UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wąż

Chronologizacja

XIV w., Bor

Pochodzenie

psł. *ǫžь (m) 'gad lądowy, wąż'

1. zwierzę

Definicja

zwierzę o długim ciele pozbawionym nóg i skórze pokrytej łuską, pełzające po ziemi i wydające odgłos zwany syczeniem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta drapieżne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  gad

Połączenia

  • jadowity, pełzający, syczący wąż
  • węże i pająki, węże i jaszczurki, węże i skorpiony
  • jad, skóra, syk węża; gniazdo; zaklinacz węży
  • wąż syczy; pełza; ukąsił

Cytaty

Ukąszenia tych węży są bardzo przykre, o czym mogliśmy się przekonać w naszej pracy. Choć należą do niejadowitych, to wskutek ostrości ich zębów pozostaje rozległa i głęboka rana, która długo się goi.

źródło: NKJP: Hanna Jurczak-Gucwińska: Zwierzęta w moim domu, 1997

Już miał się schylić, aby wziąć garść drogocennych kamieni, gdy naraz zobaczył tuż przy swoich nogach pełzającego węża.

źródło: NKJP: Hanna Kostyrko: Klechdy domowe, 1995

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wąż
węże
D. węża
węży
rzadziej wężów
C. wężowi
wężom
B. węża
węże
N. wężem
wężami
Ms. wężu
wężach
W. wężu
węże

2. szereg

Definicja

długi szereg złożony ze stojących jeden za drugim ludzi lub przedmiotów

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Połączenia

  • długi wąż

Cytaty

Wyraźnie można było dostrzec to, co się działo po drugiej stronie dość szerokiej rzeki. Tam też utworzył się długi wąż samochodów, a więc ruch tutaj był prawie jak na monachijskiej autostradzie.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Niemiecki taniec, 2009

Zobacz, jak to wygląda u nas: jest kolejka do kasy biletowej PKP. Jeśli stoi co najmniej kilka osób, to każda kolejna stara się przysunąć jak najbliżej poprzedniej, przez co powstaje tzw. „azjatycka kolejka”, czyli zbity, wolno posuwający się ludzki wąż.

źródło: NKJP: „Smok1”; Flasher; „Wojtek”; Pbanach: Śmierć na wysokich obcasach, Usenet -- pl.soc.polityka, 1999-05-31

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wąż
węże
D. węża
wężów
C. wężowi
wężom
B. wąż
węże
N. wężem
wężami
Ms. wężu
wężach
W. wężu
węże

3. rura

Definicja

długa i łatwo wyginająca się rura, za pomocą której doprowadza się w wybrane miejsce ciecz lub gaz

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn

Połączenia

  • gumowy wąż; wąż ogrodowy, ogrodniczy; doprowadzający; gaśniczy, pożarniczy, strażacki
  • wąż do podlewania
  • końcówka węża
  • rozwinąć/rozwijać, podłączyć węża

Cytaty

Sanitariusze, sami już ze zmęczenia półżywi, wyjmowali rannych i kładli na trawie, następnie brali gumowego węża i polewali ich silnym strumieniem zimnej wody.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Busz po polsku, 2007

Zaplanowano nasadzenie w tym miejscu 140 drzew i krzewów. Prace obejmą również zainstalowanie wężów do podlewania i nawożenia.

źródło: NKJP: Dziennik Polski, 2002-03-15

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wąż
węże
D. węża
wężów
C. wężowi
wężom
B. wąż
węże
N. wężem
wężami
Ms. wężu
wężach
W. wężu
węże

Inne uwagi

W D. lm spotykana również forma węży

Frazeologizmy

biały wąż
ktoś ma węża w kieszeni
ktoś hoduje węża w kieszeni
wąż Eskulapa
wąż morski
wąż walutowy
Data ostatniej modyfikacji: 06.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json