Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. ciskać
1. do wyjścia
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Połączenia
- przeciskać się do wnętrza czegoś, do wyjścia
- przeciskać się między ludźmi, między stolikami, między szczebelkami
- przeciskać się przez dziurę, przez otwór, przez przejście, przez tłum
- przeciskać się z trudem
- musieć przeciskać się
Cytaty
|
Zobaczyłem Wronka przeciskającego się przez uchylone okno na końcu korytarza. źródło: NKJP: Jarosław Maślanek: Haszyszopenki, 2008 |
|
|
Przez przydymioną szybę patrzył na luksusowe limuzyny przeciskające się wąskimi uliczkami w stronę Odry. źródło: NKJP: Zbigniew Górniak: Siostra i byk, 2009 |
|
|
Przeciskał się między ludźmi, odkłaniał się przyjezdnym z miasta, którzy na pierwszego listopada powrócili do rodzinnego Kadzidła. źródło: NKJP: Wit Szostak: Oberki do końca świata, 2007 |
|
|
Piwnicę w bloku znaliśmy na pamięć. Zobaczyłem Wronka przeciskającego się przez uchylone okno na końcu korytarza. źródło: NKJP: Jarosław Maślanek: Haszyszopenki, 2008 |
|
|
Dookoła piętrzyły się szafki z jasnobrązowej sklejki i tektury, sosnowe gałęzie przeciskały się pomiędzy sosnowymi półkami szafek. źródło: NKJP: Tomasz Piątek: Pałac Ostrogskich, 2008 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
przeciskam się |
przeciskamy się |
|||
| 2 os. |
przeciskasz się |
przeciskacie się |
|||
| 3 os. |
przeciska się |
przeciskają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przeciskałem się +(e)m się przeciskał |
przeciskałam się +(e)m się przeciskała |
przeciskałom się +(e)m się przeciskało |
przeciskaliśmy się +(e)śmy się przeciskali |
przeciskałyśmy się +(e)śmy się przeciskały |
| 2 os. |
przeciskałeś się +(e)ś się przeciskał |
przeciskałaś się +(e)ś się przeciskała |
przeciskałoś się +(e)ś się przeciskało |
przeciskaliście się +(e)ście się przeciskali |
przeciskałyście się +(e)ście się przeciskały |
| 3 os. |
przeciskał się |
przeciskała się |
przeciskało się |
przeciskali się |
przeciskały się |
bezosobnik: przeciskano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się przeciskał będę się przeciskać |
będę się przeciskała będę się przeciskać |
będę się przeciskało będę się przeciskać |
będziemy się przeciskali będziemy się przeciskać |
będziemy się przeciskały będziemy się przeciskać |
| 2 os. |
będziesz się przeciskał będziesz się przeciskać |
będziesz się przeciskała będziesz się przeciskać |
będziesz się przeciskało będziesz się przeciskać |
będziecie się przeciskali będziecie się przeciskać |
będziecie się przeciskały będziecie się przeciskać |
| 3 os. |
będzie się przeciskał będzie się przeciskać |
będzie się przeciskała będzie się przeciskać |
będzie się przeciskało będzie się przeciskać |
będą się przeciskali będą się przeciskać |
będą się przeciskały będą się przeciskać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
przeciskajmy się |
|
| 2 os. |
przeciskaj się |
przeciskajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przeciskałbym się bym się przeciskał |
przeciskałabym się bym się przeciskała |
przeciskałobym się bym się przeciskało |
przeciskalibyśmy się byśmy się przeciskali |
przeciskałybyśmy się byśmy się przeciskały |
| 2 os. |
przeciskałbyś się byś się przeciskał |
przeciskałabyś się byś się przeciskała |
przeciskałobyś się byś się przeciskało |
przeciskalibyście się byście się przeciskali |
przeciskałybyście się byście się przeciskały |
| 3 os. |
przeciskałby się by się przeciskał |
przeciskałaby się by się przeciskała |
przeciskałoby się by się przeciskało |
przeciskaliby się by się przeciskali |
przeciskałyby się by się przeciskały |
bezosobnik: przeciskano by się
bezokolicznik: przeciskać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
przeciskając się
gerundium: przeciskanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | przeciskanie się |
przeciskania się |
| D. | przeciskania się |
przeciskań się |
| C. | przeciskaniu się |
przeciskaniom się |
| B. | przeciskanie się |
przeciskania się |
| N. | przeciskaniem się |
przeciskaniami się |
| Ms. | przeciskaniu się |
przeciskaniach się |
| W. | przeciskanie się |
przeciskania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: przeciskający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przeciskający się |
przeciskający się |
przeciskający się |
przeciskające się |
przeciskająca się |
| D. | przeciskającego się |
przeciskającego się |
przeciskającego się |
przeciskającego się |
przeciskającej się |
| C. | przeciskającemu się |
przeciskającemu się |
przeciskającemu się |
przeciskającemu się |
przeciskającej się |
| B. | przeciskającego się |
przeciskającego się |
przeciskający się |
przeciskające się |
przeciskającą się |
| N. | przeciskającym się |
przeciskającym się |
przeciskającym się |
przeciskającym się |
przeciskającą się |
| Ms. | przeciskającym się |
przeciskającym się |
przeciskającym się |
przeciskającym się |
przeciskającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przeciskający się |
przeciskający się |
przeciskające się |
przeciskające się |
| D. | przeciskających się |
przeciskających się |
przeciskających się |
przeciskających się |
| C. | przeciskającym się |
przeciskającym się |
przeciskającym się |
przeciskającym się |
| B. | przeciskających się |
przeciskających się |
przeciskających się |
przeciskające się |
| N. | przeciskającymi się |
przeciskającymi się |
przeciskającymi się |
przeciskającymi się |
| Ms. | przeciskających się |
przeciskających się |
przeciskających się |
przeciskających się |
odpowiednik aspektowy: przecisnąć się
Składnia
|
+ | przeciskać się | + |
(GDZIE)
|
2. przez chmury
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Połączenia
- słońce przeciska się; promienie (słońca) przeciskają się
- przeciskać się szparami
- przeciskać się przez chmury
Cytaty
|
Poranne słońce ledwo przeciskało się przez zszarzałe zasłony. źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Siostra, 1996 |
|
|
Romanow siedział chwilę bez ruchu, patrząc przez boczną szybę, jak światło słońca przeciska się między gałęziami przydrożnych drzew. źródło: NKJP: Małgorzata Kuźmińska, Michał Kuźmiński: Sekret Kroke, 2009 |
|
|
[...] przez źle zasłonięte okna w pokoju państwa Mochnackich przeciskało się światło naftowej lampy. źródło: NKJP: Wiesław Paweł Szymański: Niedźwiedź w katedrze, 1981 |
|
|
Blask fasolki nie oświetlał drogi, ledwie przeciskał się przez mgielne paproszki. źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Rebelia, 2007 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
przeciskam się |
przeciskamy się |
|||
| 2 os. |
przeciskasz się |
przeciskacie się |
|||
| 3 os. |
przeciska się |
przeciskają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przeciskałem się +(e)m się przeciskał |
przeciskałam się +(e)m się przeciskała |
przeciskałom się +(e)m się przeciskało |
przeciskaliśmy się +(e)śmy się przeciskali |
przeciskałyśmy się +(e)śmy się przeciskały |
| 2 os. |
przeciskałeś się +(e)ś się przeciskał |
przeciskałaś się +(e)ś się przeciskała |
przeciskałoś się +(e)ś się przeciskało |
przeciskaliście się +(e)ście się przeciskali |
przeciskałyście się +(e)ście się przeciskały |
| 3 os. |
przeciskał się |
przeciskała się |
przeciskało się |
przeciskali się |
przeciskały się |
bezosobnik: przeciskano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się przeciskał będę się przeciskać |
będę się przeciskała będę się przeciskać |
będę się przeciskało będę się przeciskać |
będziemy się przeciskali będziemy się przeciskać |
będziemy się przeciskały będziemy się przeciskać |
| 2 os. |
będziesz się przeciskał będziesz się przeciskać |
będziesz się przeciskała będziesz się przeciskać |
będziesz się przeciskało będziesz się przeciskać |
będziecie się przeciskali będziecie się przeciskać |
będziecie się przeciskały będziecie się przeciskać |
| 3 os. |
będzie się przeciskał będzie się przeciskać |
będzie się przeciskała będzie się przeciskać |
będzie się przeciskało będzie się przeciskać |
będą się przeciskali będą się przeciskać |
będą się przeciskały będą się przeciskać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
przeciskajmy się |
|
| 2 os. |
przeciskaj się |
przeciskajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przeciskałbym się bym się przeciskał |
przeciskałabym się bym się przeciskała |
przeciskałobym się bym się przeciskało |
przeciskalibyśmy się byśmy się przeciskali |
przeciskałybyśmy się byśmy się przeciskały |
| 2 os. |
przeciskałbyś się byś się przeciskał |
przeciskałabyś się byś się przeciskała |
przeciskałobyś się byś się przeciskało |
przeciskalibyście się byście się przeciskali |
przeciskałybyście się byście się przeciskały |
| 3 os. |
przeciskałby się by się przeciskał |
przeciskałaby się by się przeciskała |
przeciskałoby się by się przeciskało |
przeciskaliby się by się przeciskali |
przeciskałyby się by się przeciskały |
bezosobnik: przeciskano by się
bezokolicznik: przeciskać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
przeciskając się
gerundium: przeciskanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | przeciskanie się |
przeciskania się |
| D. | przeciskania się |
przeciskań się |
| C. | przeciskaniu się |
przeciskaniom się |
| B. | przeciskanie się |
przeciskania się |
| N. | przeciskaniem się |
przeciskaniami się |
| Ms. | przeciskaniu się |
przeciskaniach się |
| W. | przeciskanie się |
przeciskania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: przeciskający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przeciskający się |
przeciskający się |
przeciskający się |
przeciskające się |
przeciskająca się |
| D. | przeciskającego się |
przeciskającego się |
przeciskającego się |
przeciskającego się |
przeciskającej się |
| C. | przeciskającemu się |
przeciskającemu się |
przeciskającemu się |
przeciskającemu się |
przeciskającej się |
| B. | przeciskającego się |
przeciskającego się |
przeciskający się |
przeciskające się |
przeciskającą się |
| N. | przeciskającym się |
przeciskającym się |
przeciskającym się |
przeciskającym się |
przeciskającą się |
| Ms. | przeciskającym się |
przeciskającym się |
przeciskającym się |
przeciskającym się |
przeciskającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przeciskający się |
przeciskający się |
przeciskające się |
przeciskające się |
| D. | przeciskających się |
przeciskających się |
przeciskających się |
przeciskających się |
| C. | przeciskającym się |
przeciskającym się |
przeciskającym się |
przeciskającym się |
| B. | przeciskających się |
przeciskających się |
przeciskających się |
przeciskające się |
| N. | przeciskającymi się |
przeciskającymi się |
przeciskającymi się |
przeciskającymi się |
| Ms. | przeciskających się |
przeciskających się |
przeciskających się |
przeciskających się |
odpowiednik aspektowy: przecisnąć się
Składnia
| Rznieżywotny | + | przeciskać się | + |
(GDZIE)
|