UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przykuć

Chronologizacja

SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. kuć

1. łańcuchem

Definicja

przytwierdzić łańcuchem lub kajdankami do czegoś nieruchomego, ograniczając komuś możliwość poruszania się

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

przymocować, przytwierdzić

Połączenia

przykuć więźniów; nogi, ręce
przykuć kajdankami, łańcuchem
przykuć do drzewa, do kaloryfera, do krzesła, do skały, do ściany

Cytaty

	Wywlekli go i przykuli do słupa w oborze. źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995
	Wu znalazł grubą rurę i przykuł do niej nogi Lawsona. źródło: Internet
	Po przybyciu na miejsce policjanci stwierdzili, że faktycznie kobieta jest przykuta za nogę do kuchenki, a jej konkubent udał się na zakupy. źródło: NKJP: Na sygnale, Mazowieckie To i Owo, 2001-05-08
	Na nogach mieli kajdany, a niektórzy byli ponadto przykuci łańcuchami do taczek. źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tajemnicza wyprawa Tomka, 1963
	Mam ochotę zakleić mu szeroką taśmą usta, założyć kajdanki i przykuć łańcuchem do kaloryfera. źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Złodziejka pamięci, 1998

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	przykuję	przykujemy
2 os.	przykujesz	przykujecie
3 os.	przykuje	przykują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przykułem +(e)m przykuł	przykułam +(e)m przykuła	przykułom +(e)m przykuło	przykuliśmy +(e)śmy przykuli	przykułyśmy +(e)śmy przykuły
2 os.	przykułeś +(e)ś przykuł	przykułaś +(e)ś przykuła	przykułoś +(e)ś przykuło	przykuliście +(e)ście przykuli	przykułyście +(e)ście przykuły
3 os.	przykuł	przykuła	przykuło	przykuli	przykuły

bezosobnik: przykuto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		przykujmy
2 os.	przykuj	przykujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przykułbym bym przykuł	przykułabym bym przykuła	przykułobym bym przykuło	przykulibyśmy byśmy przykuli	przykułybyśmy byśmy przykuły
2 os.	przykułbyś byś przykuł	przykułabyś byś przykuła	przykułobyś byś przykuło	przykulibyście byście przykuli	przykułybyście byście przykuły
3 os.	przykułby by przykuł	przykułaby by przykuła	przykułoby by przykuło	przykuliby by przykuli	przykułyby by przykuły

bezosobnik: przykuto by

bezokolicznik: przykuć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przykuwszy

gerundium: przykucie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	przykucie	przykucia
D.	przykucia	przykuć
C.	przykuciu	przykuciom
B.	przykucie	przykucia
N.	przykuciem	przykuciami
Ms.	przykuciu	przykuciach
W.	przykucie	przykucia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przykuty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	przykuty	przykuty	przykuty	przykute	przykuta
D.	przykutego	przykutego	przykutego	przykutego	przykutej
C.	przykutemu	przykutemu	przykutemu	przykutemu	przykutej
B.	przykutego	przykutego	przykuty	przykute	przykutą
N.	przykutym	przykutym	przykutym	przykutym	przykutą
Ms.	przykutym	przykutym	przykutym	przykutym	przykutej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	przykuci	przykuci	przykute	przykute
D.	przykutych	przykutych	przykutych	przykutych
C.	przykutym	przykutym	przykutym	przykutym
B.	przykutych	przykutych	przykutych	przykute
N.	przykutymi	przykutymi	przykutymi	przykutymi
Ms.	przykutych	przykutych	przykutych	przykutych

odpowiednik aspektowy: przykuwać

Składnia

Rz_osobowy

przykuć

KOGO/CO + (CZYM) + do CZEGO

2. o chorobie

Definicja

osłabić w sposób, który nie pozwala choremu na samodzielne poruszanie się

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:

przygwoździć

Połączenia

choroba przykuła kogoś do czegoś
przykuć chorego, kobietę, mężczyznę; ludzi
przykuty do fotela, do łóżka, do wózka (inwalidzkiego)
przykuty od wielu lat
przykuty przez resztę życia

Cytaty

Siedział na rozłożystym leniwcu [...]. Na tym samym leniwcu, na którym spędził parę tygodni odchodzącego życia, zanim choroba nie przykuła go ostatecznie do łóżka.

źródło: NKJP: Jeremi Przybora: Przymknięte oko opaczności, 1995

Dwóch pacjentów umarło w ciągu trzech lat. Pozostali żyją przykuci do wózków inwalidzkich i nie potrafią podnieść się o własnych siłach.

źródło: NKJP: Christian Skrzyposzek: Mojra, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	przykuję	przykujemy
2 os.	przykujesz	przykujecie
3 os.	przykuje	przykują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przykułem +(e)m przykuł	przykułam +(e)m przykuła	przykułom +(e)m przykuło	przykuliśmy +(e)śmy przykuli	przykułyśmy +(e)śmy przykuły
2 os.	przykułeś +(e)ś przykuł	przykułaś +(e)ś przykuła	przykułoś +(e)ś przykuło	przykuliście +(e)ście przykuli	przykułyście +(e)ście przykuły
3 os.	przykuł	przykuła	przykuło	przykuli	przykuły

bezosobnik: przykuto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		przykujmy
2 os.	przykuj	przykujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przykułbym bym przykuł	przykułabym bym przykuła	przykułobym bym przykuło	przykulibyśmy byśmy przykuli	przykułybyśmy byśmy przykuły
2 os.	przykułbyś byś przykuł	przykułabyś byś przykuła	przykułobyś byś przykuło	przykulibyście byście przykuli	przykułybyście byście przykuły
3 os.	przykułby by przykuł	przykułaby by przykuła	przykułoby by przykuło	przykuliby by przykuli	przykułyby by przykuły

bezosobnik: przykuto by

bezokolicznik: przykuć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przykuwszy

gerundium: przykucie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	przykucie	przykucia
D.	przykucia	przykuć
C.	przykuciu	przykuciom
B.	przykucie	przykucia
N.	przykuciem	przykuciami
Ms.	przykuciu	przykuciach
W.	przykucie	przykucia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przykuty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	przykuty	przykuty	przykuty	przykute	przykuta
D.	przykutego	przykutego	przykutego	przykutego	przykutej
C.	przykutemu	przykutemu	przykutemu	przykutemu	przykutej
B.	przykutego	przykutego	przykuty	przykute	przykutą
N.	przykutym	przykutym	przykutym	przykutym	przykutą
Ms.	przykutym	przykutym	przykutym	przykutym	przykutej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	przykuci	przykuci	przykute	przykute
D.	przykutych	przykutych	przykutych	przykutych
C.	przykutym	przykutym	przykutym	przykutym
B.	przykutych	przykutych	przykutych	przykute
N.	przykutymi	przykutymi	przykutymi	przykutymi
Ms.	przykutych	przykutych	przykutych	przykutych

odpowiednik aspektowy: przykuwać

Składnia

Rz_nieżywotny

przykuć

KOGO + do CZEGO

3. do biurka

Definicja

zmusić do długiego przebywania w jednym miejscu lub przy jednej osobie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:

przywiązać

Połączenia

przykuty do biurka, do komputera

Cytaty

	Jeśli właśnie wróciłaś z wymarzonego urlopu na Karaibach, [...] w obecności kolegów, którzy ostatnie dwa tygodnie spędzili przykuci do biurek, nie musisz koniecznie rozwodzić się nad hektolitrami Malibu [...], które wysączyłaś w tym czasie pod palmami. źródło: NKJP: Bądź miła w biurze, Cosmopolitan, 1998, nr 11
	Zaczynał się bać, że życie ściągnie go na ziemię, [...] przykuje do klubów, dziewczyn, żon, dzieci. źródło: NKJP: Max Cegielski: Masala, 2002
	Obliczyłaś sobie, że nie mogąc znaleźć uznania w świecie, będę go wciąż szukał u ciebie. Że przywiąże mnie do ciebie, przykuje mnie na zawsze moja własna słabość, lęk przed światem i niedołęstwo. źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Teatr 4, 1997
	Poczucie bezpieczeństwa i strach przed nieznanym przykuły mnie do wioski łuskowców. źródło: NKJP: Beata Ostrowicka: Kraina kolorów: księga intryg, 1999
	Odsunął się trochę od biurka. Wyprostował. Wyprężył. [...] Miało się wrażenie, że takimi poruszeniami chce sobie choć trochę powetować przykucie do biurka. źródło: NKJP: Tadeusz Breza: Urząd, 1970

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	przykuję	przykujemy
2 os.	przykujesz	przykujecie
3 os.	przykuje	przykują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przykułem +(e)m przykuł	przykułam +(e)m przykuła	przykułom +(e)m przykuło	przykuliśmy +(e)śmy przykuli	przykułyśmy +(e)śmy przykuły
2 os.	przykułeś +(e)ś przykuł	przykułaś +(e)ś przykuła	przykułoś +(e)ś przykuło	przykuliście +(e)ście przykuli	przykułyście +(e)ście przykuły
3 os.	przykuł	przykuła	przykuło	przykuli	przykuły

bezosobnik: przykuto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		przykujmy
2 os.	przykuj	przykujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przykułbym bym przykuł	przykułabym bym przykuła	przykułobym bym przykuło	przykulibyśmy byśmy przykuli	przykułybyśmy byśmy przykuły
2 os.	przykułbyś byś przykuł	przykułabyś byś przykuła	przykułobyś byś przykuło	przykulibyście byście przykuli	przykułybyście byście przykuły
3 os.	przykułby by przykuł	przykułaby by przykuła	przykułoby by przykuło	przykuliby by przykuli	przykułyby by przykuły

bezosobnik: przykuto by

bezokolicznik: przykuć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przykuwszy

gerundium: przykucie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	przykucie	przykucia
D.	przykucia	przykuć
C.	przykuciu	przykuciom
B.	przykucie	przykucia
N.	przykuciem	przykuciami
Ms.	przykuciu	przykuciach
W.	przykucie	przykucia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przykuty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	przykuty	przykuty	przykuty	przykute	przykuta
D.	przykutego	przykutego	przykutego	przykutego	przykutej
C.	przykutemu	przykutemu	przykutemu	przykutemu	przykutej
B.	przykutego	przykutego	przykuty	przykute	przykutą
N.	przykutym	przykutym	przykutym	przykutym	przykutą
Ms.	przykutym	przykutym	przykutym	przykutym	przykutej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	przykuci	przykuci	przykute	przykute
D.	przykutych	przykutych	przykutych	przykutych
C.	przykutym	przykutym	przykutym	przykutym
B.	przykutych	przykutych	przykutych	przykute
N.	przykutymi	przykutymi	przykutymi	przykutymi
Ms.	przykutych	przykutych	przykutych	przykutych

odpowiednik aspektowy: przykuwać

Składnia

przykuć

KOGO + do KOGO/CZEGO

4. uwagę

Definicja

skupić na sobie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	przyciągnąć
	hiperonimy:	skupić

Połączenia

jakiś szczegół przykuł; coś przykuło
przykuć oczy, uwagę, wzrok
przykuć od razu
móc, musieć, potrafić przykuć

Cytaty

	Na jednej ze stron ogłoszeniowych jego wzrok przykuł niezwykły rysunek. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003
	Przez chwilę miałem jeszcze nadzieję, że może Anna spojrzy ku mnie znad ramienia tamtego i przykuję jej uwagę. źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996
	Zapadła już noc, gorąca jasność rozskrzeczanego płomienia zaślepiła i przykuła nasze oczy, istniał tylko ten ogień - i ciemność. źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2005
	Przykuł mnie widok mętnej strzykawki wciągającej zardzewiałym tłoczkiem niewiadomą ciecz. źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Czeluść, 1997
	W mroku zalśniła gwiazda, zaskrzyła się, przykuła wzrok. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	przykuję	przykujemy
2 os.	przykujesz	przykujecie
3 os.	przykuje	przykują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przykułem +(e)m przykuł	przykułam +(e)m przykuła	przykułom +(e)m przykuło	przykuliśmy +(e)śmy przykuli	przykułyśmy +(e)śmy przykuły
2 os.	przykułeś +(e)ś przykuł	przykułaś +(e)ś przykuła	przykułoś +(e)ś przykuło	przykuliście +(e)ście przykuli	przykułyście +(e)ście przykuły
3 os.	przykuł	przykuła	przykuło	przykuli	przykuły

bezosobnik: przykuto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		przykujmy
2 os.	przykuj	przykujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przykułbym bym przykuł	przykułabym bym przykuła	przykułobym bym przykuło	przykulibyśmy byśmy przykuli	przykułybyśmy byśmy przykuły
2 os.	przykułbyś byś przykuł	przykułabyś byś przykuła	przykułobyś byś przykuło	przykulibyście byście przykuli	przykułybyście byście przykuły
3 os.	przykułby by przykuł	przykułaby by przykuła	przykułoby by przykuło	przykuliby by przykuli	przykułyby by przykuły

bezosobnik: przykuto by

bezokolicznik: przykuć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przykuwszy

gerundium: przykucie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	przykucie	przykucia
D.	przykucia	przykuć
C.	przykuciu	przykuciom
B.	przykucie	przykucia
N.	przykuciem	przykuciami
Ms.	przykuciu	przykuciach
W.	przykucie	przykucia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przykuty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	przykuty	przykuty	przykuty	przykute	przykuta
D.	przykutego	przykutego	przykutego	przykutego	przykutej
C.	przykutemu	przykutemu	przykutemu	przykutemu	przykutej
B.	przykutego	przykutego	przykuty	przykute	przykutą
N.	przykutym	przykutym	przykutym	przykutym	przykutą
Ms.	przykutym	przykutym	przykutym	przykutym	przykutej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	przykuci	przykuci	przykute	przykute
D.	przykutych	przykutych	przykutych	przykutych
C.	przykutym	przykutym	przykutym	przykutym
B.	przykutych	przykutych	przykutych	przykute
N.	przykutymi	przykutymi	przykutymi	przykutymi
Ms.	przykutych	przykutych	przykutych	przykutych

odpowiednik aspektowy: przykuwać

Składnia

przykuć

KOGO/CO

Data ostatniej modyfikacji: 03.02.2014