UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

podłubać

Chronologizacja

2 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

Zob. dłubać

1. w ziemi

Definicja

spędzić pewien czas na poruszaniu w jakimś obiekcie palcem lub zaostrzonym narzędziem, powodując oddzielenie jego niewielkich fragmentów

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Połączenia

  • podłubać palcem, paznokciem; patykiem
  • podłubać w nosie, w uchu; w piasku, w żwirze

Cytaty

[...] włoski premier znany był z wielu skandalizujących zachowań. Podczas oficjalnego spotkania zdarzyło mu się między innymi podłubać w nosie.

źródło: NKJP: X: Zrzucają nawet czterdzieści kilogramów nadwagi, Polska Głos Wielkopolski, 2006-08-25

Nowo zakupiony długopis leżałby martwo na stole, gdybym nie odkrył, że można nim podłubać w uchu. Nie ukrywam, dłubałem końcówką wkładu zapamiętale, choć bardzo mnie to zawstydzało.

źródło: NKJP: Barbara Kosmowska: Hermańce, 2008

Lokując się z wędkami nad stromym brzegiem, zauważył dziwny kształt wystający z kilkumetrowej skarpy. Okazało się, że jest to [...] żebro jakiegoś zwierzęcia. Zaciekawiony tym podłubał trochę w żwirze i znalazł drugie żebro.

źródło: NKJP: J: Tajemnicze znalezisko ukryte w ziemi, Życie Podkarpackie, 2006-06-28

Kaneyasu chciał coś powiedzieć, ale zrezygnował i podłubał patykiem w piasku.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko:Wyspy szerszenia, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. podłubię
podłubiemy
2 os. podłubiesz
podłubiecie
3 os. podłubie
podłubią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. podłubałem
+(e)m podłubał
podłubałam
+(e)m podłubała
podłubałom
+(e)m podłubało
podłubaliśmy
+(e)śmy podłubali
podłubałyśmy
+(e)śmy podłubały
2 os. podłubałeś
+(e)ś podłubał
podłubałaś
+(e)ś podłubała
podłubałoś
+(e)ś podłubało
podłubaliście
+(e)ście podłubali
podłubałyście
+(e)ście podłubały
3 os. podłubał
podłubała
podłubało
podłubali
podłubały

bezosobnik: podłubano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. podłubmy
2 os. podłub
podłubcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. podłubałbym
bym podłubał
podłubałabym
bym podłubała
podłubałobym
bym podłubało
podłubalibyśmy
byśmy podłubali
podłubałybyśmy
byśmy podłubały
2 os. podłubałbyś
byś podłubał
podłubałabyś
byś podłubała
podłubałobyś
byś podłubało
podłubalibyście
byście podłubali
podłubałybyście
byście podłubały
3 os. podłubałby
by podłubał
podłubałaby
by podłubała
podłubałoby
by podłubało
podłubaliby
by podłubali
podłubałyby
by podłubały

bezosobnik: podłubano by

bezokolicznik: podłubać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: podłubawszy

gerundium: podłubanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. podłubanie
podłubania
D. podłubania
podłubań
C. podłubaniu
podłubaniom
B. podłubanie
podłubania
N. podłubaniem
podłubaniami
Ms. podłubaniu
podłubaniach
W. podłubanie
podłubania

Składnia

bez ograniczeń + podłubać +
(w CZYM) + (CZYM)

2. świątki

Definicja

spędzić jakiś czas na robieniu otworów lub wgłębień w jakimś materiale, aby wykonać z niego jakiś przedmiot

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne

Cytaty

Oczywiście dla relaksu każdy może podłubać w drewnie, ale nie każdego będzie stać na komplet narzędzi rzeźbiarskich.

źródło: Internet: wiano.eu

Rzeźbiłem sobie na plaży w miłym otoczeniu polskich [...] emerytów [...] Pewnego dnia dojrzał mnie Pan Grzesiu - rzeźbiarz samouk. [...] Dał mi sporo rad i pozwolił mi podłubać w korze swoimi narzędziami.

źródło: Internet: lesnezmrole.blogspot.com

Wreszcie znalazłem czas, żeby podłubać figurki.

źródło: Internet: modelwork.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. podłubię
podłubiemy
2 os. podłubiesz
podłubiecie
3 os. podłubie
podłubią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. podłubałem
+(e)m podłubał
podłubałam
+(e)m podłubała
podłubałom
+(e)m podłubało
podłubaliśmy
+(e)śmy podłubali
podłubałyśmy
+(e)śmy podłubały
2 os. podłubałeś
+(e)ś podłubał
podłubałaś
+(e)ś podłubała
podłubałoś
+(e)ś podłubało
podłubaliście
+(e)ście podłubali
podłubałyście
+(e)ście podłubały
3 os. podłubał
podłubała
podłubało
podłubali
podłubały

bezosobnik: podłubano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. podłubmy
2 os. podłub
podłubcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. podłubałbym
bym podłubał
podłubałabym
bym podłubała
podłubałobym
bym podłubało
podłubalibyśmy
byśmy podłubali
podłubałybyśmy
byśmy podłubały
2 os. podłubałbyś
byś podłubał
podłubałabyś
byś podłubała
podłubałobyś
byś podłubało
podłubalibyście
byście podłubali
podłubałybyście
byście podłubały
3 os. podłubałby
by podłubał
podłubałaby
by podłubała
podłubałoby
by podłubało
podłubaliby
by podłubali
podłubałyby
by podłubały

bezosobnik: podłubano by

bezokolicznik: podłubać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: podłubawszy

gerundium: podłubanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. podłubanie
podłubania
D. podłubania
podłubań
C. podłubaniu
podłubaniom
B. podłubanie
podłubania
N. podłubaniem
podłubaniami
Ms. podłubaniu
podłubaniach
W. podłubanie
podłubania

imiesłów przymiotnikowy bierny: podłubany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. podłubany
podłubany
podłubany
podłubane
podłubana
D. podłubanego
podłubanego
podłubanego
podłubanego
podłubanej
C. podłubanemu
podłubanemu
podłubanemu
podłubanemu
podłubanej
B. podłubanego
podłubanego
podłubany
podłubane
podłubaną
N. podłubanym
podłubanym
podłubanym
podłubanym
podłubaną
Ms. podłubanym
podłubanym
podłubanym
podłubanym
podłubanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. podłubani
podłubani
podłubane
podłubane
D. podłubanych
podłubanych
podłubanych
podłubanych
C. podłubanym
podłubanym
podłubanym
podłubanym
B. podłubanych
podłubanych
podłubanych
podłubane
N. podłubanymi
podłubanymi
podłubanymi
podłubanymi
Ms. podłubanych
podłubanych
podłubanych
podłubanych

Składnia

bez ograniczeń + podłubać +
(CO) + (CZYM)
bez ograniczeń + podłubać +
(CO) + (w CZYM)

3. przy samochodzie

Definicja

pot. 
spędzić pewien czas na zajmowaniu się czymś, zwracając uwagę na szczegóły

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pogmerać, pogrzebać

Cytaty

Dla mnie haftowanie to byłaby kara za grzechy. Wolę podłubać przy motorze - mówi zdecydowanie Tomek, [...]

źródło: NKJP: Joanna Leszczyńska: Jak Jerzy róże haftuje, Dziennik Łódzki, 2002-09-14

[...] Hołowczyc wymyka się w środku nocy do garażu, by podłubać w silniku.

źródło: NKJP: Olga Dębicka: Człowiek z megabajtów, Dziennik Bałtycki, 2000-09-22

Spróbujmy jednak, zgodnie z zapowiedzią, podłubać trochę w semantyce tytułowego połączenia frazeologicznego.

źródło: NKJP: Barańczak Stanisław: Poezja i duch uogólnienia, 1996

Ilekroć politycy ulegli pokusie podłubania przy gospodarce i zastąpienia normalnych praw rynkowych zestawem ustawowych nakazów i zakazów kończyło się to katastrofą.

źródło: NKJP: Trochę optymizmu, Dziennik Polski, 2000-07-31

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. podłubię
podłubiemy
2 os. podłubiesz
podłubiecie
3 os. podłubie
podłubią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. podłubałem
+(e)m podłubał
podłubałam
+(e)m podłubała
podłubałom
+(e)m podłubało
podłubaliśmy
+(e)śmy podłubali
podłubałyśmy
+(e)śmy podłubały
2 os. podłubałeś
+(e)ś podłubał
podłubałaś
+(e)ś podłubała
podłubałoś
+(e)ś podłubało
podłubaliście
+(e)ście podłubali
podłubałyście
+(e)ście podłubały
3 os. podłubał
podłubała
podłubało
podłubali
podłubały

bezosobnik: podłubano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. podłubmy
2 os. podłub
podłubcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. podłubałbym
bym podłubał
podłubałabym
bym podłubała
podłubałobym
bym podłubało
podłubalibyśmy
byśmy podłubali
podłubałybyśmy
byśmy podłubały
2 os. podłubałbyś
byś podłubał
podłubałabyś
byś podłubała
podłubałobyś
byś podłubało
podłubalibyście
byście podłubali
podłubałybyście
byście podłubały
3 os. podłubałby
by podłubał
podłubałaby
by podłubała
podłubałoby
by podłubało
podłubaliby
by podłubali
podłubałyby
by podłubały

bezosobnik: podłubano by

bezokolicznik: podłubać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: podłubawszy

gerundium: podłubanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. podłubanie
podłubania
D. podłubania
podłubań
C. podłubaniu
podłubaniom
B. podłubanie
podłubania
N. podłubaniem
podłubaniami
Ms. podłubaniu
podłubaniach
W. podłubanie
podłubania

Składnia

bez ograniczeń + podłubać +
(przy CZYM)
bez ograniczeń + podłubać +
(w CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 24.01.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json