UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

Chrystus

Chronologizacja

1619, KorBa
We wcześniejszej polszczyźnie występowała postać Kryst.

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. Chrystus
Chrystusowie
ndepr
Chrystusy
depr
D. Chrystusa
Chrystusów
C. Chrystusowi
Chrystusom
B. Chrystusa
Chrystusów
N. Chrystusem
Chrystusami
Ms. Chrystusie
Chrystusach
W. Chrystusie
Chrystusowie
ndepr
Chrystusy
depr

Pochodzenie

łac. Christus

z gr. Christós 'namaszczony'

Definicja

w religii chrześcijańskiej: Jezus - Syn Boży, który stał się człowiekiem i umarł na krzyżu, żeby zbawić ludzi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary

Relacje znaczeniowe

synonimy:  Baranek Boży, Dobry Pasterz

Połączenia

  • miłosierny; zmartwychwstały; drugi; mały; nasz Chrystus; Chrystus Eucharystyczny, ukrzyżowany
  • Chrystus Dobry Pasterz, Król, Pan, Syn Boży, Zbawiciel
  • Chrystus z Całunu Turyńskiego
  • Chrystus z gorejącym sercem
  • Chrystus w Ogrójcu; w cierniowej koronie; w Eucharystii
  • Chrystus i anioły, Chrystus i apostołowie, Chrystus i Bóg, Chrystus i Duch Święty, Chrystus i Ewangelia, Chrystus i Kościół, Chrystus i Maria / Maryja, Chrystus i Matka Boska / Boża, Chrystus i święci; chrześcijanie i Chrystus, Mojżesz i Chrystus, (Bóg) Ojciec i Chrystus
  • Jezus Chrystus
  • chwała, miłość, wszechmoc, zwycięstwo; cierpienie, krzyż, męka, ofiara; narodziny, śmierć; człowieczeństwo; ciało, krew, rany, stopy, twarz; wniebowstąpienie, zmartwychwstanie; Kościół; nauki, religia; grób; oblicze; odpowiedź, słowa; Matka, uczeń, wyznawcy, zastępca; droga, życie; czasy; imię; znak; figura, obraz, postać, wizerunek Chrystusa
  • służba; wierność, zaufanie, zawierzenie Chrystusowi
  • cierpienia dla Chrystusa, droga; miłość; podobieństwo; przynależność do Chrystusa
  • wiara w Chrystusa
  • bycie, życie; jedność, komunia, kontakt, łączność, przyjaźń, relacja, rozmowa, spotkania, więź, wspólnota, współcierpienie, zjednoczenie, związek; krzyż z Chrystusem
  • opowieść; prawda; słowo o Chrystusie; Bóg, bracia i siostry; jedność, śmierć, zbawienie, zmartwychwstanie, życie w Chrystusie
  • wierny Chrystusowi
  • podobny do Chrystusa
  • Chrystus jest Bogiem, Królem, Panem, Synem Bożym; był człowiekiem; działa, zwyciężył /zwycięża, żył / żyje; nauczał, objawił coś; cierpiał, umarł / umiera, zmartwychwstał; powróci; dokonany; odkupiony; wypowiedziany; zdobyty / zdobywany przez Chrystusa; królowanie, narodzenie Chrystusa
  • oddać cześć Chrystusowi
  • czcić, kochać, wielbić; głosić, przepowiadać; odkryć / odkrywać, poznać / poznawać, przyjąć / przyjmować, spotkać / spotykać, szukać, wybrać; odrzucić / odrzucać; oglądać, ujrzeć, widzieć; pokazać, ukazać; rozpoznać; przedstawić / przedstawiać; naśladować; symbolizować; ukrzyżować Chrystusa
  • nie można zrozumieć czegoś bez Chrystusa, modlić się; należeć; przychodzić, zbliżyć / zbliżać się, zwrócić / zwracać się; upodobnić / upodabniać się; odniesienie do Chrystusa; wskazywać; oczekiwanie; patrzenie na Chrystusa; otrzymać coś; pochodzić od Chrystusa; oddać życie za Chrystusa
  • uwierzyć, wierzyć w Chrystusa
  • być; rozmawiać; jednoczyć się, spotkać się / spotykać się; zjednoczeni, złączeni z Chrystusem; iść, podążać, pójść; opowiedzieć się za Chrystusem
  • mówić; świadczyć o Chrystusie; żyć; objawiony; stworzony; zjednoczeni w Chrystusie
  • ze względu na Chrystusa; razem z Chrystusem

Cytaty

Włączenie człowieka we wspólnotę z Chrystusem dokonuje się w sakramencie chrztu św., a ostatecznie rozstrzyga się w śmierci.

źródło: NKJP: Kinga Helena Szczurek: Katolicka nauka o czyśćcu i formy niesienia pomocy zmarłym, 2008

Gdyby chrześcijanie tylko troszkę szerzej otworzyli drzwi swego serca Chrystusowi, gdyby - metaforycznie mówiąc - choć o parę procent intensywniej żyli Ewangelią, inna byłaby Polska, inny byłby świat, w którym żyjemy.

źródło: NKJP: Maciej Zięba: Niezwykły pontyfikat / z M. Ziębą rozmawia Adam Pawłowicz, 1997

[...] Ojciec Święty wielokrotnie mówił o Eucharystii jako o centralnym punkcie życia eklezjalnego, bo w niej jest rzeczywiście obecny i skutecznie działa Chrystus.

źródło: NKJP: ROM: W hołdzie papieżowi, Gazeta Poznańska, 2003-10-13

Kościół uczestniczy w zwycięstwie Chrystusa nad diabłem: Chrystus bowiem dał swoim uczniom moc wypędzania duchów nieczystych [...].

źródło: NKJP: Paweł Zuchniewicz: Jan Paweł II: „Będę szedł naprzód”. Powieść biograficzna, 2009

Jakie są istotne znaki powołania do celibatu? Głębokie pragnienie życia w samotności serca ze względu na Chrystusa i tylko dla Niego. Nie istnieje celibat bez miłości do Chrystusa.

źródło: NKJP: Józef Augustyn: Aby życie było szczęśliwe Wywiady i czaty, 2007

Frazeologizmy

Jezu Chryste
na rany Chrystusa
Ciało Chrystusa
Dobry Pasterz
Chrystus Dobry Pasterz
Jezu Chryste
na rany Chrystusa
Jezu Chryste
na rany Chrystusa
Namiestnik Chrystusa
niech będzie pochwalony Jezus Chrystus
Jezu Chryste
na rany Chrystusa
Data ostatniej modyfikacji: 24.03.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj