Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł.
Pochodzenie
ogsł. *zatъkati (sę)
Zob. tkać
1. o kominie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ ruch i spoczynek
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zapchać się |
Połączenia
- komin, odpływ, otwór zatkał się; rura zatkała się; przewody zatkały się
Cytaty
|
Praca, którą mieliśmy wykonać, należała do dość niewybrednych, mianowicie zatkały się ustępy i należało to wszystko doprowadzić do stanu używalności. źródło: NKJP: Leon Guz: Targowa 64 : dziennik 27 I 1943 - 11 IX 1944, 2001 |
|
|
Kiedy naczynia krwionośne zatkają się na skutek zmian miażdżycowych, robi się jakby mostki „obchodzące” zaczopowane miejsca. źródło: NKJP: Agnieszka Bujas, Robert Feluś: Ci wspaniali faceci i ich szalejące serca, Super Express, 1998 |
|
|
Gdy Adamowi zatkał się cewnik, zauważono to dopiero po kilkunastu godzinach. źródło: NKJP: Jolanta Sielska: Chcę ratować syna, Gazeta Poznańska, 2003-07-02 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zatkam się |
zatkamy się |
|||
| 2 os. |
zatkasz się |
zatkacie się |
|||
| 3 os. |
zatka się |
zatkają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zatkałem się +(e)m się zatkał |
zatkałam się +(e)m się zatkała |
zatkałom się +(e)m się zatkało |
zatkaliśmy się +(e)śmy się zatkali |
zatkałyśmy się +(e)śmy się zatkały |
| 2 os. |
zatkałeś się +(e)ś się zatkał |
zatkałaś się +(e)ś się zatkała |
zatkałoś się +(e)ś się zatkało |
zatkaliście się +(e)ście się zatkali |
zatkałyście się +(e)ście się zatkały |
| 3 os. |
zatkał się |
zatkała się |
zatkało się |
zatkali się |
zatkały się |
bezosobnik: zatkano się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zatkajmy się |
|
| 2 os. |
zatkaj się |
zatkajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zatkałbym się bym się zatkał |
zatkałabym się bym się zatkała |
zatkałobym się bym się zatkało |
zatkalibyśmy się byśmy się zatkali |
zatkałybyśmy się byśmy się zatkały |
| 2 os. |
zatkałbyś się byś się zatkał |
zatkałabyś się byś się zatkała |
zatkałobyś się byś się zatkało |
zatkalibyście się byście się zatkali |
zatkałybyście się byście się zatkały |
| 3 os. |
zatkałby się by się zatkał |
zatkałaby się by się zatkała |
zatkałoby się by się zatkało |
zatkaliby się by się zatkali |
zatkałyby się by się zatkały |
bezosobnik: zatkano by się
bezokolicznik: zatkać się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zatkawszy się
gerundium: zatkanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zatkanie się |
zatkania się |
| D. | zatkania się |
zatkań się |
| C. | zatkaniu się |
zatkaniom się |
| B. | zatkanie się |
zatkania się |
| N. | zatkaniem się |
zatkaniami się |
| Ms. | zatkaniu się |
zatkaniach się |
| W. | zatkanie się |
zatkania się |
odpowiednik aspektowy: zatykać się
Składnia
| Rznieżywotny | + | zatkać się | + |
|
2. o skrzyżowaniu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA ➔ Transport ➔ transport lądowy
Połączenia
- miasto, skrzyżowanie zatkało się
- zatkać się zupełnie
Cytaty
|
Największe zatory tworzyły się na ul. Zachodniej i Kościuszki. Dlaczego? Ponieważ większość kierowców nie przejęła się zakazem ruchu na zachodniej jezdni tej arterii. A że jeździło tamtędy również więcej niż zwykle autobusów – arteria zatkała się. źródło: NKJP: Agnieszka Chartlińska: Zakaz mają za nic, Dziennik Łódzki, 2007-09-04 |
|
|
Przejście w Cieszynie - Boguszowicach, największe w południowej Polsce, zatka się zupełnie. źródło: NKJP: Adam Woźniak: Celna pułapka, Dziennik Zachodni, 2001-05-29 |
|
|
Tradycyjnie już pod koniec weekendu zatkała się zakopianka. źródło: NKJP: (BOS): Niedziela w korkach, Gazeta Krakowska, 2003-08-25 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zatkam się |
zatkamy się |
|||
| 2 os. |
zatkasz się |
zatkacie się |
|||
| 3 os. |
zatka się |
zatkają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zatkałem się +(e)m się zatkał |
zatkałam się +(e)m się zatkała |
zatkałom się +(e)m się zatkało |
zatkaliśmy się +(e)śmy się zatkali |
zatkałyśmy się +(e)śmy się zatkały |
| 2 os. |
zatkałeś się +(e)ś się zatkał |
zatkałaś się +(e)ś się zatkała |
zatkałoś się +(e)ś się zatkało |
zatkaliście się +(e)ście się zatkali |
zatkałyście się +(e)ście się zatkały |
| 3 os. |
zatkał się |
zatkała się |
zatkało się |
zatkali się |
zatkały się |
bezosobnik: zatkano się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zatkajmy się |
|
| 2 os. |
zatkaj się |
zatkajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zatkałbym się bym się zatkał |
zatkałabym się bym się zatkała |
zatkałobym się bym się zatkało |
zatkalibyśmy się byśmy się zatkali |
zatkałybyśmy się byśmy się zatkały |
| 2 os. |
zatkałbyś się byś się zatkał |
zatkałabyś się byś się zatkała |
zatkałobyś się byś się zatkało |
zatkalibyście się byście się zatkali |
zatkałybyście się byście się zatkały |
| 3 os. |
zatkałby się by się zatkał |
zatkałaby się by się zatkała |
zatkałoby się by się zatkało |
zatkaliby się by się zatkali |
zatkałyby się by się zatkały |
bezosobnik: zatkano by się
bezokolicznik: zatkać się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zatkawszy się
gerundium: zatkanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zatkanie się |
zatkania się |
| D. | zatkania się |
zatkań się |
| C. | zatkaniu się |
zatkaniom się |
| B. | zatkanie się |
zatkania się |
| N. | zatkaniem się |
zatkaniami się |
| Ms. | zatkaniu się |
zatkaniach się |
| W. | zatkanie się |
zatkania się |
odpowiednik aspektowy: zatykać się
Składnia
| Rznieżywotny | + | zatkać się | + |
|