UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyleczyć

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wyleczę	wyleczymy
2 os.	wyleczysz	wyleczycie
3 os.	wyleczy	wyleczą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wyleczyłem +(e)m wyleczył	wyleczyłam +(e)m wyleczyła	wyleczyłom +(e)m wyleczyło	wyleczyliśmy +(e)śmy wyleczyli	wyleczyłyśmy +(e)śmy wyleczyły
2 os.	wyleczyłeś +(e)ś wyleczył	wyleczyłaś +(e)ś wyleczyła	wyleczyłoś +(e)ś wyleczyło	wyleczyliście +(e)ście wyleczyli	wyleczyłyście +(e)ście wyleczyły
3 os.	wyleczył	wyleczyła	wyleczyło	wyleczyli	wyleczyły

bezosobnik: wyleczono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wyleczmy
2 os.	wylecz	wyleczcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wyleczyłbym bym wyleczył	wyleczyłabym bym wyleczyła	wyleczyłobym bym wyleczyło	wyleczylibyśmy byśmy wyleczyli	wyleczyłybyśmy byśmy wyleczyły
2 os.	wyleczyłbyś byś wyleczył	wyleczyłabyś byś wyleczyła	wyleczyłobyś byś wyleczyło	wyleczylibyście byście wyleczyli	wyleczyłybyście byście wyleczyły
3 os.	wyleczyłby by wyleczył	wyleczyłaby by wyleczyła	wyleczyłoby by wyleczyło	wyleczyliby by wyleczyli	wyleczyłyby by wyleczyły

bezosobnik: wyleczono by

bezokolicznik: wyleczyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyleczywszy

gerundium: wyleczenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wyleczenie	wyleczenia
D.	wyleczenia	wyleczeń
C.	wyleczeniu	wyleczeniom
B.	wyleczenie	wyleczenia
N.	wyleczeniem	wyleczeniami
Ms.	wyleczeniu	wyleczeniach
W.	wyleczenie	wyleczenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyleczony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wyleczony	wyleczony	wyleczony	wyleczone	wyleczona
D.	wyleczonego	wyleczonego	wyleczonego	wyleczonego	wyleczonej
C.	wyleczonemu	wyleczonemu	wyleczonemu	wyleczonemu	wyleczonej
B.	wyleczonego	wyleczonego	wyleczony	wyleczone	wyleczoną
N.	wyleczonym	wyleczonym	wyleczonym	wyleczonym	wyleczoną
Ms.	wyleczonym	wyleczonym	wyleczonym	wyleczonym	wyleczonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wyleczeni	wyleczeni	wyleczone	wyleczone
D.	wyleczonych	wyleczonych	wyleczonych	wyleczonych
C.	wyleczonym	wyleczonym	wyleczonym	wyleczonym
B.	wyleczonych	wyleczonych	wyleczonych	wyleczone
N.	wyleczonymi	wyleczonymi	wyleczonymi	wyleczonymi
Ms.	wyleczonych	wyleczonych	wyleczonych	wyleczonych

odpowiednik aspektowy: leczyć

Pochodzenie

Zob. leczyć

1. pacjenta

Definicja

przywrócić zdrowie komuś lub jakiemuś narządowi za pomocą leków lub zabiegów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie

Połączenia

lekarz wyleczył kogoś/coś
wyleczyć pacjenta
wyleczyć antybiotykami, kroplami, tabletkami, ziołami
całkowicie, skutecznie wyleczyć

Cytaty

	- A ja jestem jak ten wiejski lekarz, który i paznokieć zerwie, i dziecko z grypy wyleczy - mówi o sobie Bożena Winch, która uprawia zawód od 30 lat i pozostała przy eklektyzmie. źródło: NKJP: Joanna Podgórska, Paweł Walewski , Jak, gdzie i za ile leczyć swoją duszę, Polityka, 2005-06-11
	Janusz Dziedzic będzie do dyspozycji trenera po wyleczeniu kontuzji. źródło: NKJP: (D): Przygotowania trzecioligowców, Dziennik Łódzki, 2001-07-02
	Teraz muszę wyleczyć nogę, a w Opocznie i tak bym nie zagrał z powodu żółtych kartek. źródło: NKJP: (MM), Trener Pietrzak sprawdził piłkarzy, Express Ilustrowany 2002-09-18
	Dlaczego w USA udaje się wyleczyć co drugiego chorego na raka, a w Polsce jednego na trzech? źródło: NKJP: Anna Ostrowska, Nie wolno odbierać nadziei, Ozon , 2005
	Nie każdego pacjenta da się wyleczyć preparatem już funkcjonującym na rynku [...] źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 05.06.2002,

Składnia

Rz osobowy	+	wyleczyć	+	KOGO + (z CZEGO) + (CZYM)
Rz osobowy	+	wyleczyć	+	CO + (CZYM)

2. anginę

Definicja

zastosowawszy odpowiednie środki, skutecznie zwalczyć jakąś chorobę lub dolegliwość

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

uleczyć, zleczyć

Połączenia

wyleczyć alergię, anginę,astmę, raka; kontuzję; kaca;
wyleczyć antybiotykami, kroplami, tabletkami, ziołami

Cytaty

	Dzięki zimnym kąpielom wyleczyła reumatyzm. Przeszedł już po roku. źródło: NKJP: Wojciech Trzcionka, (luk), Gęsia skórka? A co to takiego!?, Dziennik Łódzki 2007-02-09
	Anginę trzeba wyleżeć i wyleczyć antybiotykami. źródło: NKJP: Bogumiła Nehrebecka: Piekło w gardle, Słowo Polskie. Gazeta Wrocławska, 2005-07-26
	Czołowi gracze wyleczyli kontuzje i ostro wzięli się do pracy. źródło: NKJP: (PAS), Trenerzy w roli zawodników, Express Ilustrowany, 2002-12-20
	Zaćmy nie można wyleczyć kroplami do oczu. źródło: NKJP: Alarm dla oczu, Polityka, 2003-10-18

Składnia

Rz osobowy

wyleczyć

CO + (CZYM)

3. o lekach

Definicja

o lekach: skutecznie zwalczyć jakąś chorobę lub dolegliwość

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie

Cytaty

Gotowy napój wyleczy wiosenne nieżyty dróg oddechowych i zapalenia gardła.

źródło: NKJP: Paweł Walewski, Ziołowa apteka, Polityka, 2009-04-04

Nie łudźmy się, same zioła nie wyleczą nowotworu, jednakże w połączeniu z leczeniem onkologicznym mogą skutecznie wspomóc organizm.

źródło: Internet

Składnia

Rz nieżywotny

wyleczyć

4. smutek

Definicja

złagodzić jakiś przykry stan psychiczny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zaleczyć, zleczyć

Połączenia

wyleczyć melancholię, smutek, żal

Cytaty

Kreśli przykład wyleczenia melancholii przez pomyślną miłość, popularny w późniejszych czasach, zwłaszcza w literaturze arabskiej i w epoce baroku.

źródło: NKJP: Antoni Kępiński: Melancholia, 1974

Orzechy w miodzie Elżbiety i Romana Śmieszków ukoją smutek i wyleczą chandrę. Produkt wyrabiany według tradycyjnej receptury z miodów z własnej pasieki.

źródło: Internet

Składnia

wyleczyć

5. z kompleksów

Definicja

sprawić, że ktoś pozbędzie się jakichś cech, przekonań, uczuć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka

Połączenia

wyleczyć z kompleksów, z miłości, z naiwności, z nienawiści, ze złudzeń

Cytaty

[...] zastanówmy się, czy możemy coś zrobić dla powstrzymania fali nienawiści, która narosła wśród zwykłych ludzi. Aby nie stali się naturalnym zapleczem dla terrorystów, których z nienawiści wyleczy tylko śmierć.

źródło: NKJP: Jerzy Pałosz: Przecież to tylko rok, Gazeta Krakowska, 2004-05-13

Tak, w swojej naiwności pomyślałam, że Usenet można potraktować także jako źródło informacji. Niestety, komentarze, które pojawiły się w odpowiedzi na tak niewinnie zadane przeze mnie pytanie skutecznie mnie z tej naiwności wyleczyły.

źródło: Internet

Trzeci wystrzał z granatnika wyleczył mnie z nadziei. Jovanka pognała dalej, ale mnie podmuch eksplozji dopadł za blisko drzwi.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Góra Trzech Szkieletów, 2003

Składnia

wyleczyć

KOGO + z CZEGO

Data ostatniej modyfikacji: 27.08.2017