Chronologizacja
1. paczkę
Definicja
Pochodzenie
Zob. słać (listy)
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Komunikacja na odległość
Połączenia
- posłać kartkę,list, paczkę; jedzenie, książki, kwiaty, ubranie; gratulacje, pozdrowienia
- posłać pocztą, kurierem, firmą kurierską; faksem, mailem; ekspresem, listem zwykłym, poleconym
Cytaty
|
My teraz często czytamy w gazetach, jak ciężka jest u Was sytuacja z zaopatrzeniem, i oczywiście chcielibyśmy posłać paczkę żywnościową. źródło: NKJP: Stefan Leder, Witold Leder: Czerwona nić : ze wspomnień i prac rodziny Lederów, 2005 |
|
|
Raz mu posłał pocztówkę na imieniny, ze swoim adresem, ale nie otrzymał odpowiedzi. źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z Celulozy, 1973 |
|
|
Czy Ci się podobała ważka, którą Ci posłałem przez Ziunię? źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Listy, 2009 |
|
|
[...] dokumenty rejestrowe poślesz pocztą, faksem, mailem, zależnie od ustaleń z handlowcem źródło: NKJP: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
poślę |
poślemy |
|||
| 2 os. |
poślesz |
poślecie |
|||
| 3 os. |
pośle |
poślą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
posłałem +(e)m posłał |
posłałam +(e)m posłała |
posłałom +(e)m posłało |
posłaliśmy +(e)śmy posłali |
posłałyśmy +(e)śmy posłały |
| 2 os. |
posłałeś +(e)ś posłał |
posłałaś +(e)ś posłała |
posłałoś +(e)ś posłało |
posłaliście +(e)ście posłali |
posłałyście +(e)ście posłały |
| 3 os. |
posłał |
posłała |
posłało |
posłali |
posłały |
bezosobnik: posłano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
poślijmy |
|
| 2 os. |
poślij |
poślijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
posłałbym bym posłał |
posłałabym bym posłała |
posłałobym bym posłało |
posłalibyśmy byśmy posłali |
posłałybyśmy byśmy posłały |
| 2 os. |
posłałbyś byś posłał |
posłałabyś byś posłała |
posłałobyś byś posłało |
posłalibyście byście posłali |
posłałybyście byście posłały |
| 3 os. |
posłałby by posłał |
posłałaby by posłała |
posłałoby by posłało |
posłaliby by posłali |
posłałyby by posłały |
bezosobnik: posłano by
bezokolicznik: posłać
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
posławszy
gerundium: posłanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | posłanie |
posłania |
| D. | posłania |
posłań |
| C. | posłaniu |
posłaniom |
| B. | posłanie |
posłania |
| N. | posłaniem |
posłaniami |
| Ms. | posłaniu |
posłaniach |
| W. | posłanie |
posłania |
imiesłów przymiotnikowy bierny: posłany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | posłany |
posłany |
posłany |
posłane |
posłana |
| D. | posłanego |
posłanego |
posłanego |
posłanego |
posłanej |
| C. | posłanemu |
posłanemu |
posłanemu |
posłanemu |
posłanej |
| B. | posłanego |
posłanego |
posłany |
posłane |
posłaną |
| N. | posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłaną |
| Ms. | posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | posłani |
posłani |
posłane |
posłane |
| D. | posłanych |
posłanych |
posłanych |
posłanych |
| C. | posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłanym |
| B. | posłanych |
posłanych |
posłanych |
posłane |
| N. | posłanymi |
posłanymi |
posłanymi |
posłanymi |
| Ms. | posłanych |
posłanych |
posłanych |
posłanych |
odpowiednik aspektowy: posyłać
Składnia
| Rzosobowy | + | posłać | + |
CO +
DOKĄD +
(CZYM)
|
| Rzosobowy | + | posłać | + |
CO +
KOMU +
(CZYM)
|
|
+ | posłać | + |
CO +
KOMU +
PRZEZ KOGO
|
2. po chleb
Definicja
Pochodzenie
Zob. słać (listy)
Kwalifikacja tematyczna
ATEMATYCZNY
Połączenia
- posłać dziecko, służącą; patrol, wojsko
- posłać po chleb, po jarzyny, po papierosy, po ziemniaki
- posłać do piekarni, do sklepu;
- posłać na rynek, na targ
Cytaty
|
Następnego dnia rano stałem w sklepie Cyrsona, dokąd matka posłała mnie po kartofle, i słuchałem, co mówią kobiety z kolejki. źródło: NKJP: Paweł Huelle: Weiser Dawidek, 1997 |
|
|
Mama posłała mnie po pieprz, stałem w „Delikatesach” z godzinę, wiecie, jakie teraz kolejki. źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zorro, załóż okulary!, 2001 |
|
|
Gruziński rząd nawet z tego formalnego punktu widzenia ma prawo posłać wojska w dowolny zakątek kraju źródło: NKJP: Wojciech Jagielski, Gazeta Wyborcza, 1992-08-17 |
|
|
Kamery przydają się w różnych sytuacjach. Dzięki nim oficer dyżurny może posłać patrol w miejsce, gdzie akurat został zatamowany ruch samochodowy źródło: NKJP: Kamery nie zapobiegną, Dziennik Polski, 2008-01-09 |
|
|
Przed bramę wyszedł znajomy dozorca. Przywołałem go cichym psyknięciem. Podszedł z miną zatroskaną i poważną. Zamierzałem go posłać na górę, żeby mi przyniósł jasiek, ponieważ kant szafy zaczął mnie mocno uwierać w głowę. źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1960-1965, 1965 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
poślę |
poślemy |
|||
| 2 os. |
poślesz |
poślecie |
|||
| 3 os. |
pośle |
poślą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
posłałem +(e)m posłał |
posłałam +(e)m posłała |
posłałom +(e)m posłało |
posłaliśmy +(e)śmy posłali |
posłałyśmy +(e)śmy posłały |
| 2 os. |
posłałeś +(e)ś posłał |
posłałaś +(e)ś posłała |
posłałoś +(e)ś posłało |
posłaliście +(e)ście posłali |
posłałyście +(e)ście posłały |
| 3 os. |
posłał |
posłała |
posłało |
posłali |
posłały |
bezosobnik: posłano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
poślijmy |
|
| 2 os. |
poślij |
poślijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
posłałbym bym posłał |
posłałabym bym posłała |
posłałobym bym posłało |
posłalibyśmy byśmy posłali |
posłałybyśmy byśmy posłały |
| 2 os. |
posłałbyś byś posłał |
posłałabyś byś posłała |
posłałobyś byś posłało |
posłalibyście byście posłali |
posłałybyście byście posłały |
| 3 os. |
posłałby by posłał |
posłałaby by posłała |
posłałoby by posłało |
posłaliby by posłali |
posłałyby by posłały |
bezosobnik: posłano by
bezokolicznik: posłać
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
posławszy
gerundium: posłanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | posłanie |
posłania |
| D. | posłania |
posłań |
| C. | posłaniu |
posłaniom |
| B. | posłanie |
posłania |
| N. | posłaniem |
posłaniami |
| Ms. | posłaniu |
posłaniach |
| W. | posłanie |
posłania |
imiesłów przymiotnikowy bierny: posłany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | posłany |
posłany |
posłany |
posłane |
posłana |
| D. | posłanego |
posłanego |
posłanego |
posłanego |
posłanej |
| C. | posłanemu |
posłanemu |
posłanemu |
posłanemu |
posłanej |
| B. | posłanego |
posłanego |
posłany |
posłane |
posłaną |
| N. | posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłaną |
| Ms. | posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | posłani |
posłani |
posłane |
posłane |
| D. | posłanych |
posłanych |
posłanych |
posłanych |
| C. | posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłanym |
| B. | posłanych |
posłanych |
posłanych |
posłane |
| N. | posłanymi |
posłanymi |
posłanymi |
posłanymi |
| Ms. | posłanych |
posłanych |
posłanych |
posłanych |
odpowiednik aspektowy: posyłać
Składnia
| Rzosobowy | + | posłać | + |
KOGO +
(po CO ) +
DOKĄD
|
| Rzosobowy | + | posłać | + |
KOGO +
żeby ZDANIE
|
3. po lekarza
Definicja
Pochodzenie
Zob. słać (listy)
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Połączenia
- posłać po doktora, po księdza, po lekarza
Cytaty
|
Nie zapomnij posłać Rozalię po tego montera. źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Popiół i diament, 1995 |
|
|
Posłano gońca po Teddy'ego, który zjawił się natychmiast i oniemiał. źródło: NKJP: Marek Ławrynowicz: Pogoda dla wszystkich, 2003 |
|
|
Poczynił zatem przygotowania i posłał po ludzi do San Miguel. źródło: NKJP: Adam Elbanowski: Nowe królestwo Grenady. Historia naturalna, obyczajowa i domniemana, 2006 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
poślę |
poślemy |
|||
| 2 os. |
poślesz |
poślecie |
|||
| 3 os. |
pośle |
poślą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
posłałem +(e)m posłał |
posłałam +(e)m posłała |
posłałom +(e)m posłało |
posłaliśmy +(e)śmy posłali |
posłałyśmy +(e)śmy posłały |
| 2 os. |
posłałeś +(e)ś posłał |
posłałaś +(e)ś posłała |
posłałoś +(e)ś posłało |
posłaliście +(e)ście posłali |
posłałyście +(e)ście posłały |
| 3 os. |
posłał |
posłała |
posłało |
posłali |
posłały |
bezosobnik: posłano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
poślijmy |
|
| 2 os. |
poślij |
poślijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
posłałbym bym posłał |
posłałabym bym posłała |
posłałobym bym posłało |
posłalibyśmy byśmy posłali |
posłałybyśmy byśmy posłały |
| 2 os. |
posłałbyś byś posłał |
posłałabyś byś posłała |
posłałobyś byś posłało |
posłalibyście byście posłali |
posłałybyście byście posłały |
| 3 os. |
posłałby by posłał |
posłałaby by posłała |
posłałoby by posłało |
posłaliby by posłali |
posłałyby by posłały |
bezosobnik: posłano by
bezokolicznik: posłać
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
posławszy
gerundium: posłanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | posłanie |
posłania |
| D. | posłania |
posłań |
| C. | posłaniu |
posłaniom |
| B. | posłanie |
posłania |
| N. | posłaniem |
posłaniami |
| Ms. | posłaniu |
posłaniach |
| W. | posłanie |
posłania |
imiesłów przymiotnikowy bierny: posłany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | posłany |
posłany |
posłany |
posłane |
posłana |
| D. | posłanego |
posłanego |
posłanego |
posłanego |
posłanej |
| C. | posłanemu |
posłanemu |
posłanemu |
posłanemu |
posłanej |
| B. | posłanego |
posłanego |
posłany |
posłane |
posłaną |
| N. | posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłaną |
| Ms. | posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | posłani |
posłani |
posłane |
posłane |
| D. | posłanych |
posłanych |
posłanych |
posłanych |
| C. | posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłanym |
| B. | posłanych |
posłanych |
posłanych |
posłane |
| N. | posłanymi |
posłanymi |
posłanymi |
posłanymi |
| Ms. | posłanych |
posłanych |
posłanych |
posłanych |
odpowiednik aspektowy: posyłać
Składnia
| Rzosobowy | + | posłać | + |
KOGO +
po KOGO
|
| Rzosobowy | + | posłać | + |
KOGO +
żeby Zdanie
|
4. do szkoły
Definicja
Pochodzenie
Zob. słać (listy)
Kwalifikacja tematyczna
ATEMATYCZNY
Połączenia
- posłać córkę, dziecko, syna
- posłać do przedszkola, do szkoły; do szpitala, do sanatorium; do aresztu, do więzienia; do grobu
- posłać na angielski, na studia; na szafot, na szubienicę; na urlop; na emeryturę
Cytaty
|
W tym roku szkolnym chcę posłać syna na język angielski. źródło: NKJP: Monika Krężel: Nauka w twoim portfelu, Trybuna Śląska, 2002-09-02 |
|
|
Do mieszkańców Sudołu dotarły informacje, że sąsiedzi nie poślą dzieci do ich placówki. źródło: NKJP: Aleksandra Dik: Animozje i wyciąganie dłoni, Nowiny Raciborskie, 2005-03-08 |
|
|
Lada moment zabraknie mi pieniędzy na spłatę kredytów, a ponieważ myjnia praktycznie nie funkcjonuje, musiałam posłać na bezpłatny urlop trzech pracowników. źródło: NKJP: Konflikt interesów, Dziennik Polski, 2005-10-07 |
|
|
Chudej groziło więzienie za sprawy związane z posiadaniem narkotyków. Nie posłali jej do więzienia , i dzięki Bogu: w Polsce więzienie to dla ćpuna wyrok śmierci, źródło: NKJP: Tomasz Piątek: Pałac Ostrogskich, 2008 |
|
|
Teraz po domu krząta się tylko gospodyni, bo, jak wiadomo, gospodarza łódzcy prokuratorzy posłali do aresztu . źródło: NKJP: Magdalena Hodak: We wsi u Wandy i Stacha, Dziennik Łódzki, 2007-09-22 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
poślę |
poślemy |
|||
| 2 os. |
poślesz |
poślecie |
|||
| 3 os. |
pośle |
poślą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
posłałem +(e)m posłał |
posłałam +(e)m posłała |
posłałom +(e)m posłało |
posłaliśmy +(e)śmy posłali |
posłałyśmy +(e)śmy posłały |
| 2 os. |
posłałeś +(e)ś posłał |
posłałaś +(e)ś posłała |
posłałoś +(e)ś posłało |
posłaliście +(e)ście posłali |
posłałyście +(e)ście posłały |
| 3 os. |
posłał |
posłała |
posłało |
posłali |
posłały |
bezosobnik: posłano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
poślijmy |
|
| 2 os. |
poślij |
poślijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
posłałbym bym posłał |
posłałabym bym posłała |
posłałobym bym posłało |
posłalibyśmy byśmy posłali |
posłałybyśmy byśmy posłały |
| 2 os. |
posłałbyś byś posłał |
posłałabyś byś posłała |
posłałobyś byś posłało |
posłalibyście byście posłali |
posłałybyście byście posłały |
| 3 os. |
posłałby by posłał |
posłałaby by posłała |
posłałoby by posłało |
posłaliby by posłali |
posłałyby by posłały |
bezosobnik: posłano by
bezokolicznik: posłać
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
posławszy
gerundium: posłanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | posłanie |
posłania |
| D. | posłania |
posłań |
| C. | posłaniu |
posłaniom |
| B. | posłanie |
posłania |
| N. | posłaniem |
posłaniami |
| Ms. | posłaniu |
posłaniach |
| W. | posłanie |
posłania |
imiesłów przymiotnikowy bierny: posłany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | posłany |
posłany |
posłany |
posłane |
posłana |
| D. | posłanego |
posłanego |
posłanego |
posłanego |
posłanej |
| C. | posłanemu |
posłanemu |
posłanemu |
posłanemu |
posłanej |
| B. | posłanego |
posłanego |
posłany |
posłane |
posłaną |
| N. | posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłaną |
| Ms. | posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | posłani |
posłani |
posłane |
posłane |
| D. | posłanych |
posłanych |
posłanych |
posłanych |
| C. | posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłanym |
| B. | posłanych |
posłanych |
posłanych |
posłane |
| N. | posłanymi |
posłanymi |
posłanymi |
posłanymi |
| Ms. | posłanych |
posłanych |
posłanych |
posłanych |
odpowiednik aspektowy: posyłać
Składnia
| Rzosobowy | + | posłać | + |
KOGO +
DOKĄD
|
5. piłkę
Definicja
Pochodzenie
Zob. słać (listy)
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Połączenia
- posłać granat, piłkę; kulę, pocisk, strzałę
- posłać coś do bramki, do kosza, do siatki
Cytaty
|
W chwili gdy Stacho mijał grających, bramkarz, uprzedzając strzał, wybiegł na pole karne i rozpaczliwym kopnięciem posłał piłkę poza centrum boiska. źródło: NKJP: Bohdan Czeszko: Pokolenie, 1974 |
|
|
Milo obrócił się na lewy bok i potężnym wymachem ramienia posłał granat na wschód, ku skalnej ścianie. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Góra Trzech Szkieletów, 2003 |
|
|
Trzeci łucznik, najbardziej przytomny, posłał strzałę Debrenowi. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Smoczy pazur, 2003 |
|
|
Kuzniecow wlał w siebie resztkę kawy i niecelnym rzutem posłał kubek do kosza źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Uwikłanie, 2007 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
poślę |
poślemy |
|||
| 2 os. |
poślesz |
poślecie |
|||
| 3 os. |
pośle |
poślą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
posłałem +(e)m posłał |
posłałam +(e)m posłała |
posłałom +(e)m posłało |
posłaliśmy +(e)śmy posłali |
posłałyśmy +(e)śmy posłały |
| 2 os. |
posłałeś +(e)ś posłał |
posłałaś +(e)ś posłała |
posłałoś +(e)ś posłało |
posłaliście +(e)ście posłali |
posłałyście +(e)ście posłały |
| 3 os. |
posłał |
posłała |
posłało |
posłali |
posłały |
bezosobnik: posłano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
poślijmy |
|
| 2 os. |
poślij |
poślijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
posłałbym bym posłał |
posłałabym bym posłała |
posłałobym bym posłało |
posłalibyśmy byśmy posłali |
posłałybyśmy byśmy posłały |
| 2 os. |
posłałbyś byś posłał |
posłałabyś byś posłała |
posłałobyś byś posłało |
posłalibyście byście posłali |
posłałybyście byście posłały |
| 3 os. |
posłałby by posłał |
posłałaby by posłała |
posłałoby by posłało |
posłaliby by posłali |
posłałyby by posłały |
bezosobnik: posłano by
bezokolicznik: posłać
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
posławszy
gerundium: posłanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | posłanie |
posłania |
| D. | posłania |
posłań |
| C. | posłaniu |
posłaniom |
| B. | posłanie |
posłania |
| N. | posłaniem |
posłaniami |
| Ms. | posłaniu |
posłaniach |
| W. | posłanie |
posłania |
imiesłów przymiotnikowy bierny: posłany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | posłany |
posłany |
posłany |
posłane |
posłana |
| D. | posłanego |
posłanego |
posłanego |
posłanego |
posłanej |
| C. | posłanemu |
posłanemu |
posłanemu |
posłanemu |
posłanej |
| B. | posłanego |
posłanego |
posłany |
posłane |
posłaną |
| N. | posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłaną |
| Ms. | posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | posłani |
posłani |
posłane |
posłane |
| D. | posłanych |
posłanych |
posłanych |
posłanych |
| C. | posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłanym |
| B. | posłanych |
posłanych |
posłanych |
posłane |
| N. | posłanymi |
posłanymi |
posłanymi |
posłanymi |
| Ms. | posłanych |
posłanych |
posłanych |
posłanych |
odpowiednik aspektowy: posyłać
Składnia
| Rzosobowy | + | posłać | + |
CO +
DOKĄD
|
| Rz osobowy | + | posłać | + |
CO +
(KOMU)
|
6. całusa
Definicja
Pochodzenie
Zob. słać (listy)
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
Połączenia
- posłać całusa, spojrzenie, uśmiech
Cytaty
|
Wiertas posłał rozmówcy melancholijny uśmiech. źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie źródło, 2004 |
|
|
Generał spojrzał z wyrzutem na pułkownika, ten zaś posłał spojrzenie dalej, do kapitana, który przerzucił je, niczym gorący kartofel nad ogniskiem, do podporucznika. źródło: NKJP: Zbigniew Górniak: Siostra i byk, 2009 |
|
|
Romanow wzruszył przepraszająco ramionami, a gdy Rebeka się na chwilę odwróciła, posłał całusa próbującemu biec za tramwajem szpiclowi. źródło: NKJP: Małgorzata Kuźmińska, Michał Kuźmiński: Sekret Kroke, 2009 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
poślę |
poślemy |
|||
| 2 os. |
poślesz |
poślecie |
|||
| 3 os. |
pośle |
poślą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
posłałem +(e)m posłał |
posłałam +(e)m posłała |
posłałom +(e)m posłało |
posłaliśmy +(e)śmy posłali |
posłałyśmy +(e)śmy posłały |
| 2 os. |
posłałeś +(e)ś posłał |
posłałaś +(e)ś posłała |
posłałoś +(e)ś posłało |
posłaliście +(e)ście posłali |
posłałyście +(e)ście posłały |
| 3 os. |
posłał |
posłała |
posłało |
posłali |
posłały |
bezosobnik: posłano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
poślijmy |
|
| 2 os. |
poślij |
poślijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
posłałbym bym posłał |
posłałabym bym posłała |
posłałobym bym posłało |
posłalibyśmy byśmy posłali |
posłałybyśmy byśmy posłały |
| 2 os. |
posłałbyś byś posłał |
posłałabyś byś posłała |
posłałobyś byś posłało |
posłalibyście byście posłali |
posłałybyście byście posłały |
| 3 os. |
posłałby by posłał |
posłałaby by posłała |
posłałoby by posłało |
posłaliby by posłali |
posłałyby by posłały |
bezosobnik: posłano by
bezokolicznik: posłać
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
posławszy
gerundium: posłanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | posłanie |
posłania |
| D. | posłania |
posłań |
| C. | posłaniu |
posłaniom |
| B. | posłanie |
posłania |
| N. | posłaniem |
posłaniami |
| Ms. | posłaniu |
posłaniach |
| W. | posłanie |
posłania |
imiesłów przymiotnikowy bierny: posłany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | posłany |
posłany |
posłany |
posłane |
posłana |
| D. | posłanego |
posłanego |
posłanego |
posłanego |
posłanej |
| C. | posłanemu |
posłanemu |
posłanemu |
posłanemu |
posłanej |
| B. | posłanego |
posłanego |
posłany |
posłane |
posłaną |
| N. | posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłaną |
| Ms. | posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | posłani |
posłani |
posłane |
posłane |
| D. | posłanych |
posłanych |
posłanych |
posłanych |
| C. | posłanym |
posłanym |
posłanym |
posłanym |
| B. | posłanych |
posłanych |
posłanych |
posłane |
| N. | posłanymi |
posłanymi |
posłanymi |
posłanymi |
| Ms. | posłanych |
posłanych |
posłanych |
posłanych |
odpowiednik aspektowy: posyłać
Składnia
| Rzosobowy | + | posłać | + |
CO +
KOMU
|
7. do spania
Definicja
Warianty
- rzadziej pościelić
Pochodzenie
Zob. słać (do spania)
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu
Połączenia
- posłać łóżko
- posłać komuś na kanapie, na tapczanie
Cytaty
|
Lepiej przenocuj u mnie. Zjemy coś i pościelę ci w pokoju na górze. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Tango dla trojga, 2009 |
|
|
Pielęgniarka posłała łóżko, wręczyła Janowi piżamę, a następnie wyjęła z metalowej szafki nieduży kieliszek i wrzuciła do niego kilka różnej wielkości tabletek. źródło: NKJP: Marek Ławrynowicz: Pogoda dla wszystkich, 2003 |
|
|
Udało mi się posłać łóżko. Położyłam się. źródło: NKJP: Danuta Błaszak: Karuzela ku słońcu, 2003 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
pościelę |
pościelemy |
|||
| 2 os. |
pościelesz |
pościelecie |
|||
| 3 os. |
pościele |
pościelą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
posłałem +(e)m posłał |
posłałam +(e)m posłała |
posłałom +(e)m posłało |
posłaliśmy +(e)śmy posłali |
posłałyśmy +(e)śmy posłały |
| 2 os. |
posłałeś +(e)ś posłał |
posłałaś +(e)ś posłała |
posłałoś +(e)ś posłało |
posłaliście +(e)ście posłali |
posłałyście +(e)ście posłały |
| 3 os. |
posłał |
posłała |
posłało |
posłali |
posłały |
bezosobnik: posłano
pościelono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
pościelmy |
|
| 2 os. |
pościel |
pościelcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
posłałbym bym posłał |
posłałabym bym posłała |
posłałobym bym posłało |
posłalibyśmy byśmy posłali |
posłałybyśmy byśmy posłały |
| 2 os. |
posłałbyś byś posłał |
posłałabyś byś posłała |
posłałobyś byś posłało |
posłalibyście byście posłali |
posłałybyście byście posłały |
| 3 os. |
posłałby by posłał |
posłałaby by posłała |
posłałoby by posłało |
posłaliby by posłali |
posłałyby by posłały |
bezosobnik: posłano by
pościelono by
bezokolicznik: posłać
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
posławszy
gerundium: posłanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | posłanie pościelenie |
posłania pościelenia |
| D. | posłania pościelenia |
posłań pościeleń |
| C. | posłaniu pościeleniu |
posłaniom pościeleniom |
| B. | posłanie pościelenie |
posłania pościelenia |
| N. | posłaniem pościeleniem |
posłaniami pościeleniami |
| Ms. | posłaniu pościeleniu |
posłaniach pościeleniach |
| W. | posłanie pościelenie |
posłania pościelenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: posłany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | posłany pościelony |
posłany pościelony |
posłany pościelony |
posłane pościelone |
posłana pościelona |
| D. | posłanego pościelonego |
posłanego pościelonego |
posłanego pościelonego |
posłanego pościelonego |
posłanej pościelonej |
| C. | posłanemu pościelonemu |
posłanemu pościelonemu |
posłanemu pościelonemu |
posłanemu pościelonemu |
posłanej pościelonej |
| B. | posłanego pościelonego |
posłanego pościelonego |
posłany pościelony |
posłane pościelone |
posłaną pościeloną |
| N. | posłanym pościelonym |
posłanym pościelonym |
posłanym pościelonym |
posłanym pościelonym |
posłaną pościeloną |
| Ms. | posłanym pościelonym |
posłanym pościelonym |
posłanym pościelonym |
posłanym pościelonym |
posłanej pościelonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | posłani pościeleni |
posłani pościeleni |
posłane pościelone |
posłane pościelone |
| D. | posłanych pościelonych |
posłanych pościelonych |
posłanych pościelonych |
posłanych pościelonych |
| C. | posłanym pościelonym |
posłanym pościelonym |
posłanym pościelonym |
posłanym pościelonym |
| B. | posłanych pościelonych |
posłanych pościelonych |
posłanych pościelonych |
posłane pościelone |
| N. | posłanymi pościelonymi |
posłanymi pościelonymi |
posłanymi pościelonymi |
posłanymi pościelonymi |
| Ms. | posłanych pościelonych |
posłanych pościelonych |
posłanych pościelonych |
posłanych pościelonych |
odpowiednik aspektowy: słać
Składnia
| Rzosobowy | + | posłać | + |
CO +
KOMU +
GDZIE
|
8. po spaniu
Definicja
Warianty
- rzadziej pościelić
Pochodzenie
Zob. słać (do spania)
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu
Połączenia
- posłać łóżko
Cytaty
|
W końcu wstaliśmy, posłałem łóżka i umyłem naczynia leżące w zlewie od poprzedniego dnia, a Janeczka i Wojtuś znów wybrali się na zakupy. źródło: NKJP: Mariusz Grzebalski: Człowiek, który biegnie przez las, 2006 |
|
|
Wyglądał na człowieka, który zapomniał o myciu, był nie ogolony, robił wrażenie wystraszonego, w mieszkaniu panował bałagan, łóżko nie posłane, na białych ścianach ślady dłoni. źródło: NKJP: Marek Jarosz: Déjà vu i inne opowiadania, 2003 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
pościelę |
pościelemy |
|||
| 2 os. |
pościelesz |
pościelecie |
|||
| 3 os. |
pościele |
pościelą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
posłałem +(e)m posłał |
posłałam +(e)m posłała |
posłałom +(e)m posłało |
posłaliśmy +(e)śmy posłali |
posłałyśmy +(e)śmy posłały |
| 2 os. |
posłałeś +(e)ś posłał |
posłałaś +(e)ś posłała |
posłałoś +(e)ś posłało |
posłaliście +(e)ście posłali |
posłałyście +(e)ście posłały |
| 3 os. |
posłał |
posłała |
posłało |
posłali |
posłały |
bezosobnik: posłano
pościelono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
pościelmy |
|
| 2 os. |
pościel |
pościelcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
posłałbym bym posłał |
posłałabym bym posłała |
posłałobym bym posłało |
posłalibyśmy byśmy posłali |
posłałybyśmy byśmy posłały |
| 2 os. |
posłałbyś byś posłał |
posłałabyś byś posłała |
posłałobyś byś posłało |
posłalibyście byście posłali |
posłałybyście byście posłały |
| 3 os. |
posłałby by posłał |
posłałaby by posłała |
posłałoby by posłało |
posłaliby by posłali |
posłałyby by posłały |
bezosobnik: posłano by
pościelono by
bezokolicznik: posłać
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
posławszy
gerundium: posłanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | posłanie pościelenie |
posłania pościelenia |
| D. | posłania pościelenia |
posłań pościeleń |
| C. | posłaniu pościeleniu |
posłaniom pościeleniom |
| B. | posłanie pościelenie |
posłania pościelenia |
| N. | posłaniem pościeleniem |
posłaniami pościeleniami |
| Ms. | posłaniu pościeleniu |
posłaniach pościeleniach |
| W. | posłanie pościelenie |
posłania pościelenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: posłany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | posłany pościelony |
posłany pościelony |
posłany pościelony |
posłane pościelone |
posłana pościelona |
| D. | posłanego pościelonego |
posłanego pościelonego |
posłanego pościelonego |
posłanego pościelonego |
posłanej pościelonej |
| C. | posłanemu pościelonemu |
posłanemu pościelonemu |
posłanemu pościelonemu |
posłanemu pościelonemu |
posłanej pościelonej |
| B. | posłanego pościelonego |
posłanego pościelonego |
posłany pościelony |
posłane pościelone |
posłaną pościeloną |
| N. | posłanym pościelonym |
posłanym pościelonym |
posłanym pościelonym |
posłanym pościelonym |
posłaną pościeloną |
| Ms. | posłanym pościelonym |
posłanym pościelonym |
posłanym pościelonym |
posłanym pościelonym |
posłanej pościelonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | posłani pościeleni |
posłani pościeleni |
posłane pościelone |
posłane pościelone |
| D. | posłanych pościelonych |
posłanych pościelonych |
posłanych pościelonych |
posłanych pościelonych |
| C. | posłanym pościelonym |
posłanym pościelonym |
posłanym pościelonym |
posłanym pościelonym |
| B. | posłanych pościelonych |
posłanych pościelonych |
posłanych pościelonych |
posłane pościelone |
| N. | posłanymi pościelonymi |
posłanymi pościelonymi |
posłanymi pościelonymi |
posłanymi pościelonymi |
| Ms. | posłanych pościelonych |
posłanych pościelonych |
posłanych pościelonych |
posłanych pościelonych |
odpowiednik aspektowy: słać
Składnia
| Rzosobowy | + | posłać | + |
CO
|