniczeń + wypinać +
CO + (z CZEGO)

3. dziecko

Definicja

rozłączać na kimś części mechanizmu przytrzymującego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odpinać, rozpinać
antonimy:  przypinać, wpinać, zapinać

Cytaty

Gdy wjeżdża wraz z koleżanką na metę, nie ma już siły hamować. Obie wpadają w grupę pomocników, którzy zatrzymują narciarki, wypinają je z wiązań i dźwigają do kabiny gondoli.

źródło: NKJP: Jak co roku w Aspen odbyły się najtrudniejsze na świecie zawody narciarzy alpejczyków, Gazeta Wyborcza, 1992-12-09

Trzeba [...] pamiętać o dokarmianiu dziecka w drodze, [...] ale bez wypinania go z fotelika w czasie jazdy.

źródło: NKJP: Z dzieckiem na urlopie, Dziennik Polski, 2008-07-10

Takie rozwiązanie pozwoliło dodatkowo wyposażyć fotelik w system odchylania do snu [...] za pomocą jednego uchwytu, bez wypinania dziecka z fotelika.

źródło: NKJP: Internet

Chyba tu, zsiadamy więc z rowerów na drodze i zabezpieczamy je, wypinam Marcinka, idziemy przez zagajnik.

źródło: NKJP: Wojcech Chmielewski: Brzytwa, 2008

Składnia

bez ograniczeń + wypinać +
KOGO + z CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 15.05.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json