Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł.
Pochodzenie
Zob. tykać (poza niezwiązanymi etymologicznie polami ‘wydawać miarowy dźwięk’ oraz ‘mówić do kogoś na ty’).
Por. zatykać, (za)tkać
1. o kominie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ stan skupienia, trwałość materii
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zapychać się |
Połączenia
- komin, odpływ, otwór, rura zatyka się; przewody zatykają się
Cytaty
|
Kiedy zatyka się tętnica serca, z każdą minutą ucieka życie z chorego. źródło: NKJP: Danuta Pawlicka: Zaplanuj swój zawał, Gazeta Poznańska, 2004-04-10 |
|
|
Kanalizacja burzowa w okolicach targu miejskiego ma bardzo małe spadki. To znacznie komplikuje jej działanie. Rury zatykają się. źródło: NKJP: (tc): Miasto w fontannie z licznych kałuż, Dziennik Łódzki, 2003-07-19 |
|
|
Niektóre punkty wlotowe do miejskiej sieci kanalizacyjnej były poważnie przeciążone i czasami zatykały się. źródło: NKJP: (TSK): Więcej ścieków, Gazeta Krakowska, 2005-05-31 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zatykam się |
zatykamy się |
|||
| 2 os. |
zatykasz się |
zatykacie się |
|||
| 3 os. |
zatyka się |
zatykają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zatykałem się +(e)m się zatykał |
zatykałam się +(e)m się zatykała |
zatykałom się +(e)m się zatykało |
zatykaliśmy się +(e)śmy się zatykali |
zatykałyśmy się +(e)śmy się zatykały |
| 2 os. |
zatykałeś się +(e)ś się zatykał |
zatykałaś się +(e)ś się zatykała |
zatykałoś się +(e)ś się zatykało |
zatykaliście się +(e)ście się zatykali |
zatykałyście się +(e)ście się zatykały |
| 3 os. |
zatykał się |
zatykała się |
zatykało się |
zatykali się |
zatykały się |
bezosobnik: zatykano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się zatykał będę się zatykać |
będę się zatykała będę się zatykać |
będę się zatykało będę się zatykać |
będziemy się zatykali będziemy się zatykać |
będziemy się zatykały będziemy się zatykać |
| 2 os. |
będziesz się zatykał będziesz się zatykać |
będziesz się zatykała będziesz się zatykać |
będziesz się zatykało będziesz się zatykać |
będziecie się zatykali będziecie się zatykać |
będziecie się zatykały będziecie się zatykać |
| 3 os. |
będzie się zatykał będzie się zatykać |
będzie się zatykała będzie się zatykać |
będzie się zatykało będzie się zatykać |
będą się zatykali będą się zatykać |
będą się zatykały będą się zatykać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zatykajmy się |
|
| 2 os. |
zatykaj się |
zatykajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zatykałbym się bym się zatykał |
zatykałabym się bym się zatykała |
zatykałobym się bym się zatykało |
zatykalibyśmy się byśmy się zatykali |
zatykałybyśmy się byśmy się zatykały |
| 2 os. |
zatykałbyś się byś się zatykał |
zatykałabyś się byś się zatykała |
zatykałobyś się byś się zatykało |
zatykalibyście się byście się zatykali |
zatykałybyście się byście się zatykały |
| 3 os. |
zatykałby się by się zatykał |
zatykałaby się by się zatykała |
zatykałoby się by się zatykało |
zatykaliby się by się zatykali |
zatykałyby się by się zatykały |
bezosobnik: zatykano by się
bezokolicznik: zatykać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
zatykając się
gerundium: zatykanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zatykanie się |
zatykania się |
| D. | zatykania się |
zatykań się |
| C. | zatykaniu się |
zatykaniom się |
| B. | zatykanie się |
zatykania się |
| N. | zatykaniem się |
zatykaniami się |
| Ms. | zatykaniu się |
zatykaniach się |
| W. | zatykanie się |
zatykania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: zatykający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zatykający się |
zatykający się |
zatykający się |
zatykające się |
zatykająca się |
| D. | zatykającego się |
zatykającego się |
zatykającego się |
zatykającego się |
zatykającej się |
| C. | zatykającemu się |
zatykającemu się |
zatykającemu się |
zatykającemu się |
zatykającej się |
| B. | zatykającego się |
zatykającego się |
zatykający się |
zatykające się |
zatykającą się |
| N. | zatykającym się |
zatykającym się |
zatykającym się |
zatykającym się |
zatykającą się |
| Ms. | zatykającym się |
zatykającym się |
zatykającym się |
zatykającym się |
zatykającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zatykający się |
zatykający się |
zatykające się |
zatykające się |
| D. | zatykających się |
zatykających się |
zatykających się |
zatykających się |
| C. | zatykającym się |
zatykającym się |
zatykającym się |
zatykającym się |
| B. | zatykających się |
zatykających się |
zatykających się |
zatykające się |
| N. | zatykającymi się |
zatykającymi się |
zatykającymi się |
zatykającymi się |
| Ms. | zatykających się |
zatykających się |
zatykających się |
zatykających się |
odpowiednik aspektowy: zatkać się
Składnia
| Rznieżywotny | + | zatykać się | + |
|
2. o skrzyżowaniu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA ➔ Transport ➔ transport lądowy
Połączenia
- miasto, skrzyżowanie zatyka się
Cytaty
|
Rewolucja motoryzacyjna z ostatnich lat postawiła sprawę drugiej przeprawy przez Dunajec na ostrzu noża. Sącz się dusi. O trzeciej po południu most heleński zatyka się. źródło: NKJP: Henryk Szewczyk: Zatkane miasto, Gazeta Krakowska, 2004-03-27 |
|
|
Olsztyn zatyka się z powodu rosnącego ruchu samochodów. źródło: NKJP: (pub): Na cztery ręce, Dziennik Bałtycki, 1998-11-05 |
|
|
Niestety obecnie wyraźnie widać, że tunel jest za krótki - w godzinach popołudniowych zatyka się w kierunku północnym, gdyż skrzyżowanie pod mostem Śląsko-Dąbrowskim ma dość skomplikowany układ świateł. źródło: NKJP: Tunel Wisłostrady, Wikipedia.pl, 2008-09-30 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zatykam się |
zatykamy się |
|||
| 2 os. |
zatykasz się |
zatykacie się |
|||
| 3 os. |
zatyka się |
zatykają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zatykałem się +(e)m się zatykał |
zatykałam się +(e)m się zatykała |
zatykałom się +(e)m się zatykało |
zatykaliśmy się +(e)śmy się zatykali |
zatykałyśmy się +(e)śmy się zatykały |
| 2 os. |
zatykałeś się +(e)ś się zatykał |
zatykałaś się +(e)ś się zatykała |
zatykałoś się +(e)ś się zatykało |
zatykaliście się +(e)ście się zatykali |
zatykałyście się +(e)ście się zatykały |
| 3 os. |
zatykał się |
zatykała się |
zatykało się |
zatykali się |
zatykały się |
bezosobnik: zatykano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się zatykał będę się zatykać |
będę się zatykała będę się zatykać |
będę się zatykało będę się zatykać |
będziemy się zatykali będziemy się zatykać |
będziemy się zatykały będziemy się zatykać |
| 2 os. |
będziesz się zatykał będziesz się zatykać |
będziesz się zatykała będziesz się zatykać |
będziesz się zatykało będziesz się zatykać |
będziecie się zatykali będziecie się zatykać |
będziecie się zatykały będziecie się zatykać |
| 3 os. |
będzie się zatykał będzie się zatykać |
będzie się zatykała będzie się zatykać |
będzie się zatykało będzie się zatykać |
będą się zatykali będą się zatykać |
będą się zatykały będą się zatykać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zatykajmy się |
|
| 2 os. |
zatykaj się |
zatykajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zatykałbym się bym się zatykał |
zatykałabym się bym się zatykała |
zatykałobym się bym się zatykało |
zatykalibyśmy się byśmy się zatykali |
zatykałybyśmy się byśmy się zatykały |
| 2 os. |
zatykałbyś się byś się zatykał |
zatykałabyś się byś się zatykała |
zatykałobyś się byś się zatykało |
zatykalibyście się byście się zatykali |
zatykałybyście się byście się zatykały |
| 3 os. |
zatykałby się by się zatykał |
zatykałaby się by się zatykała |
zatykałoby się by się zatykało |
zatykaliby się by się zatykali |
zatykałyby się by się zatykały |
bezosobnik: zatykano by się
bezokolicznik: zatykać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
zatykając się
gerundium: zatykanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zatykanie się |
zatykania się |
| D. | zatykania się |
zatykań się |
| C. | zatykaniu się |
zatykaniom się |
| B. | zatykanie się |
zatykania się |
| N. | zatykaniem się |
zatykaniami się |
| Ms. | zatykaniu się |
zatykaniach się |
| W. | zatykanie się |
zatykania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: zatykający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zatykający się |
zatykający się |
zatykający się |
zatykające się |
zatykająca się |
| D. | zatykającego się |
zatykającego się |
zatykającego się |
zatykającego się |
zatykającej się |
| C. | zatykającemu się |
zatykającemu się |
zatykającemu się |
zatykającemu się |
zatykającej się |
| B. | zatykającego się |
zatykającego się |
zatykający się |
zatykające się |
zatykającą się |
| N. | zatykającym się |
zatykającym się |
zatykającym się |
zatykającym się |
zatykającą się |
| Ms. | zatykającym się |
zatykającym się |
zatykającym się |
zatykającym się |
zatykającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zatykający się |
zatykający się |
zatykające się |
zatykające się |
| D. | zatykających się |
zatykających się |
zatykających się |
zatykających się |
| C. | zatykającym się |
zatykającym się |
zatykającym się |
zatykającym się |
| B. | zatykających się |
zatykających się |
zatykających się |
zatykające się |
| N. | zatykającymi się |
zatykającymi się |
zatykającymi się |
zatykającymi się |
| Ms. | zatykających się |
zatykających się |
zatykających się |
zatykających się |
odpowiednik aspektowy: zatkać się
Składnia
| Rznieżywotny | + | zatykać się | + |
|