UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ośmielić się

Chronologizacja

1598, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ośmielę się
ośmielimy się
2 os. ośmielisz się
ośmielicie się
3 os. ośmieli się
ośmielą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ośmieliłem się
+(e)m się ośmielił
ośmieliłam się
+(e)m się ośmieliła
ośmieliłom się
+(e)m się ośmieliło
ośmieliliśmy się
+(e)śmy się ośmielili
ośmieliłyśmy się
+(e)śmy się ośmieliły
2 os. ośmieliłeś się
+(e)ś się ośmielił
ośmieliłaś się
+(e)ś się ośmieliła
ośmieliłoś się
+(e)ś się ośmieliło
ośmieliliście się
+(e)ście się ośmielili
ośmieliłyście się
+(e)ście się ośmieliły
3 os. ośmielił się
ośmieliła się
ośmieliło się
ośmielili się
ośmieliły się

bezosobnik: ośmielono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ośmielmy się
2 os. ośmiel się
ośmielcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ośmieliłbym się
bym się ośmielił
ośmieliłabym się
bym się ośmieliła
ośmieliłobym się
bym się ośmieliło
ośmielilibyśmy się
byśmy się ośmielili
ośmieliłybyśmy się
byśmy się ośmieliły
2 os. ośmieliłbyś się
byś się ośmielił
ośmieliłabyś się
byś się ośmieliła
ośmieliłobyś się
byś się ośmieliło
ośmielilibyście się
byście się ośmielili
ośmieliłybyście się
byście się ośmieliły
3 os. ośmieliłby się
by się ośmielił
ośmieliłaby się
by się ośmieliła
ośmieliłoby się
by się ośmieliło
ośmieliliby się
by się ośmielili
ośmieliłyby się
by się ośmieliły

bezosobnik: ośmielono by się

bezokolicznik: ośmielić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ośmieliwszy się

gerundium: ośmielenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ośmielenie się
ośmielenia się
D. ośmielenia się
ośmieleń się
C. ośmieleniu się
ośmieleniom się
B. ośmielenie się
ośmielenia się
N. ośmieleniem się
ośmieleniami się
Ms. ośmieleniu się
ośmieleniach się
W. ośmielenie się
ośmielenia się

odpowiednik aspektowy: ośmielać się

Pochodzenie

Zob. śmiały

1. krytykować

Definicja

zdecydować się na zrobienie czegoś, pokonując jakieś obawy, łamiąc jakieś zasady

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odważyć się

Połączenia

  • ośmielić się krytykować coś, mówić coś, napisać, odezwać, odmówić, opisać, podważyć, powtórzyć, przeciwstawić, przedstawić, przekroczyć coś , przyznać, sięgnąć po coś, skrytykować
  • ośmielić się na odpowiedź, na jakiś krok

Cytaty

A cóż takiego mówi nam ta wiadomość o najeźdźcach? Że pojawili się na peryferii. To wcale jeszcze nie znaczy, że ośmielą się uderzyć na stolicę. Powstrzymuje ich lęk przed potęgą naszego cesarstwa, [...]

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1974-1979, 1979

Neron początkowo czuł tremę. Zaczął biadać, że nigdy nie ośmieli się zaśpiewać wobec tysięcy widzów.

źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1949

Kiedy podeszliśmy do kilku młodo wyglądających mężczyzn, nie chcieli z nami rozmawiać. Jeden ośmielił się na krótkie wyznanie: – To jest wolny kraj i nie tylko panie mogą tak zarabiać.

źródło: NKJP: Bartłomiej Knapik: Bastion w ruinie, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2007-02-23

Składnia

bez ograniczeń + ośmielić się +
BEZOKOLICZNIK
bez ograniczeń + ośmielić się +
na CO

2. w stosunku do kobiet

Definicja

nabrać śmiałości - pewności siebie w kontaktach z określonymi osobami lub w określonych działaniach albo sytuacjach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

- Ależ ośmielcie się. Nic wam nie grozi. -

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Nawet inżynier Pawluśkiewicz ośmielił się i do Marioli przepił. Ona uśmiechnęła się do niego całkiem sympatycznie.

źródło: NKJP: Marek Nowakowski: Gdzie jest droga na walne?, 2007

Nagle Wojtek ośmielił się i chwycił majora za ramię. Od razu dostał mocny cios w twarz i poleciał na ziemię.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008

Pomożemy Wam postawić pierwsze kroki na scenie. Prowadzone często w formie zabawy zajęcia pozwolą Wam ośmielić się i przełamać tremę.

źródło: Internet: https://www.almatur.pl/kazimierz-dolny-oboz-teatralno-aktorski

Data ostatniej modyfikacji: 20.02.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json