UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zachcieć się

Chronologizacja

1608, Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

Zob. chcieć

1. pić

Definicja

nabrać ochoty na coś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • zachciało się komuś amorów, przygód, rarytasów, wojaży, wojenki; kawy
  • nagle zachciało się komuś czegoś
  • zachciało się komuś jeść, palić, pić, spać, śmiać

Cytaty

- Amatorzy, gówniarze, zachciało im się wojny! Mieli dwa granaty na krzyż!

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: czyściec, 1993

Iw odwróciła twarz. Nagle zachciało jej się płakać.

źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997

Może by mnie zresztą ten grób tyle nie kosztował. Tylko że zachciało mi się, żeby był i przedsionek. A taki przedsionek to prawie jedna trzecia grobu i kosztów [...] jedna trzecia więcej.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

zachce się

Czas przeszły

zachciało się

Czas przyszły

Tryb rozkazujący

niech się zachce

Tryb warunkowy

Czas teraźniejszy

zachciałoby się

Czas przeszły

byłoby się zachciało

bezokolicznik: zachcieć się

odpowiednik aspektowy: zachciewać się

Składnia

Ø + zachcieć się +
KOMU + CZEGO
Ø + zachcieć się +
KOMU + BEZOKOLICZNIK
Ø + zachcieć się +
KOMU + żeby ZDANIE

2. do mamy

Definicja

poczuć chęć, aby gdzieś być

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Bardziej się boję, że mi się zachce do toalety.

źródło: NKJP: Tomasz Kwaśniewski: Dziennik ciężarowca, 2007

W pociągu było nam luźno i raźno. Tadziowi i Agnieszce zachciało się do wagonu restauracyjnego.

źródło: NKJP: Miron Białoszewski: Chamowo, 2010

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

zachce się

Czas przeszły

zachciało się

Czas przyszły

Tryb rozkazujący

niech się zachce

Tryb warunkowy

Czas teraźniejszy

zachciałoby się

Czas przeszły

byłoby się zachciało

bezokolicznik: zachcieć się

Składnia

Ø + zachcieć się +
KOMU + DOKĄD
Data ostatniej modyfikacji: 25.07.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json