UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zapaść się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

1. o dachu

Definicja

opadając, utworzyć zagłębienie

Pochodzenie

Zob. paść (na ziemię)

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

  • asfalt, budynek, dom, chodnik, dach, strop, sufit zapadł się; droga, jezdnia, konstrukcja, kostka brukowa, nawierzchnia, podłoga, wieża, ziemia zapadła się

Cytaty

Strop nad parterem zapadł się o około 30 cm na skutek osiadania fundamentów, natomiast podłogi o drewnianej konstrukcji, znajdujące się na piętrze, uginają się pod ciężarem osób po nich chodzących.

źródło: NKJP: (gal): Grozi zawaleniem, NTN Żuławy, 2000-06-23

Do wielu kompletnie zniszczonych wsi w górzystych rejonach Pakistanu nie ma dostępu, ponieważ zapadły się drogi.

źródło: NKJP: Na ratunek Kaszmirowi, Polityka, 2005-10-15

Dach zapadł się do wnętrza, przez puste okna i drzwi widziało się gruz i chwasty.

źródło: NKJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1967

Niedawno zapadł się tam szyb starej kopalni srebra.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 71. posiedzenia Senatu RP część 5, wersja robocza, 4. kadencja

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnę się
 zapadniemy się
2 os. zapadniesz się
 zapadniecie się
3 os. zapadnie się
 zapadną się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłem się
+(e)m się zapadł
 zapadłam się
+(e)m się zapadła
 zapadłom się
+(e)m się zapadło
 zapadliśmy się
+(e)śmy się zapadli
 zapadłyśmy się
+(e)śmy się zapadły
2 os. zapadłeś się
+(e)ś się zapadł
 zapadłaś się
+(e)ś się zapadła
 zapadłoś się
+(e)ś się zapadło
 zapadliście się
+(e)ście się zapadli
 zapadłyście się
+(e)ście się zapadły
3 os. zapadł się
 zapadła się
 zapadło się
 zapadli się
 zapadły się

bezosobnik: zapadnięto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnijmy się
2 os. zapadnij się
 zapadnijcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłbym się
bym się zapadł
 zapadłabym się
bym się zapadła
 zapadłobym się
 zapadlibyśmy się
byśmy się zapadli
 zapadłybyśmy się
byśmy się zapadły
2 os. zapadłbyś się
byś się zapadł
 zapadłabyś się
byś się zapadła
 zapadłobyś się
byś się zapadło
 zapadlibyście się
byście się zapadli
 zapadłybyście się
byście się zapadły
3 os. zapadłby się
by się zapadł
 zapadłaby się
by się zapadła
 zapadłoby się
by się zapadło
 zapadliby się
by się zapadli
 zapadłyby się
by się zapadły

bezosobnik: zapadnięto by się

bezokolicznik: zapadnąć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zapadłszy się

gerundium: zapadnięcie się

odpowiednik aspektowy: zapadać się

Składnia

bez ograniczeń + zapaść się +
(do CZEGO) + (o ILE)

2. w ziemię

Definicja

zagłębić się częściowo w podłożu

Pochodzenie

Zob. paść (na ziemię)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia gleba

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zagłębić się

Połączenia

  • budynek, dom, gmach, mur zapadł się
  • zapaść się w podłoże, w ziemię

Cytaty

Gdzieniegdzie ruiny zapadły się w ziemię i porosły trawą do tego stopnia, że mogą służyć jako pastwisko dla kilku owiec i kóz.

źródło: NKJP: Stanisław Mrożek: Jak zostałem filmowcem, 1975

Dom, w którym mieszkał Rodak, zbudowano z drzewa, jak wiele w tej dzielnicy, a latami stojąc niestrudzenie z wnętrznościami zżeranymi przez grzyb drzewny zapadł się w ziemię i pokrzywił.

źródło: NKJP: Bohdan Czeszko: Pokolenie, 1951

Stary mur XVII-wiecznego klasztoru franciszkanów reformatów jest powyginany - w kilku miejscach zapadł się w ziemię.

źródło: NKJP: Janusz Ślęzak: Wieliczka, Gazeta Wyborcza, 1992-09-16

Mieszkańcy Pszczelnika zwracają uwagę na kilka studzienek na ul. Piaskowej, które w przeciągu ostatnich miesięcy zapadły się o kilka centymetrów.

źródło: NKJP: Zapadnięte studzienki, Co Tydzień Jaworzno, 2005-01-01

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnę się
 zapadniemy się
2 os. zapadniesz się
 zapadniecie się
3 os. zapadnie się
 zapadną się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłem się
+(e)m się zapadł
 zapadłam się
+(e)m się zapadła
 zapadłom się
+(e)m się zapadło
 zapadliśmy się
+(e)śmy się zapadli
 zapadłyśmy się
+(e)śmy się zapadły
2 os. zapadłeś się
+(e)ś się zapadł
 zapadłaś się
+(e)ś się zapadła
 zapadłoś się
+(e)ś się zapadło
 zapadliście się
+(e)ście się zapadli
 zapadłyście się
+(e)ście się zapadły
3 os. zapadł się
 zapadła się
 zapadło się
 zapadli się
 zapadły się

bezosobnik: zapadnięto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnijmy się
2 os. zapadnij się
 zapadnijcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłbym się
bym się zapadł
 zapadłabym się
bym się zapadła
 zapadłobym się
 zapadlibyśmy się
byśmy się zapadli
 zapadłybyśmy się
byśmy się zapadły
2 os. zapadłbyś się
byś się zapadł
 zapadłabyś się
byś się zapadła
 zapadłobyś się
byś się zapadło
 zapadlibyście się
byście się zapadli
 zapadłybyście się
byście się zapadły
3 os. zapadłby się
by się zapadł
 zapadłaby się
by się zapadła
 zapadłoby się
by się zapadło
 zapadliby się
by się zapadli
 zapadłyby się
by się zapadły

bezosobnik: zapadnięto by się

bezokolicznik: zapadnąć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zapadłszy się

gerundium: zapadnięcie się

odpowiednik aspektowy: zapadać się

Składnia

bez ograniczeń + zapaść się +
w CO

3. o policzkach

Definicja

stać się wklęsłym

Pochodzenie

Zob. paść (na ziemię)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Połączenia

  • biust, brzuch zapadł się; oczy, policzki zapadły się

Cytaty

Dżinsowy materiał spodni sfałdował się wokół paska, biust zapadł się niepostrzeżenie w klatkę piersiową, nos wyostrzył się niczym ptasi dziób.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Pudełko ze szpilkami, 2002

Leżące przed nim ciało było dziwnie pomarszczone i skurczone, policzki zapadły się, jakby gigantycznymi strzykawkami wyssano tłuszcz z twarzy.

źródło: NKJP: Marek Krajewski, Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

Teraz nie miałem już z czego chudnąć. Pozostała skóra i kości. Widać to było szczególnie na twarzy. Policzki zapadły się tak samo jak oczy - podkrążone i świecące niezdrowym blaskiem.

źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007

Szeliga mocno się posunął, wychudł, zapadnięte policzki pokrywała siwiejąca szczecina, oczy zapadły się, otoczone niemal czarnymi sińcami.

źródło: NKJP: Marek Harny: Zdrajca, 2007

Brzuch zapadł się tak, że dotykał kręgosłupa, wszystkie żebra rysowały się wyraźnie pod skórą.

źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnę się
 zapadniemy się
2 os. zapadniesz się
 zapadniecie się
3 os. zapadnie się
 zapadną się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłem się
+(e)m się zapadł
 zapadłam się
+(e)m się zapadła
 zapadłom się
+(e)m się zapadło
 zapadliśmy się
+(e)śmy się zapadli
 zapadłyśmy się
+(e)śmy się zapadły
2 os. zapadłeś się
+(e)ś się zapadł
 zapadłaś się
+(e)ś się zapadła
 zapadłoś się
+(e)ś się zapadło
 zapadliście się
+(e)ście się zapadli
 zapadłyście się
+(e)ście się zapadły
3 os. zapadł się
 zapadła się
 zapadło się
 zapadli się
 zapadły się

bezosobnik: zapadnięto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnijmy się
2 os. zapadnij się
 zapadnijcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłbym się
bym się zapadł
 zapadłabym się
bym się zapadła
 zapadłobym się
 zapadlibyśmy się
byśmy się zapadli
 zapadłybyśmy się
byśmy się zapadły
2 os. zapadłbyś się
byś się zapadł
 zapadłabyś się
byś się zapadła
 zapadłobyś się
byś się zapadło
 zapadlibyście się
byście się zapadli
 zapadłybyście się
byście się zapadły
3 os. zapadłby się
by się zapadł
 zapadłaby się
by się zapadła
 zapadłoby się
by się zapadło
 zapadliby się
by się zapadli
 zapadłyby się
by się zapadły

bezosobnik: zapadnięto by się

bezokolicznik: zapadnąć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zapadłszy się

gerundium: zapadnięcie się

odpowiednik aspektowy: zapadać się

Składnia

bez ograniczeń + zapaść się +
(w CO)

4. w fotel

Definicja

usiąść głęboko i wygodnie na czymś miękkim

Pochodzenie

Zob. paść (na ziemię)

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zagłębić się

Połączenia

  • zapaść się w fotel, w poduszki, w siedzisko

Cytaty

Piotrowska zapadła się w fotel i obtarłszy chustką spoconą twarz przystąpiła natychmiast do rzeczy.

źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Noc i inne opowiadania, 1963

McClees zapadł się w miękką, skórzaną kanapę, sączył dobrze schłodzoną rosyjską wódkę i przez szklane dno obserwował surowy, podwodny pejzaż Bajkału.

źródło: NKJP: Blog Bartosza Libudy, www.cotynato.redakcja.pl

Pozostawiony sam sobie natychmiast oklapnął, zapadł się w poduchy kanapy.

źródło: NKJP: Eugeniusz Dębski: Aksamitny Anschluss, 2001

Członkowie szacownego jury zapadli się w głębokich, skórzanych fotelach, porozrzucanych po całym wnętrzu luksusowego Pałacu Kongresowego, coraz bardziej znużeni, zniechęceni, wyczerpani.

źródło: NKJP: Tomasz Raczek: Pies na telewizję, 1999

Scott zapadł się w fotelu, czując, że zaraz umrze z nudów.

źródło: Internet: dont-trust-strangeres.blogspot.com

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnę się
 zapadniemy się
2 os. zapadniesz się
 zapadniecie się
3 os. zapadnie się
 zapadną się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłem się
+(e)m się zapadł
 zapadłam się
+(e)m się zapadła
 zapadłom się
+(e)m się zapadło
 zapadliśmy się
+(e)śmy się zapadli
 zapadłyśmy się
+(e)śmy się zapadły
2 os. zapadłeś się
+(e)ś się zapadł
 zapadłaś się
+(e)ś się zapadła
 zapadłoś się
+(e)ś się zapadło
 zapadliście się
+(e)ście się zapadli
 zapadłyście się
+(e)ście się zapadły
3 os. zapadł się
 zapadła się
 zapadło się
 zapadli się
 zapadły się

bezosobnik: zapadnięto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnijmy się
2 os. zapadnij się
 zapadnijcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłbym się
bym się zapadł
 zapadłabym się
bym się zapadła
 zapadłobym się
 zapadlibyśmy się
byśmy się zapadli
 zapadłybyśmy się
byśmy się zapadły
2 os. zapadłbyś się
byś się zapadł
 zapadłabyś się
byś się zapadła
 zapadłobyś się
byś się zapadło
 zapadlibyście się
byście się zapadli
 zapadłybyście się
byście się zapadły
3 os. zapadłby się
by się zapadł
 zapadłaby się
by się zapadła
 zapadłoby się
by się zapadło
 zapadliby się
by się zapadli
 zapadłyby się
by się zapadły

bezosobnik: zapadnięto by się

bezokolicznik: zapadnąć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zapadłszy się

gerundium: zapadnięcie się

odpowiednik aspektowy: zapadać się

Składnia

bez ograniczeń + zapaść się +
w CO
bez ograniczeń + zapaść się +
w CZYM

5. w błoto

Definicja

przemieszczając się, zagłębić się w grząskim lub sypkim podłożu

Pochodzenie

Zob. paść (na ziemię)

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ugrzęznąć
hiperonimy:  zagłębić się

Połączenia

  • samochód zapadł się; konie, sanie zapadły się
  • zapaść się po brzuch, po kolana, po kostki, po pas; po oś
  • zapaść się w błoto, w muł, w piach, w śnieg, w ziemię

Cytaty

Kierowca obawiał się, że karetka zapadnie się w błotnistą drogę.

źródło: NKJP: Kamila Mróz: Dlaczego lekarz nie dojechał do chorej?, Tygodnik Tucholski, nr 577, 2003

Zapadł się w śnieg, ale zaraz się wyprostował.

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Biały kruk, 1995

Kiedyś, jeszcze jako mały chłopczyk, Kamyk zapadł się w muł na brzegu rzeki prawie po pas.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Naznaczeni błękitem Kamień na szczycie Kroniki Drugiego Kręgu Księga I cz 1, 2005

Nie da się wyjść z domu, żeby nie zapaść się w śniegu po kolana. Pociągi odwołane. Nie mam jak dotrzeć do pracy.

źródło: Internet: maluchy.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnę się
 zapadniemy się
2 os. zapadniesz się
 zapadniecie się
3 os. zapadnie się
 zapadną się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłem się
+(e)m się zapadł
 zapadłam się
+(e)m się zapadła
 zapadłom się
+(e)m się zapadło
 zapadliśmy się
+(e)śmy się zapadli
 zapadłyśmy się
+(e)śmy się zapadły
2 os. zapadłeś się
+(e)ś się zapadł
 zapadłaś się
+(e)ś się zapadła
 zapadłoś się
+(e)ś się zapadło
 zapadliście się
+(e)ście się zapadli
 zapadłyście się
+(e)ście się zapadły
3 os. zapadł się
 zapadła się
 zapadło się
 zapadli się
 zapadły się

bezosobnik: zapadnięto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnijmy się
2 os. zapadnij się
 zapadnijcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłbym się
bym się zapadł
 zapadłabym się
bym się zapadła
 zapadłobym się
 zapadlibyśmy się
byśmy się zapadli
 zapadłybyśmy się
byśmy się zapadły
2 os. zapadłbyś się
byś się zapadł
 zapadłabyś się
byś się zapadła
 zapadłobyś się
byś się zapadło
 zapadlibyście się
byście się zapadli
 zapadłybyście się
byście się zapadły
3 os. zapadłby się
by się zapadł
 zapadłaby się
by się zapadła
 zapadłoby się
by się zapadło
 zapadliby się
by się zapadli
 zapadłyby się
by się zapadły

bezosobnik: zapadnięto by się

bezokolicznik: zapadnąć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zapadłszy się

gerundium: zapadnięcie się

odpowiednik aspektowy: zapadać się

Składnia

bez ograniczeń + zapaść się +
w CO
bez ograniczeń + zapaść się +
w CZYM

6. w oddali

Definicja

książk. 
przestać być widocznym

Pochodzenie

Zob. paść (na ziemię)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zniknąć

Połączenia

  • zapaść się w dali, w oddali, w tłumie

Cytaty

Ja wytężyłem na kobietkę oczy do oporu, żeby ją, o ile to możliwe, obrócić siłą woli, ale to na nic, bo już zapadła się w tłumie za bramą [...].

źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997

Przechodzą dwie kobiety z opatulonymi dziećmi. Pobrzęk bransolet na nogach i rękach, ciche śpiewne głosy. Wyszły z mroku, rozbłysły czerwienią sari i zapadły się w ciemność pod drzewami.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

Ogień był już tylko kupą czerwonych węgli, ale sylwetka Wasyla nie zapadła się w mrok, lecz stała się bardziej wyrazista, prawie czarna.

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Biały kruk, 1995

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnę się
 zapadniemy się
2 os. zapadniesz się
 zapadniecie się
3 os. zapadnie się
 zapadną się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłem się
+(e)m się zapadł
 zapadłam się
+(e)m się zapadła
 zapadłom się
+(e)m się zapadło
 zapadliśmy się
+(e)śmy się zapadli
 zapadłyśmy się
+(e)śmy się zapadły
2 os. zapadłeś się
+(e)ś się zapadł
 zapadłaś się
+(e)ś się zapadła
 zapadłoś się
+(e)ś się zapadło
 zapadliście się
+(e)ście się zapadli
 zapadłyście się
+(e)ście się zapadły
3 os. zapadł się
 zapadła się
 zapadło się
 zapadli się
 zapadły się

bezosobnik: zapadnięto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnijmy się
2 os. zapadnij się
 zapadnijcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłbym się
bym się zapadł
 zapadłabym się
bym się zapadła
 zapadłobym się
 zapadlibyśmy się
byśmy się zapadli
 zapadłybyśmy się
byśmy się zapadły
2 os. zapadłbyś się
byś się zapadł
 zapadłabyś się
byś się zapadła
 zapadłobyś się
byś się zapadło
 zapadlibyście się
byście się zapadli
 zapadłybyście się
byście się zapadły
3 os. zapadłby się
by się zapadł
 zapadłaby się
by się zapadła
 zapadłoby się
by się zapadło
 zapadliby się
by się zapadli
 zapadłyby się
by się zapadły

bezosobnik: zapadnięto by się

bezokolicznik: zapadnąć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zapadłszy się

gerundium: zapadnięcie się

odpowiednik aspektowy: zapadać się

Składnia

bez ograniczeń + zapaść się +
w CO
bez ograniczeń + zapaść się +
w CZYM

7. w rozmyślania

Definicja

książk. 
straciwszy kontakt ze światem zewnętrznym, pogrążyć się w bierności lub smutku

Pochodzenie

Zob. paść (na ziemię)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  pogrążyć się

Połączenia

  • zapaść się w siebie
  • zapaść się w sobie

Cytaty

Kłótnia z Robertem sprawiła, że cała zapadła się do środka, do swojego najgłębszego ja, nie pozostawiając na wierzchu niczego, co jeszcze można by zranić.

źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Domofon, 2005

[...] ludzie są strasznie głodni niezwykłości. Wyjątkowości. Czują, że zapadli się w takie życie, strasznie banalne, i marzą o baśniach.

źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Prąd zatokowy, 2003

Odkąd ostatni raz widziałeś ojca, niewiele się zmienił. Może odrobinę zapadł się w sobie.

źródło: NKJP: Adam Pluszka: Flauta, 2007

Strącony ze szczytu i objęty zapisami cenzury Karpiński zapadł się w zawodowy niebyt, w końcu zaszył się na Mazurach.

źródło: NKJP: Sławomir Mizerski: Geniusz pod gruzami, Polityka, 2002-10-26

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnę się
 zapadniemy się
2 os. zapadniesz się
 zapadniecie się
3 os. zapadnie się
 zapadną się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłem się
+(e)m się zapadł
 zapadłam się
+(e)m się zapadła
 zapadłom się
+(e)m się zapadło
 zapadliśmy się
+(e)śmy się zapadli
 zapadłyśmy się
+(e)śmy się zapadły
2 os. zapadłeś się
+(e)ś się zapadł
 zapadłaś się
+(e)ś się zapadła
 zapadłoś się
+(e)ś się zapadło
 zapadliście się
+(e)ście się zapadli
 zapadłyście się
+(e)ście się zapadły
3 os. zapadł się
 zapadła się
 zapadło się
 zapadli się
 zapadły się

bezosobnik: zapadnięto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnijmy się
2 os. zapadnij się
 zapadnijcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłbym się
bym się zapadł
 zapadłabym się
bym się zapadła
 zapadłobym się
 zapadlibyśmy się
byśmy się zapadli
 zapadłybyśmy się
byśmy się zapadły
2 os. zapadłbyś się
byś się zapadł
 zapadłabyś się
byś się zapadła
 zapadłobyś się
byś się zapadło
 zapadlibyście się
byście się zapadli
 zapadłybyście się
byście się zapadły
3 os. zapadłby się
by się zapadł
 zapadłaby się
by się zapadła
 zapadłoby się
by się zapadło
 zapadliby się
by się zapadli
 zapadłyby się
by się zapadły

bezosobnik: zapadnięto by się

bezokolicznik: zapadnąć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zapadłszy się

gerundium: zapadnięcie się

odpowiednik aspektowy: zapadać się

Składnia

bez ograniczeń + zapaść się +
w CO | do CZEGO

8. utyć

Definicja

pot.  pejorat. 
utyć

Pochodzenie

Zob. paść ( dziecko słodyczami)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Relacje znaczeniowe

synonimy:  spaść się, utyć, wypaść się

Połączenia

  • zapaść się jak świnia, jak wieprz

Cytaty

Zaczął biegać rok temu, bo jak sam mówi, zapasł się.

źródło: Internet: biecdalej.pl

Moje psy zapasły się strasznie po kastracji, jak przez moją nieuwagę jadły tyle co zwykle, a mniej biegały.

źródło: Internet: forum.szczury.biz

Nie zapasła się w ciąży, wagę miała w normie pod koniec i po tym chudnięciu do wagi wyjściowej nie było problemów ze skórą.

źródło: NKJP: Usenet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapasę się
 zapasiemy się
2 os. zapasiesz się
 zapasiecie się
3 os. zapasie się
 zapasą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapasłem się
+(e)m się zapasł
 zapasłam się
+(e)m się zapasła
 zapasłom się
+(e)m się zapasło
 zapaśliśmy się
+(e)śmy się zapaśli
 zapasłyśmy się
+(e)śmy się zapasły
2 os. zapasłeś się
+(e)ś się zapasł
 zapasłaś się
+(e)ś się zapasła
 zapasłoś się
+(e)ś się zapasło
 zapaśliście się
+(e)ście się zapaśli
 zapasłyście się
+(e)ście się zapasły
3 os. zapasł się
 zapasła się
 zapasło się
 zapaśli się
 zapasły się

bezosobnik: zapasiono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapaśmy się
2 os. zapaś się
 zapaście się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapasłbym się
bym się zapasł
 zapasłabym się
bym się zapasła
 zapasłobym się
bym się zapasło
 zapaślibyśmy się
byśmy się zapaśli
 zapasłybyśmy się
byśmy się zapasły
2 os. zapasłbyś się
byś się zapasł
 zapasłabyś się
byś się zapasła
 zapasłobyś się
byś się zapasło
 zapaślibyście się
byście się zapaśli
 zapasłybyście się
byście się zapasły
3 os. zapasłby się
by się zapasł
 zapasłaby się
by się zapasła
 zapasłoby się
by się zapasło
 zapaśliby się
by się zapaśli
 zapasłyby się
by się zapasły

bezosobnik: zapasiono by się

bezokolicznik: zapaść się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zapasłszy się

gerundium: zapasienie się

Frazeologizmy

ktoś zapadł się pod ziemię ze wstydu
ktoś/coś zapadł się/zapadło się pod ziemię
Data ostatniej modyfikacji: 09.04.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN