UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

nawracać się

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

Kalka łac. kośc. se convertere; zob. wrócić

1. na chrześcijaństwo

Definicja

przyjmować nową wiarę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Cytaty

Jezus objawia się Pawłowi pod Damaszkiem, aby najpierw udzielić mu łaski poznania siebie samego jako „płodu poronionego”, jako grzesznika, aby mu ofiarować Dar Ducha Świętego. Dzięki Niemu Szaweł nawraca się.

źródło: NKJP: Henryk Dziadosz SJ: Doświadczyć Boga:życie chrześcijańskie w Ćwiczeniach duchownych św. Ignacego Loyoli, 2000

Pomagamy każdemu, kto się do nas zwróci, bez względu na to, czy jest chrześcijaninem, czy nie. Głosimy Chrystusa i czynimy to naszym życiem. Ludzie nawracają się, bo widząc nas, chcą żyć podobnie, według wyznawanych przez nas wartości.

źródło: NKJP: Aleksandra Dik: Zakonnica wśród buszmenów, Nowiny Raciborskie - 2007-01-09

Dzieje Apostolskie i Listy świętego Pawła pokazują, jak poganie lepiej niż Żydzi przyjmują Jezusa i jego Ewangelię, nawracają się, odchodząc od bożków pogańskich, doświadczając skruchy (gr. metanoia) i zwracając się do Boga żywego (gr. epistrephein; Dz 14,15; 26,18; 1 Tes 1,9).

źródło: NKJP: Elżbieta Hałas: Konwersja perspektywa socjologiczna, 2007

Najnowszy film Krzysztofa Zanussiego to opowieść o umierającym na raka lekarzu (w tej roli wspaniały Zbigniew Zapasiewicz), który w obliczu śmierci zaczyna się nawracać.

źródło: NKJP: Dominika Ćosić: Oscarowe „Życie”, Dziennik Polski - Kraj, 2000-10-27 -

We Francji w latach 80. przeszło na islam 50 tys. ludzi. Islam rósł też w siłę na tradycyjnie bardzo tolerancyjnych Wyspach Brytyjskich, gdzie nawracali się na niego także ludzie zamożni i wykształceni, a nie - jak we Francji - głównie proletariusze.

źródło: NKJP: Adam Szostkiewicz: Rynek wiary, Polityka, 2004-08-28

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nawracam się
nawracamy się
2 os. nawracasz się
nawracacie się
3 os. nawraca się
nawracają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nawracałem się
+(e)m się nawracał
nawracałam się
+(e)m się nawracała
nawracałom się
+(e)m się nawracało
nawracaliśmy się
+(e)śmy się nawracali
nawracałyśmy się
+(e)śmy się nawracały
2 os. nawracałeś się
+(e)ś się nawracał
nawracałaś się
+(e)ś się nawracała
nawracałoś się
+(e)ś się nawracało
nawracaliście się
+(e)ście się nawracali
nawracałyście się
+(e)ście się nawracały
3 os. nawracał się
nawracała się
nawracało się
nawracali się
nawracały się

bezosobnik: nawracano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się nawracał
będę się nawracać
będę się nawracała
będę się nawracać
będę się nawracało
będę się nawracać
będziemy się nawracali
będziemy się nawracać
będziemy się nawracały
będziemy się nawracać
2 os. będziesz się nawracał
będziesz się nawracać
będziesz się nawracała
będziesz się nawracać
będziesz się nawracało
będziesz się nawracać
będziecie się nawracali
będziecie się nawracać
będziecie się nawracały
będziecie się nawracać
3 os. będzie się nawracał
będzie się nawracać
będzie się nawracała
będzie się nawracać
będzie się nawracało
będzie się nawracać
będą się nawracali
będą się nawracać
będą się nawracały
będą się nawracać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nawracajmy się
2 os. nawracaj się
nawracajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nawracałbym się
bym się nawracał
nawracałabym się
bym się nawracała
nawracałobym się
bym się nawracało
nawracalibyśmy się
byśmy się nawracali
nawracałybyśmy się
byśmy się nawracały
2 os. nawracałbyś się
byś się nawracał
nawracałabyś się
byś się nawracała
nawracałobyś się
byś się nawracało
nawracalibyście się
byście się nawracali
nawracałybyście się
byście się nawracały
3 os. nawracałby się
by się nawracał
nawracałaby się
by się nawracała
nawracałoby się
by się nawracało
nawracaliby się
by się nawracali
nawracałyby się
by się nawracały

bezosobnik: nawracano by się

bezokolicznik: nawracać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: nawracając się

gerundium: nawracanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nawracanie się
nawracania się
D. nawracania się
nawracań się
C. nawracaniu się
nawracaniom się
B. nawracanie się
nawracania się
N. nawracaniem się
nawracaniami się
Ms. nawracaniu się
nawracaniach się
W. nawracanie się
nawracania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: nawracający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nawracający się
nawracający się
nawracający się
nawracające się
nawracająca się
D. nawracającego się
nawracającego się
nawracającego się
nawracającego się
nawracającej się
C. nawracającemu się
nawracającemu się
nawracającemu się
nawracającemu się
nawracającej się
B. nawracającego się
nawracającego się
nawracający się
nawracające się
nawracającą się
N. nawracającym się
nawracającym się
nawracającym się
nawracającym się
nawracającą się
Ms. nawracającym się
nawracającym się
nawracającym się
nawracającym się
nawracającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nawracający się
nawracający się
nawracające się
nawracające się
D. nawracających się
nawracających się
nawracających się
nawracających się
C. nawracającym się
nawracającym się
nawracającym się
nawracającym się
B. nawracających się
nawracających się
nawracających się
nawracające się
N. nawracającymi się
nawracającymi się
nawracającymi się
nawracającymi się
Ms. nawracających się
nawracających się
nawracających się
nawracających się

odpowiednik aspektowy: nawrócić się

Składnia

Rz osobowy + nawracać się +
(na CO)

2. wyrzekać się grzechu

Definicja

wyrzekać się grzechu i powracać do życia zgodnego z nakazami wiary

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Połączenia

  • nawracać się do Boga

Cytaty

Kard. Joseph Ratzinger, [...] podkreślił, że istotę nowej ewangelizacji wyrażają słowa Chrystusa: „Czas się wypełnił i bliskie jest królestwo Boże. Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię!” (Mk 1, 15).

źródło: NKJP: O. Bogdan Kocańda OFMConv.: Dokąd idziesz, katolicka Europo?, prasa, 1998

Bóg pozwolił mi na to doświadczenie, aby pokazać, jak słaby jestem wobec zła, które czai się, aby mnie zniszczyć. Wtedy zrozumiałem, że tylko Jezus może mnie przed nim uratować. To był jeden z najmocniejszych momentów mojego nawracania się.

źródło: NKJP: Dar od Boga, Dziennik Polski - Pejzaż, 2002-10-12

Bardzo często mylimy nawrócenie z bezgrzesznością, to znaczy, że nawracając się, już nie popełnimy nigdy grzechów.

źródło: NKJP: Henryk Dziadosz SJ: Doświadczyć Boga:życie chrześcijańskie w Ćwiczeniach duchownych św. Ignacego Loyoli, 2000

Nasz kontakt z Nim, a więc nasze życie religijne, jest przecież procesem ciągłego powrotu i oddalenia, ciągłego nawracania się i upadków, aż do pełnej metanoi, którą utrwala tylko Bóg.

źródło: NKJP: Mieczysław Gogacz: On ma wzrastać, 1975

Grzesznik, który wyrzekł się swych złych czynów i nawraca się, staje się podobny do człowieka, który obmył się i stał się czysty (Iz 1, 16).

źródło: NKJP: Jan Józef Janicki: Kultury antyczne w liturgii chrześcijańskiej, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nawracam się
nawracamy się
2 os. nawracasz się
nawracacie się
3 os. nawraca się
nawracają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nawracałem się
+(e)m się nawracał
nawracałam się
+(e)m się nawracała
nawracałom się
+(e)m się nawracało
nawracaliśmy się
+(e)śmy się nawracali
nawracałyśmy się
+(e)śmy się nawracały
2 os. nawracałeś się
+(e)ś się nawracał
nawracałaś się
+(e)ś się nawracała
nawracałoś się
+(e)ś się nawracało
nawracaliście się
+(e)ście się nawracali
nawracałyście się
+(e)ście się nawracały
3 os. nawracał się
nawracała się
nawracało się
nawracali się
nawracały się

bezosobnik: nawracano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się nawracał
będę się nawracać
będę się nawracała
będę się nawracać
będę się nawracało
będę się nawracać
będziemy się nawracali
będziemy się nawracać
będziemy się nawracały
będziemy się nawracać
2 os. będziesz się nawracał
będziesz się nawracać
będziesz się nawracała
będziesz się nawracać
będziesz się nawracało
będziesz się nawracać
będziecie się nawracali
będziecie się nawracać
będziecie się nawracały
będziecie się nawracać
3 os. będzie się nawracał
będzie się nawracać
będzie się nawracała
będzie się nawracać
będzie się nawracało
będzie się nawracać
będą się nawracali
będą się nawracać
będą się nawracały
będą się nawracać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nawracajmy się
2 os. nawracaj się
nawracajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nawracałbym się
bym się nawracał
nawracałabym się
bym się nawracała
nawracałobym się
bym się nawracało
nawracalibyśmy się
byśmy się nawracali
nawracałybyśmy się
byśmy się nawracały
2 os. nawracałbyś się
byś się nawracał
nawracałabyś się
byś się nawracała
nawracałobyś się
byś się nawracało
nawracalibyście się
byście się nawracali
nawracałybyście się
byście się nawracały
3 os. nawracałby się
by się nawracał
nawracałaby się
by się nawracała
nawracałoby się
by się nawracało
nawracaliby się
by się nawracali
nawracałyby się
by się nawracały

bezosobnik: nawracano by się

bezokolicznik: nawracać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: nawracając się

gerundium: nawracanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nawracanie się
nawracania się
D. nawracania się
nawracań się
C. nawracaniu się
nawracaniom się
B. nawracanie się
nawracania się
N. nawracaniem się
nawracaniami się
Ms. nawracaniu się
nawracaniach się
W. nawracanie się
nawracania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: nawracający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nawracający się
nawracający się
nawracający się
nawracające się
nawracająca się
D. nawracającego się
nawracającego się
nawracającego się
nawracającego się
nawracającej się
C. nawracającemu się
nawracającemu się
nawracającemu się
nawracającemu się
nawracającej się
B. nawracającego się
nawracającego się
nawracający się
nawracające się
nawracającą się
N. nawracającym się
nawracającym się
nawracającym się
nawracającym się
nawracającą się
Ms. nawracającym się
nawracającym się
nawracającym się
nawracającym się
nawracającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nawracający się
nawracający się
nawracające się
nawracające się
D. nawracających się
nawracających się
nawracających się
nawracających się
C. nawracającym się
nawracającym się
nawracającym się
nawracającym się
B. nawracających się
nawracających się
nawracających się
nawracające się
N. nawracającymi się
nawracającymi się
nawracającymi się
nawracającymi się
Ms. nawracających się
nawracających się
nawracających się
nawracających się

odpowiednik aspektowy: nawrócić się

Składnia

Rz osobowy + nawracać się + bez ograniczeń

3. na homeopatię

Definicja

zmieniać wyznawane poglądy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Niektórzy nawracają się na homeopatię dopiero po sześćdziesiątce - podaje za przykład dr. Jerzego Łozowskiego, który w latach 70. wskrzesił w Polsce nauczanie homeopatii, wydając pierwszy po wojnie skrypt na ten temat.

źródło: NKJP: Paweł Walewski, Marcin Rotkiewicz: Homeopatia: na wodzie pisane, Polityka, 2004-01-10

Na ekranie festiwalowego kina oglądam film o starym terroryście, który nawraca się na ideologię „non violence” w duchu Gandhiego pod wpływem córki chrześcijanki.

źródło: NKJP: Krzysztof Zanussi: Fanatycy i bigoci, Polityka, 2004-01-10

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nawracam się
nawracamy się
2 os. nawracasz się
nawracacie się
3 os. nawraca się
nawracają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nawracałem się
+(e)m się nawracał
nawracałam się
+(e)m się nawracała
nawracałom się
+(e)m się nawracało
nawracaliśmy się
+(e)śmy się nawracali
nawracałyśmy się
+(e)śmy się nawracały
2 os. nawracałeś się
+(e)ś się nawracał
nawracałaś się
+(e)ś się nawracała
nawracałoś się
+(e)ś się nawracało
nawracaliście się
+(e)ście się nawracali
nawracałyście się
+(e)ście się nawracały
3 os. nawracał się
nawracała się
nawracało się
nawracali się
nawracały się

bezosobnik: nawracano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się nawracał
będę się nawracać
będę się nawracała
będę się nawracać
będę się nawracało
będę się nawracać
będziemy się nawracali
będziemy się nawracać
będziemy się nawracały
będziemy się nawracać
2 os. będziesz się nawracał
będziesz się nawracać
będziesz się nawracała
będziesz się nawracać
będziesz się nawracało
będziesz się nawracać
będziecie się nawracali
będziecie się nawracać
będziecie się nawracały
będziecie się nawracać
3 os. będzie się nawracał
będzie się nawracać
będzie się nawracała
będzie się nawracać
będzie się nawracało
będzie się nawracać
będą się nawracali
będą się nawracać
będą się nawracały
będą się nawracać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nawracajmy się
2 os. nawracaj się
nawracajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nawracałbym się
bym się nawracał
nawracałabym się
bym się nawracała
nawracałobym się
bym się nawracało
nawracalibyśmy się
byśmy się nawracali
nawracałybyśmy się
byśmy się nawracały
2 os. nawracałbyś się
byś się nawracał
nawracałabyś się
byś się nawracała
nawracałobyś się
byś się nawracało
nawracalibyście się
byście się nawracali
nawracałybyście się
byście się nawracały
3 os. nawracałby się
by się nawracał
nawracałaby się
by się nawracała
nawracałoby się
by się nawracało
nawracaliby się
by się nawracali
nawracałyby się
by się nawracały

bezosobnik: nawracano by się

bezokolicznik: nawracać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: nawracając się

gerundium: nawracanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nawracanie się
nawracania się
D. nawracania się
nawracań się
C. nawracaniu się
nawracaniom się
B. nawracanie się
nawracania się
N. nawracaniem się
nawracaniami się
Ms. nawracaniu się
nawracaniach się
W. nawracanie się
nawracania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: nawracający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nawracający się
nawracający się
nawracający się
nawracające się
nawracająca się
D. nawracającego się
nawracającego się
nawracającego się
nawracającego się
nawracającej się
C. nawracającemu się
nawracającemu się
nawracającemu się
nawracającemu się
nawracającej się
B. nawracającego się
nawracającego się
nawracający się
nawracające się
nawracającą się
N. nawracającym się
nawracającym się
nawracającym się
nawracającym się
nawracającą się
Ms. nawracającym się
nawracającym się
nawracającym się
nawracającym się
nawracającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nawracający się
nawracający się
nawracające się
nawracające się
D. nawracających się
nawracających się
nawracających się
nawracających się
C. nawracającym się
nawracającym się
nawracającym się
nawracającym się
B. nawracających się
nawracających się
nawracających się
nawracające się
N. nawracającymi się
nawracającymi się
nawracającymi się
nawracającymi się
Ms. nawracających się
nawracających się
nawracających się
nawracających się

odpowiednik aspektowy: nawrócić się

Składnia

Rz osobowy + nawracać się +
na CO
Data ostatniej modyfikacji: 25.09.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json