Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
ośmielę się |
ośmielimy się |
|||
| 2 os. |
ośmielisz się |
ośmielicie się |
|||
| 3 os. |
ośmieli się |
ośmielą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ośmieliłem się +(e)m się ośmielił |
ośmieliłam się +(e)m się ośmieliła |
ośmieliłom się +(e)m się ośmieliło |
ośmieliliśmy się +(e)śmy się ośmielili |
ośmieliłyśmy się +(e)śmy się ośmieliły |
| 2 os. |
ośmieliłeś się +(e)ś się ośmielił |
ośmieliłaś się +(e)ś się ośmieliła |
ośmieliłoś się +(e)ś się ośmieliło |
ośmieliliście się +(e)ście się ośmielili |
ośmieliłyście się +(e)ście się ośmieliły |
| 3 os. |
ośmielił się |
ośmieliła się |
ośmieliło się |
ośmielili się |
ośmieliły się |
bezosobnik: ośmielono się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
ośmielmy się |
|
| 2 os. |
ośmiel się |
ośmielcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ośmieliłbym się bym się ośmielił |
ośmieliłabym się bym się ośmieliła |
ośmieliłobym się bym się ośmieliło |
ośmielilibyśmy się byśmy się ośmielili |
ośmieliłybyśmy się byśmy się ośmieliły |
| 2 os. |
ośmieliłbyś się byś się ośmielił |
ośmieliłabyś się byś się ośmieliła |
ośmieliłobyś się byś się ośmieliło |
ośmielilibyście się byście się ośmielili |
ośmieliłybyście się byście się ośmieliły |
| 3 os. |
ośmieliłby się by się ośmielił |
ośmieliłaby się by się ośmieliła |
ośmieliłoby się by się ośmieliło |
ośmieliliby się by się ośmielili |
ośmieliłyby się by się ośmieliły |
bezosobnik: ośmielono by się
bezokolicznik: ośmielić się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
ośmieliwszy się
gerundium: ośmielenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | ośmielenie się |
ośmielenia się |
| D. | ośmielenia się |
ośmieleń się |
| C. | ośmieleniu się |
ośmieleniom się |
| B. | ośmielenie się |
ośmielenia się |
| N. | ośmieleniem się |
ośmieleniami się |
| Ms. | ośmieleniu się |
ośmieleniach się |
| W. | ośmielenie się |
ośmielenia się |
odpowiednik aspektowy: ośmielać się
Pochodzenie
Zob. śmiały
1. krytykować
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | odważyć się |
Połączenia
- ośmielić się krytykować coś, mówić coś, napisać, odezwać, odmówić, opisać, podważyć, powtórzyć, przeciwstawić, przedstawić, przekroczyć coś , przyznać, sięgnąć po coś, skrytykować
- ośmielić się na odpowiedź, na jakiś krok
Cytaty
|
A cóż takiego mówi nam ta wiadomość o najeźdźcach? Że pojawili się na peryferii. To wcale jeszcze nie znaczy, że ośmielą się uderzyć na stolicę. Powstrzymuje ich lęk przed potęgą naszego cesarstwa, [...] źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1974-1979, 1979 |
|
|
Neron początkowo czuł tremę. Zaczął biadać, że nigdy nie ośmieli się zaśpiewać wobec tysięcy widzów. źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1949 |
|
|
Kiedy podeszliśmy do kilku młodo wyglądających mężczyzn, nie chcieli z nami rozmawiać. Jeden ośmielił się na krótkie wyznanie: – To jest wolny kraj i nie tylko panie mogą tak zarabiać. źródło: NKJP: Bartłomiej Knapik: Bastion w ruinie, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2007-02-23 |
Składnia
|
+ | ośmielić się | + |
BEZOKOLICZNIK
|
|
+ | ośmielić się | + |
na CO
|
2. w stosunku do kobiet
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Cytaty
|
- Ależ ośmielcie się. Nic wam nie grozi. - źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002 |
|
|
Nawet inżynier Pawluśkiewicz ośmielił się i do Marioli przepił. Ona uśmiechnęła się do niego całkiem sympatycznie. źródło: NKJP: Marek Nowakowski: Gdzie jest droga na walne?, 2007 |
|
|
Nagle Wojtek ośmielił się i chwycił majora za ramię. Od razu dostał mocny cios w twarz i poleciał na ziemię. źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008 |
|
|
Pomożemy Wam postawić pierwsze kroki na scenie. Prowadzone często w formie zabawy zajęcia pozwolą Wam ośmielić się i przełamać tremę. źródło: Internet: https://www.almatur.pl/kazimierz-dolny-oboz-teatralno-aktorski |