UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wbijać się

Chronologizacja

SJPXVII, SL: pod: wbić, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, PSWP, USJP

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wbijam się
wbijamy się
2 os. wbijasz się
wbijacie się
3 os. wbija się
wbijają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wbijałem się
+(e)m się wbijał
wbijałam się
+(e)m się wbijała
wbijałom się
+(e)m się wbijało
wbijaliśmy się
+(e)śmy się wbijali
wbijałyśmy się
+(e)śmy się wbijały
2 os. wbijałeś się
+(e)ś się wbijał
wbijałaś się
+(e)ś się wbijała
wbijałoś się
+(e)ś się wbijało
wbijaliście się
+(e)ście się wbijali
wbijałyście się
+(e)ście się wbijały
3 os. wbijał się
wbijała się
wbijało się
wbijali się
wbijały się

bezosobnik: wbijano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się wbijał
będę się wbijać
będę się wbijała
będę się wbijać
będę się wbijało
będę się wbijać
będziemy się wbijali
będziemy się wbijać
będziemy się wbijały
będziemy się wbijać
2 os. będziesz się wbijał
będziesz się wbijać
będziesz się wbijała
będziesz się wbijać
będziesz się wbijało
będziesz się wbijać
będziecie się wbijali
będziecie się wbijać
będziecie się wbijały
będziecie się wbijać
3 os. będzie się wbijał
będzie się wbijać
będzie się wbijała
będzie się wbijać
będzie się wbijało
będzie się wbijać
będą się wbijali
będą się wbijać
będą się wbijały
będą się wbijać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wbijajmy się
2 os. wbijaj się
wbijajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wbijałbym się
bym się wbijał
wbijałabym się
bym się wbijała
wbijałobym się
bym się wbijało
wbijalibyśmy się
byśmy się wbijali
wbijałybyśmy się
byśmy się wbijały
2 os. wbijałbyś się
byś się wbijał
wbijałabyś się
byś się wbijała
wbijałobyś się
byś się wbijało
wbijalibyście się
byście się wbijali
wbijałybyście się
byście się wbijały
3 os. wbijałby się
by się wbijał
wbijałaby się
by się wbijała
wbijałoby się
by się wbijało
wbijaliby się
by się wbijali
wbijałyby się
by się wbijały

bezosobnik: wbijano by się

bezokolicznik: wbijać się

imiesłów przysłówkowy współczesny:

wbijając się

gerundium: wbijanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wbijanie się
wbijania się
D. wbijania się
wbijań się
C. wbijaniu się
wbijaniom się
B. wbijanie się
wbijania się
N. wbijaniem się
wbijaniami się
Ms. wbijaniu się
wbijaniach się
W. wbijanie się
wbijania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: wbijający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wbijający się
wbijający się
wbijający się
wbijające się
wbijająca się
D. wbijającego się
wbijającego się
wbijającego się
wbijającego się
wbijającej się
C. wbijającemu się
wbijającemu się
wbijającemu się
wbijającemu się
wbijającej się
B. wbijającego się
wbijającego się
wbijający się
wbijające się
wbijającą się
N. wbijającym się
wbijającym się
wbijającym się
wbijającym się
wbijającą się
Ms. wbijającym się
wbijającym się
wbijającym się
wbijającym się
wbijającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wbijający się
wbijający się
wbijające się
wbijające się
D. wbijających się
wbijających się
wbijających się
wbijających się
C. wbijającym się
wbijającym się
wbijającym się
wbijającym się
B. wbijających się
wbijających się
wbijających się
wbijające się
N. wbijającymi się
wbijającymi się
wbijającymi się
wbijającymi się
Ms. wbijających się
wbijających się
wbijających się
wbijających się

odpowiednik aspektowy: wbić się

Pochodzenie

Zob. bić

1. zadra w palec

Definicja

z dużą siłą zagłębiać się w coś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zagłębiać się

Połączenia

  • samolot wbija się; igła wbija się, drzazgi wbijają się
  • wbijać się głęboko

Cytaty

Koza przednimi kopytami wbijała się w ziemię, wlokąc za sobą tylne, sparaliżowane bólem.

źródło: KWSJP: Manuela Gretkowska, Piotr Pietucha: Sceny z życia pozamałżeńskiego, 2003

I podczas gdy polowanie przy pomocy zwykłego oszczepu zmuszało człowieka do bezpośredniego kontaktu ze zwierzęciem, to harpun rzucony nawet z większej odległości z dużą siłą, wbijał się w ciało zwierzęcia i już w nim pozostawał, a zadziory nie pozwalały mu zeń wypaść.

źródło: KWSJP: Mirosława Kanwas: Pradzieje dla Ciebie, EKO-U Nas nr 5 (16), 2000

Paraglajdzista, startujący z niewielkiego wzniesienia o nazwie Baba, nie opodal Svitu, wylądował na dachu budynku, wbijając się nieszczęśliwie w komin.

źródło: KWSJP: Wieści ze Spisza i Liptowa, Tygodnik Podhalański nr 29, 1999

Nad głową pozostawało sporo miejsca, ale kolana wbijały mi się mocno w oparcie kierowcy.

źródło: KWSJP: FF, czyli Ford Focus, Super Nowości, nr 300, 1998

Składnia

bez ograniczeń + wbijać się +
(CZYM) + w CO

2. ktoś w ubranie

Definicja

wkładać na siebie z trudem ciasne ubranie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wciskać się, wtłaczać się
hiperonimy:  ubierać się

Połączenia

  • wbijać się w garnitur

Cytaty

Wciągam mokre sztormowe porty i na wpół tylko zmoczoną bluzę. Wbijam się w ciasne gumowe buty, zatrzaskuję zamek liny bezpieczeństwa.

źródło: KWSJP: Andrzej Urbańczyk: Dziękuję ci, Pacyfiku, 1985

Przedstawienie rozpoczyna się sceną, w której główny bohater (Rafał Rutkowski), budzi się w swoim ciasnym mieszkanku, wbija w przepisowy firmowy garnitur i biegnie do pracy.

źródło: KWSJP: Montowni być i nie być, Dzień dobry nr 01/06, 2001

Spał zaledwie kilka godzin, po czym znowu wbijał się w najbardziej eleganckie ubiory, wsiadał do Forda Capri i wjeżdżał na trasę 401.

źródło: KWSJP: Tadeusz Wójciak: Chemistry - szaleństwo zmysłów, Detektyw nr 5 (153), 1999

Składnia

Rzosobowy + wbijać się +
w CO

3. ktoś w dumę

Definicja

czuć się w określony sposób

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

  • wbijać się w dumę

Cytaty

Twierdzić, że przynależność do danego narodu jest przyczyną odkrycia w dziedzinie astronomii, to dawać świadectwo temu, że ma się niedobrze w głowie. A znowu wbijać się w dumę, dlatego że jakiś rodak zrobił coś ciekawego i stał się przez to sławny, to przyznać się, że samemu jest się zerem, tumanem, w dodatku z kompleksem niższości.

źródło: KWSJP: Antoni Libera: Madame, 1998

Merinowie docierali do szczytu swej potęgi, wszędzie indziej odnosili zwycięstwa, wbijali się w dumę, więc opór Sakalawów rozwścieczał ich pychę do tego stopnia, że gotowi byli wytępić rogaty szczep do nogi.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Madagaskar, okrutny czarodziej, 1974

Składnia

Rzosobowy + wbijać się +
w CO

4. na imprezy

Definicja

pot. 
dostawać się dokądś, będąc tam niechcianym lub pokonując opór

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Cytaty

Komandosi to taka nieformalna grupa studentów [...]. Wbijaliśmy się na różnego rodzaju spotkania, rozsadzaliśmy się w rozmaitych miejscach sali i braliśmy pod but naszych partyjnych prelegentów, czyli zadawaliśmy niewygodne pytania [...].

źródło: NKJP: Trzeba mówić rzeczy nieprzyjemne, Tygodnik Rybnicki, 2008-07-01

[...] wbijam się na śluby i robię to, co mi się podoba na swój koszt, a dodatkowo ryzykując czasem oberwanie od zapłaconego fotografa po ryju.

źródło: NKJP: Internet

Wbijałem się do różnych klubów i na imprezy od młokosa – wyznaje [...].

źródło: NKJP: Daniel Passent: Drugie zburzenie Warszawki, 2003-12-20

Składnia

bez ograniczeń + wbijać się +
DOKĄD

Frazeologizmy

coś/ktoś tkwi w pamięci
coś/ktoś wbija się w pamięć
Data ostatniej modyfikacji: 29.02.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json