UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

piana

Chronologizacja

XV w., SStp

Pochodzenie

psł. *pěna

1. na wodzie

Definicja

lekka, zawierająca pęcherzyki powietrza substancja, która unosi się na powierzchni niektórych cieczy, powstająca w wyniku ubijania, nagrzewania lub działania środków chemicznych

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  substancja

Połączenia

  • gęsta, sztywna, zastygła; biała, różowa; pachnąca; morska, piwna; brudna piana; piana gaśnicza, pistoletowa
  • piana morza, wody; śliny
  • piana z białek
  • bąbelki, bryzgi piany
  • trzepaczka do piany
  • ubić; zdmuchnąć, zlizać pianę
  • ubić białka, żółtka na pianę

Cytaty

Ubijamy pianę z białek ze szczyptą soli i znowu bardzo delikatnie mieszamy z masą serową.

źródło: NKJP: Magda Gessler: Wielkanoc Pani Magdy, Gazeta Wyborcza, 1997-03-28

Nie widać już tak powszechnej w poprzednich latach białej piany - znaku nadmiernego kwitnienia glonów.

źródło: NKJP: Istria odkrywana na nowo, Dziennik Polski, 2000-09-02

Napuściłam wody do wanny, wlałam płyn do kąpieli i zanurzyłam się w pachnącej pianie.

źródło: NKJP: Ewa Siarkiewicz: Kuźnia głupców, 2009

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. piana
piany
D. piany
pian
C. pianie
pianom
B. pianę
piany
N. pianą
pianami
Ms. pianie
pianach
W. piano
piany

Inne uwagi

Zwykle lp

2. na ustach

Definicja

pot. 
biała substancja wydzielająca się z ust człowieka chorego na pewne choroby lub chorego albo zmęczonego zwierzęcia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Połączenia

  • piana na pysku
  • lis, pies z pianą na pysku
  • piana cieknie, leci (komuś) z pyska, z ust...
  • toczyć pianę

Cytaty

Nagle, patrzę - dwa psy. Jeden z pianą na pysku doskakiwał z przodu, drugi z tyłu.

źródło: NKJP: Piotr Ciesielski: Zawiść czy strach, Dziennik Bałtycki, 1999-01-18

Sprawdziła tętno. Ledwo wyczuwalne. Płytki oddech... Widoczne były tylko białka oczu. Z ust leciała piana. Nic nie mówił.

źródło: NKJP: Wyścig o życie, Gazeta Lubuska, 2005

Często śni mi się pies, jest agresywny, pianę toczy z pyska, warczy.

źródło: NKJP: Wojciech Tochman: Wściekły pies, 2007

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. piana
piany
D. piany
pian
C. pianie
pianom
B. pianę
piany
N. pianą
pianami
Ms. pianie
pianach
W. piano
piany

Frazeologizmy

ktoś bije pianę
piana na ustach
Data ostatniej modyfikacji: 31.10.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json